Fresku, in zijn rode Eddie Murphy-pak, over zijn nieuwe theatershow: „Er is te weinig ruimte voor dingen die nergens op slaan.”

DT Shooter

Showtime voor Fresku: ‘Dit zijn mijn kleine hersenscheten’

Theater In zijn tweede ‘tééé-jááááter’-voorstelling helpt Roy Michael ‘Fresku’ Reymound (32) het zijn publiek regelmatig herinneren: je bent niet bij een acteur of cabaretier – je bent, gewoon, bij Fresku. „In het theater moet het voelen alsof ik met mijn homies praat.”

„Ik dacht lang dat dit een sombere show zou worden”, zegt Roy Michael ‘Fresku’ Reymound (32), in de kleedkamer van het Haagse theater Dakota, na afloop van een try-out van zijn tweede theatervoorstelling Voordat Het Te Laat Is. Hij trekt het rode, leren pak uit waarin hij net heeft opgetreden – een ode aan het kostuum dat Eddie Murphy draagt in stand-up-klassieker Delirious uit 1983. „Maar ik vertikte het. We gaan zeker 70 keer optreden. Ik had geen zin nog vier maanden in die donkerte te zitten.”

Het afgelopen jaar was een emotionele achtbaan, vertelt Fresku. De loodzware bevalling van zijn zoontje Rayaan, waarbij zijn vrouw Lieke te veel bloed verloor en hun zoontje piepend ademde, blauw aanliep en een chronische medische aandoening bleek te hebben. Een relatiecrisis. Een depressie. Hij heeft veel muziek opgenomen in dat jaar, zegt Fresku. „Die muziek is heel donker – echt gothic.”

Maar in zijn tweede theatershow verpakt hij die ervaringen in lichtere, meer absurdistische en associatieve betogen, afgewisseld met soms een harde grap of emotionele spoken word. Hij reconstrueert beeldend de angst die hij voelde rondom de bevalling; schetst de „flora en fauna” die in zijn tijdelijke vrijgezellenplek „begon te groeien”; beschrijft smakelijk hoe de dynamiek van zijn thuissituatie – met ook nog zijn zieke vader bij hem in huis – alle privacy wegnam, en verpakt sluimerende onzekerheid over zijn relatie in een ongemakkelijke en knullige sauna-scène.

Vaderschap, familie, crisis

De voorstelling van Fresku zit vol reflectie op wie hij is: een openhartige rapper die in het theater staat. „Tééé-jááááter” – zoals hij het noemt – nadat hij, als parodie op klassiek drama, gierend huilend op het podium is neergestort.

Hij helpt het zijn publiek regelmatig herinneren: je bent niet bij een acteur of cabaretier. Je bent, gewoon, bij Fresku. „Ik voel dan een soort ontspanning”, zegt hij. „Zo van: ‘oh ja, het is Fresku.’” Ik wil niet dat mensen met een theaterbril op naar me kijken. Ik wil dat het publiek zich welkom voelt in mijn wereld en meegaat in mijn manier van dingen uitvergroten en uit de hand laten lopen. Ik werd het afgelopen jaar gedwongen mijn wereld te beschermen en zat in mijn schulp. Dit zijn mijn kleine hersenscheten.”

De thema’s van zijn nieuwe voorstelling – vaderschap, familie, mannelijkheid, crisis – zijn terloops ontstaan aan de keukentafel bij regisseur Titus Tiel Groenestege – op basis van wat Fresku hem vertelde over zijn worstelingen. „Ik vertelde waarom het niet lukte te schrijven en hij haalde daar juist de thema’s uit.” In zijn eerste theatervoorstelling Welkom Bij De Fresku Show wilde hij te veel, zegt hij nu. Grote maatschappelijke thema’s als racisme aankaarten, zoals hij dat in zijn muziek sterk kan. „Maar hier in het theater moet het meer voelen alsof ik gewoon met mijn homies praat. Ik ben niet tekst-vast – je ziet dat ik naar woorden zoek en echt met je in gesprek ben.”

Ik geniet het minst van cabaretiers bij wie alles klopt. Ik hou van totaal abstracte onzin die blijft boeien

Jarenlang was Fresku bloednerveus voordat hij het podium op moest. „Ik zag die spanning als mijn brandstof.” Maar sinds hij vreesde voor het leven van zijn zoon – het gaat nu goed met hem – zijn de nervositeit en prestatiedrang die Fresku rond optredens voelde, sterk afgenomen. „Het is een cliché, maar het ergste wat me had kunnen overkomen, is niet gebeurd. Wat kan er nou nog echt fout gaan? Ik kan niet meer nerveus worden van een show. Het is niet meer zo belangrijk als ik dacht.”

Niet langer prestatiedruk

Die rust maakt hem een betere entertainer, denkt Fresku. „Ik ben nu minder bezig met wat mensen ervan gaan vinden, wat de impact zal zijn. Ik zit er nog steeds in met mijn hart maar voel ook dat er niet zoveel van afhangt. Ik heb ervaren dat status er niet toe doet. Ik vind het nu fijn een hele dag met mijn kids te hangen; daarvoor was ik onrustig, en voelde ik steeds prestatiedruk.”

Niets is erger voor creativiteit dan twijfel, zegt Fresku. „Bij alles nadenken: nee, dit is lomp, dit is pretentieus. Dan ga je precies binnen de lijnen kleuren. En dat wil niemand. Ik zie het nu alsof mijn vrienden in het publiek zitten, en we samen kunnen lachen zoals we dat altijd doen. Je krijgt in het theater een publiek en doet wat jij wilt. En niemand zapt na vijf minuten weg omdat ze er even in moeten komen.”

Veel grappen ontstaan ter plekke in het try-out-proces. Bij een sketch over een bizar feest met BN’ers, „komt er elke keer weer een BN’er bij”. Een relaas over zijn opa die ’s nachts in de weer is met groene duiveltjes, „heeft nog steeds geen eindpunchline en wordt langer en langer”. Fresku vindt de eindgrap niet het interessantst, zegt hij, „maar de absurde weg ernaartoe. Ik geniet het minst van cabaretiers bij wie alles klopt. Ik hou van totaal abstracte onzin die blijft boeien.”

Cabaretiers maken zich soms boos op hem, zegt Fresku. „Omdat ik er met de pet naar gooi.” Hij lacht. „Maar ik gooi wel raak! Ik ambieer niet wat zij doen. Er is te weinig ruimte voor dingen die nergens op slaan; alles moet duidelijk en geformatteerd zijn. Ik doe iets wat ik goed kan – gebaseerd op de humor van mijn vriendengroep en wat we doen op YouTube. Ik hoef de titel cabaretier al lang niet meer.”

Voordat Het Te Laat Is gaat 28 februari in première in Parktheater Eindhoven.