‘Het ontbrak ons aan doorzettingsmacht’

Wopke Hoekstra Minister van Financiën

De scenario’s om de Nederlandse invloed te versterken werden de afgelopen maanden vrijwel wekelijks besproken.

Op de ochtend na de bekendmaking van de aankoop van een flink aandelenbelang in Air France-KLM zit minister Wopke Hoekstra er op zijn Haagse werkkamer tamelijk ontspannen bij. Hij is nu namens de Nederlandse staat grootaandeelhouder in de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij. En verloor met een flinke koersdaling op de beurs in luttele uren 70 miljoen euro.

Komt dat aan? Kijkt u nu voortdurend naar de aandelenkoers?

„Tja. De koers heeft hoger gestaan, maar ook wel eens veel lager. We hebben een strategisch belang gekocht, voor de lange termijn. We doen dat niet om snel geld te verdienen.”

Wanneer hebt u besloten deze stap te zetten?

„Ook mijn voorganger (Jeroen Dijsselbloem, red.] heeft dit voornemen al wel eens gedeeld met de Franse staat. Ik ben er vanaf dag één van mijn ministerschap mee bezig geweest, in samenspraak met de minister van Infrastructuur en de premier. De afgelopen maanden hebben we vrijwel elk week alle mogelijke scenario’s besproken. Een week of drie geleden hebben we de knoop doorgehakt en vervolgens een mandaat aan de ministerraad gevraagd. Vorige week dinsdag is de Tweede Kamer vertrouwelijk geïnformeerd en op woensdag zijn we begonnen met aandelen te kopen.”

Jeroen Dijsselbloem riep destijds dat het kopen van een belang in Air France-KLM niet aan de orde was, want niet nodig.

„Ook door het vorige kabinet is wel degelijk naar deze optie gekeken. Maar fundamentele beslissingen als deze vragen ook tijd. Juist het afgelopen jaar is er in de onderneming wat veranderd. We zagen dat er in toenemende mate besluitvorming plaatsvindt op het niveau van de holding.”

Twee weken geleden speelde ook de kwestie rond de Nederlandse KLM-topman Pieter Elbers. Was dat dan de trigger?

„Nee. Die kwestie en ook de afspraken die over het ondernemingsbestuur zijn gemaakt waren echt een illustratie dat het ons ontbreekt aan doorzettingsmacht. We hadden al eerder bedacht om een aantal zaken te willen verbeteren. Eén: het versterken van de staatsgaranties; de afspraken ten aanzien van de hubfunctie van Schiphol. Die staatsgaranties kunnen eenzijdig worden opgezegd. Dat mag niet gebeuren. Ten tweede : wat is de positie van de Nederlandse ceo, en de invloed van Nederland in de groep. Het maakt een fundamenteel verschil als je 5,9 procent hebt in de Nederlandse tak KLM of een belang in de holding.

De Franse minister Bruno Le Maire reageerde dinsdagavond nogal geïrriteerd. Hij was nadrukkelijk niet op tijd geïnformeerd. Heeft hij een punt?

„Wij hebben veel en heel goed contact met Frankrijk. Het ongemakkelijke was dat het hier gaat om koersgevoelige informatie. We waren gehouden aan allerlei strikte juridische regels en moesten de kring zo klein mogelijk houden.”

Maar dat de optie op tafel lag kon geen verrassing zijn?

„Nederland heeft ook in een verder verleden deze optie op tafel gebracht.”