Kordaat of Kornuit, de rechter ziet wél verschil

Merkrecht Lidl maakt met het hippe biermerk Kordaat géén inbreuk op dat andere hippe biermerk Kornuit, zo oordeelde de rechter.

Illustratie Jet Peters

Het was een uitgekiende marketingcampagne, vorig jaar. Eerst de aankondiging dat er een trendy, nieuw pilsje op de markt kwam. Daarna het verrassende nieuws dat nota bene prijsstunter Lidl het hippe bier ging verkopen, zo naast de Finkbräu. En dan was er nog de controverse over een reclamespotje waaruit zou blijken dat Kordaat alleen voor mannen bedoeld was.

Toen het bier vervolgens bij de Lidl in de schappen lag kreeg menig bierliefhebber een déjà vu. Die naam, die letters, die brouwer met een schort en hipsterbaard... Was dit niet een toespeling op Kornuit, het hippe biermerk dat Grolsch al in 2013 introduceerde?

De bierbrouwer uit Enschede sleepte Lidl voor de rechter maar werd donderdag na een kort geding door de rechter in Rotterdam in het ongelijk gesteld. Die oordeelde dat de klemtoon bij beide woorden op een andere lettergreep ligt. Daarnaast is er voldoende verschil in de vormgeving.

„We zijn geschokt”, zegt Koert van ’t Hof, hoofd corporate affairs bij Grolsch. „We geloven echt dat er inbreuk wordt gemaakt op een merk waar we al jaren aan werken.”

Het is niet voor het eerst dat Lidl qua merken de grenzen opzoekt. Zo zijn er Vlugge Japie-koekrepen (lijkt op Snelle Jelle), chocoladekoekjes van Neo (Oreo), tweekleurige hazelnootpasta van Duetti (Duo Pennotti) en maandverband van Siempre – Spaans voor Always.

De grens tussen slimme guerrillamarketing of een doodordinaire inbreuk op het merkrecht is vaag.

Zo lag Lidl in 2016 met Philips in de clinch om de Silvercrest, een scheerapparaat dat bij de supermarkt werd verkocht maar volgens het elektronicaconcern wel heel erg op de eigen SensoTouch 3D leek. De rechter telde maar liefst 36 overeenkomsten en oordeelde daarom dat het apparaat uit de schappen moest worden gehaald.

Brommerdrop

Vorig jaar werd de Silvercrest wéér bij de supermarkt aangeboden, maar omdat er nu wel genoeg eigen smoel was, kreeg Philips bij een bodemprocedure deze keer nul op het rekest. Dat Philips het apparaat inmiddels niet meer verkocht speelde ook mee.

Vaker leidt het niet tot een confrontatie. In het geval van Brommerdrop is er gewoon sprake van een product dat door Autodrop zelf wordt gemaakt – in dezelfde fabriek van Van Slooten in het Friese Jirnsum.

De bedrijven lossen het liever onderling op. „Lidl wordt weleens aangeschreven door andere partijen dat hun producten te veel lijken op die van hen”, zegt Syb Terpstra, merkenrechtadvocaat bij Bureau Brandeis. „En dan maakt de supermarkt wel degelijk een aantal aanpassingen om een rechtszaak te voorkomen. Vaak wordt dat achter gesloten deuren onderling geregeld. Het is voor Lidl vrijwel dagelijkse kost.”

Lees meer over merkrecht: Wie mag de schoen met rode zool maken?

Wélke producten dat zijn, is lastig te achterhalen. Het levert immers publiciteit op voor een ander merk. Peijnenburg wil bijvoorbeeld niks kwijt over Vlugge Japie.

Grolsch had al in een eerder stadium contact gezocht met Lidl over Kordaat. Van ’t Hoff: „We eisten dat ze stopten met het voeren van het Kordaat-merk, de verkoop ervan en het schrappen van Kordaat uit het merkenregister. Daar gaven ze geen gehoor aan.”

De gang naar de rechter was voor Grolsch dus de laatste optie. Bij zo’n rechtsgang is het echter lastig om aan te tonen wanneer sprake is van inbreuk op het merkrecht.

Vaak wordt daarbij gekeken of het publiek in verwarring kan raken. Denk aan als iemand op een feestje een flesje Kordaat aanziet voor Kornuit, wat met een vakterm ook wel ‘post-sale confusion’ wordt genoemd.

Daarnaast kan een partij misschien ten onrechte aanhaken bij de inspanningen van een ander merk, wat verwatering wordt genoemd. Dat kan ten koste gaan van de exclusiviteit van het bekendere merk. „En Kornuit is al een paar jaar bezig, dus onder bierdrinkers misschien inmiddels een bekend”, zegt Terpstra.

Om dat te bepalen dien je te kijken naar drie criteria, aldus Terpstra: „Lijken de namen in visueel, auditief of begripsmatig opzicht op elkaar? Kordaat en Kornuit klinken bijna hetzelfde. Het zijn twee lettergrepen, met die kor aan het begin en een ‘t’ op het einde.”

En dan is er nog de typografie plus het beeldmerk van de brouwer, waardoor het ook visueel raakvlakken lijkt te hebben. „Alleen begripsmatig zit er verschil tussen de betekenis van kordaat en kornuit, maar je hebt hier op twee punten al best wat overeenstemming”, zegt Terpstra.

Verrast

Desondanks oordeelde de rechter anders. Terpstra: „Ik ben verrast door die uitspraak. Grolsch maakt in mijn ogen een aanzienlijke kans om te winnen als ze eventueel in hoger beroep gaan of een bodemprocedure tegen Lidl starten.”

„We nemen daar volgende week een beslissing over”, zegt Van ’t Hoff. „Dit nemen we heel serieus.”

Lidl wil niet telefonisch reageren maar laat in een persbericht weten „heel erg blij te zijn met de uitspraak”. De supermarktketen stelt dat Kordaat een op zichzelf staand biermerk is „met een krachtige, herkenbare identiteit. De merkontwikkeling van Kordaat is een zorgvuldige procedure geweest waar Lidl van haar eigen kracht is uitgegaan.”