Hier moet Boeddha bij de bank passen

Boeddha Je ziet ze overal in Nederlandse tuinen en huiskamers : de Boeddha. Fotograaf Thomas Nondh Jansen maakte er een project van.

Foto Thomas Nondh Jansen

Als je erop gaat letten, zie je ze overal. En als je, zoals fotograaf Thomas Nondh Jansen (33), bent geboren in Thailand en op tweejarige leeftijd geadopteerd door Nederlandse ouders, let je er zeker op: Boeddha-beelden. In alle maten, kleuren en materialen kom je ze tegen, ze staan in tuinen en op balkons, in huiskamers op de vensterbank, in cafés naast de glazen. En je weet: in het land waar je bent geboren gaat het zo niet. Daar staan die beelden in de tempel, er worden offers bij gebracht en mensen zetten er bloemen naast.

De Hollandse Boeddha heet het fotoproject waaraan Thomas Nondh Jansen tweeënhalf jaar heeft gewerkt. Soms stonden de beelden die hij fotografeerde buiten, andere keren belde hij aan en vertelde waar hij mee bezig was. „Het bijzondere was: iedereen liet me binnen.” Het is, denkt hij achteraf, „misschien een bepaald type mens” dat Boeddha-beelden koopt. „Ook al zoeken ze die beelden uit in een kleur die past bij de bank, of een maat die het goed doet in de tuin, een Boeddha-beeld refereert toch aan rust en spiritualiteit.”

Foto’s Thomas Nondh Jansen

Dat gevoel voor Boeddha bleek ook in gesprekken die hij voerde. Zoals met Stan Roelofsma, een horecaondernemer die zo’n veertig Boeddha-beelden in huis had staan. Dat kwam zo, vertelt hij in een tekst bij de foto: „Bij een nieuwe horecazaak die ik begon stonden twee houten Boeddhakoppen in de tuin. Ze hadden niets te maken met de zaak die ik ging openen, dus ik wilde ze weg hebben. Ze waren volgezogen met water en niet te tillen, dus we besloten ze in stukken te hakken. Dat resulteerde in de situatie dat ik zelf een bijl in een van die koppen zette. Toen kwam er een traan uit het oog van een van die beelden lopen. Daar schrok ik van. ‘Wat ben je ver van jezelf verwijderd geraakt’, besefte ik. Daar moest ik iets mee. Ik ben helemaal opnieuw begonnen en ben Boeddha-beelden gaan ‘redden’ uit respect.”

Foto’s Thomas Nondh Jansen

Thomas Nondh Jansen heeft op enkele tientallen plekken Boeddha-beelden gefotografeerd, eerder deze maand nog in een coffeeshop. Op de foto’s die hij selecteerde voor zijn project staan de beelden altijd ongeveer op ooghoogte: de beschouwer kijkt ze recht aan.

Waarom is de Boeddha zo populair in Nederland. Lees ook: Boeddha is meer dan een tuinkabouter (2013)

In de loop van het project is hij „gaan houden” van de Hollandse Boeddha, zegt hij. „In het begin zat er frustratie bij mij. In Thailand worden Boeddha-beelden met het grootste respect behandeld. Er zijn voorschriften waar iedereen zich aan houdt: het beeld staat niet zomaar op de vloer, het kijkt een bepaalde kant op, mensen branden er wierook bij. En hier gaan mensen naar het tuincentrum en kiezen ze een zwart beeld, want dat is precies de kleur van het tuinmeubilair. Maar dat verlies van de eigenlijke bedoeling van het Boeddha-beeld, die verbastering zeg maar, heeft ook iets moois. Mensen zijn zich er wel van bewust dat zo’n beeld iets betekent, maar gaan daar met een vriendelijk soort laconiekheid mee om.”

Foto’s Thomas Nondh Jansen