Moderne Duitse serie slaat aan in binnen- en buitenland

Streamingdiensten Lang mocht de beladen Duitse geschiedenis niet dienen als decor. Nieuwe producenten breken met die opvatting – met succes.

Een nachtclub in de film Babylon Berlin.
Een nachtclub in de film Babylon Berlin. Beeld Netflix

Berlijn gloeit na van de Berlinale . Het internationale filmfestival draaide niet alleen om grote sterren en films – er werden ook nieuwe series gepresenteerd. De helft ervan geproduceerd door streamingdiensten als Netflix en Amazon Prime Video en de betaalzender Sky, waaronder een geheel Duitse productie. Het opmerkelijke is dat dit niet meer opmerkelijk is. Nog niet zo lang geleden was een internationaal succesvolle en kwalitatief hoogwaardige serie van Duitse bodem haast ondenkbaar en werd televisie uitsluitend door de omroepen gemaakt.

Duitse series zijn nu ‘hot’, in binnen- én buitenland. De nieuwe spelers hebben de vastgeroeste productiestructuren opengebroken. Het jaren-twintig spektakel Babylon Berlin was de doorbraak. Voor het eerst werkte hiervoor een betaalzender (Sky) samen met een publieke omroep (ARD) en een onafhankelijke productiemaatschappij. Deze duurste Duitse serie ooit (40 miljoen euro) is door zestig landen aangekocht. Dit succes heeft de omroepen niet alleen doen beseffen dat er investeringen nodig zijn, maar ook dat onlinediensten een ander publiek bedienen en dus niet per se concurrenten zijn.

Vlak na Sky presenteerde Netflix zijn eerste Duitse productie. Dark, een soort donkere versie van Stranger Things, was internationaal zelfs succesvoller dan in eigen land. 90 procent van de views kwam uit andere landen. Nieuwe projecten zijn in de maak, ook bij Amazon. Ze moeten wel, want het online aanbod van internationale aanbieders moet voor minimaal 30 procent uit Europese producties bestaat.

Het succes van de Duitse series stoelt op de herontdekking van het verhaal. Tot voor kort leek elke historische speelfilm of serie vooral een waarheidsgetrouw tijdsbeeld te willen schetsen. De beladen Duitse geschiedenis mocht niet dienen als louter decor voor vermaak. Deze strikte opvatting is aan het verschuiven. Babylon Berlin wil dan wel het gevoel van het Berlijn van de ‘roaring twenties’ vangen, maar blijft in eerste instantie een ‘krimi’, een tv-thriller, vertelde regisseur Tom Tykwer in een interview met DeutscheWelle.

Schaarste aan tv-makers

Ook de spionageserie Deutschland ’83, geproduceerd door RTL, gaat losser om met de geschiedenis: een verzonnen verhaal tegen de historische achtergrond van de Duitse tweedeling. Deze kwalitatieve sprong heeft alles te maken met de herwaardering van de auteur. Van oudsher hebben bij de Duitse publieke omroep redacteuren een belangrijke stem. Schrijvers of regisseurs die een idee inleveren, moeten hun verhalen vaak aanpassen of krijgen hun script herschreven terug. Met de komst van andere producenten wordt dit systeem omzeild. De onlinediensten werken direct met de bedenkers. Hierdoor is er meer ruimte om van de norm af te wijken. De genrediversiteit is hoog. Dark is sciencefiction, de Amazon-serie You are Wanted behoort tot het actiegenre, de eerste Duitse Netflix-comedyserie staat gepland en het op de Berlinale gepresenteerde 8 Tage (Sky) is een klassiek wereldondergangsverhaal. Niet alle series zijn even vernieuwend, maar er is een nieuwe durf ontstaan om te experimenteren.

Het succes leidt niet alleen tot schaarste aan schrijvers en regisseurs – inmiddels ontbreken er ook visagisten, decorbouwers en andere vakmensen, meldt de Süddeutsche Zeitung. Opleidingen kunnen de vraag naar nieuwe aanwas niet bijbenen.