Een voetballer is voortaan geblesseerd – meer zeggen clubs niet

Privacywet Voetbalclubs zijn sinds dit seizoen terughoudend als ze spreken over blessures. Wat iemand mankeert? Vraag het de speler zelf.

Voetballer Jerold Promes van VVV-Venlo wordt per brancard afgevoerd nadat hij in de wedstrijd tegen Heracles geblesseerd was geraakt. Omdat de behandeling zo lang duurde waren de spelers al het veld af.
Voetballer Jerold Promes van VVV-Venlo wordt per brancard afgevoerd nadat hij in de wedstrijd tegen Heracles geblesseerd was geraakt. Omdat de behandeling zo lang duurde waren de spelers al het veld af. Foto Jeroen Putmans/VI Images

De eredivisiewedstrijd tussen VVV-Venlo en Heracles Almelo is vrijdag slechts vijf minuten en vijftien seconden oud als Jerold Promes zich verstapt en door zijn linkerknie zakt. Het is meteen duidelijk: dit is een zware blessure. De scheidsrechter legt de wedstrijd stil en kan deze pas hervatten als de verdediger van VVV is afgevoerd per ambulance, ruim twintig minuten later.

De spelers hebben dan met tranen in hun ogen in de kleedkamer gezeten. Op sociale media is de blessure van Promes het gesprek van de avond. Als VVV-trainer Maurice Steijn na afloop voor de camera’s van Studio Sport staat, oogt hij aangeslagen. Wat er aan de hand is? „Het is niet best.” Meer kan én mag hij op dat moment niet zeggen. Het zou tot maandag duren voordat VVV bekend maakt dat Promes zijn knieschijf heeft gebroken.

Dat heeft allemaal te maken met de AVG, ook wel bekend als de privacywet. Die heeft de Europese Unie in mei 2018 ingevoerd om de persoonsgegevens van burgers beter te beschermen.

Lees ook: Sportclubs worstelen nog met nieuwe privacywet

De club zegt niets meer

De wet werkt ook door in het voetbal. Openheid over blessures is verleden tijd. „En dat is best een gedoe”, aldus de woordvoerder van PSV.

Vorig seizoen was het nog vanzelfsprekend dat clubs zoveel mogelijk details naar buiten brachten – tot een scheur in het bandje van de middenvoet aan toe. Blessures werden online of in het programmaboekje vermeld. Tegenwoordig is een speler ‘geblesseerd’, of ‘niet inzetbaar’.

De supporter van PSV blijft in het ongewisse bij een blessure die een speler maximaal zes weken langs de kant houdt. „Dan zeggen we dat we van dag tot dag de inzetbaarheid bekijken.” Duurt het langer? Dan is het niet PSV, maar de speler die de details naar buiten brengt. „Om te voorkomen dat we de wet overtreden.”

Voortaan bepaalt de speler. Want informatie over een blessure valt onder persoonsgegevens. En die mogen alleen met toestemming worden verspreid. Wie dit niet doet, riskeert een boete tot vier procent van de omzet. Met de omzet van een club als Ajax betekent dat 4 miljoen euro boete.

Voortaan bepaalt een speler zelf of er details naar buiten worden gebracht

Toch is onduidelijk wat wel en niet mag. De FBO, werkgeversorganisatie in het betaald voetbal, adviseert clubs om terughoudend te zijn. Zelfs als een speler toestemming heeft verleend. „Er bestaat helaas nog veel onduidelijkheid over de vraag wat nu wel en niet is toegestaan”, zegt Barry Dopmeijer, jurist van de FBO. „Er moet nog heel veel worden uitgekristalliseerd.”

De nieuwe wet is best wennen voor de clubs. „Een slip of the tongue is zo gemaakt”, vertelt de woordvoerder van ADO Den Haag. Zoals die ene keer dat de trainer zei dat het niet zeker was of Erik Falkenburg ‘zijn neus zou laten zien’. De middenvelder had zijn neus gebroken en speelde met een masker. „Iedereen kan het zien. Dan ga je er iets soepeler mee om.”

Maar toen publiekslieveling Abdenasser El Khayati eind vorig jaar geblesseerd raakte, bleven de kaken op elkaar. „Sommige spelers willen het niet.”

Waarom zou een speler een blessure geheim houden? Bijvoorbeeld als hij in korte tijd tweemaal geblesseerd raakt aan dezelfde knie. Dat kan invloed hebben op een mogelijke transfer. Nu kan een speler ervoor kiezen dat die voorgeschiedenis zo min mogelijk bekend is bij belangstellende clubs.

Bij PSV maken ze soms een uitzondering. Onlangs verliet Hirving Lozano het veld met een hoofdblessure. Het bleek ‘slechts’ een hersenschudding. Zou de club daar vaag over blijven, dan kon men aan zwaarder hersenletsel denken. En dus gaf PSV de details prijs, nádat de Mexicaan daar toestemming voor had gegeven.

Bij Excelsior nemen ze altijd het zekere voor het onzekere. De woordvoerder zegt helemaal niets meer. „De pers kan dat aan de betreffende speler zelf vragen.”

Lees ook over de blessures van Arjen Robben: „Zo, weer twee trainingen overleefd”.

Wanneer is hij weer beschikbaar?

Supporters willen graag weten wanneer een speler weer op het veld staat. Wat hem mankeert, is voor hen niet van belang. „Ik krijg van supporters nooit een vraag wat er aan de hand is”, aldus de woordvoerder van ADO Den Haag.

Dat is anders bij VVV-verdediger Promes. Zijn ogenschijnlijk zware blessure leidde tot volop speculatie in de pers en supporterskringen. Dan kan het voor de speler en club van belang zijn om snel met duidelijkheid te komen. Je wilt voorkomen dat er onjuiste informatie wordt verspreid, aldus de FBO.

‘Rust in de toko houden’

Bij VVV wisten ze vrijdagavond al dat Promes waarschijnlijk geopereerd moest worden. En al gaf de verdediger zaterdagochtend toestemming om naar buiten te treden, dat gebeurde pas op maandag. „We wilden de operatie afwachten, kijken wat er eventueel nog meer werd gevonden.” Net als vroeger, toen supporters ook geduldig moesten afwachten voor zij werden geïnformeerd.

De club kwam op zaterdag met een – nietszeggende – update. Dat er nog niets bekend was, en na het weekend meer duidelijkheid zou komen. „Om rust in de toko te houden.”

En de toestemming die Promes gaf, staat dat zwart op wit? Nee. Mondelinge toestemming is ook toestemming, verklaart Charles Biemans, woordvoerder van VVV. Een halfjaar terug vroeg een verslaggever hem op de tribune naar de situatie van verdediger Tristan Dekker, die een paar stoelen verder zat.

Biemans: „Tristan! Mag ik zeggen wat je hebt?”

„Ja hoor!”

„Een liesbreuk, hij wordt binnenkort geopereerd.”

Correctie (4 maart 2019): In een eerdere versie van dit artikel stonden per abuis als voorbeelden van de AVG, situaties genoemd die al golden onder de oude privacywet. Dat is hierboven aangepast.