Ruim zestig meldingen over onveilige situaties in azc’s

Volgens medewerkers is er sprake van seksuele en verbale intimidatie, drugs- en alcoholmisbruik en inzet van wapens, ook in de richting van personeelsleden.

In het asielzoekerscentrum in Ter Apel werd in mei 2018 een medewerker neergestoken.
In het asielzoekerscentrum in Ter Apel werd in mei 2018 een medewerker neergestoken. Foto NRC

Medewerkers van asielzoekerscentra hebben in twee weken tijd ruim zestig keer melding gemaakt van onveilige situaties op hun werk bij de FNV.

Het grootste deel van de meldingen betreft volgens de vakbond geweldshandelingen in de richting van andere bewoners of de in totaal zo’n 1.500 personeelsleden. Bewoners dreigden met vuurwapens of messen of haalden daadwerkelijk uit met scherpe voorwerpen. Ook is volgens de vakbond sprake van seksuele en verbale intimidatie - tot aan doodsbedreiging aan toe - en onvoorspelbaar gedrag als gevolg van drugs- en alcoholgebruik.

De problemen zouden niet alleen voorkomen bij zogenoemde ‘aso-azc’s’ – opvangcentra waar probleemgevallen naartoe worden gestuurd – maar juist ook bij reguliere asielzoekerscentra. De aso-azc’s namen eerder al extra veiligheidsmaatregelen ter bescherming van het personeel.

‘Niet goed op elkaar ingespeeld’

Volgens FNV-bestuurder Debbie van Leiden is een belangrijk probleem dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) dat de azc’s beheert weinig met vaste contracten werkt. Daardoor is personeel minder goed op elkaar ingespeeld en is het moeilijker in te schatten hoe collega’s en bewoners reageren op lastige situaties. Ook zou er te weinig personeel zijn, zegt Van Leiden. “Als het aantal medewerkers omhoog wordt geschroefd, kan personeel meer aandacht geven aan bewoners en zo makkelijker inschatten of bepaalde bewoners voor een onveilige situatie kunnen zorgen.”

Naast meer vast personeel, wil de FNV ook onderzoek naar de veiligheid van de gebouwen. Nauwe gangen en kleine ruimtes zouden ervoor zorgen dat medewerkers gemakkelijk ingesloten kunnen worden. Daarnaast stelt de vakbond voor het personeel meer bevoegdheden te geven, zodat zij zich fysiek kunnen verdedigen.

Een woordvoerder van COA zegt dat de signalen die binnen zijn gekomen “zeer herkenbaar” zijn. Maar meer personeel is volgens hem niet de oplossing, evenals meer geweldsbevoegdheden voor azc-medewerkers. Daar zijn zij niet voor opgeleid, zegt hij. Volgens de woordvoerder zit het probleem veel meer in de “justitiële keten”. Omdat er geen gesloten azc’s zijn, kunnen overlastgevers niet echt goed gesanctioneerd worden. “Een selecte groep hoort niet in de opvang thuis, maar in de gevangenis.”