Conflict tussen nucleaire machten India en Pakistan escaleert

Kashmir Het grensconflict tussen de nucleaire machten escaleerde woensdagochtend verder door een tegenaanval vanuit Pakistan.

Indiase militairen bij het wrak van een Indiaas gevechtsvliegtuig dat is neergestort in het Indiase deel van Kashmir. Pakistan zegt dit toestel te hebben neergehaald.
Indiase militairen bij het wrak van een Indiaas gevechtsvliegtuig dat is neergestort in het Indiase deel van Kashmir. Pakistan zegt dit toestel te hebben neergehaald. Foto Mukhtar Khan/AP

Amper 24 uur nadat India de ongekende stap nam luchtaanvallen uit te voeren op Pakistaans grondgebied – voor het eerst sinds 1971 toen de twee landen met elkaar in oorlog raakten over hedendaags Bangladesh – heeft Pakistan teruggeslagen. Daarmee loopt de kans op verdere escalatie tussen de twee nucleaire machten op.

Woensdagochtend vlogen Pakistaanse gevechtsvliegtuigen het Indiase luchtruim binnen en voerden tegenaanvallen uit in de betwiste regio Kashmir. Op „niet militaire doelen”, aldus Islamabad. Pakistan claimt ook twee Indiase gevechtsvliegtuigen te hebben neergeschoten die het Pakistaanse luchtruim waren binnengevlogen. Er zou één piloot zijn gearresteerd, zo meldde een woordvoerder van het Pakistaanse leger woensdagmiddag. Eerder op de dag zeiden de Pakistaanse autoriteiten dat het om twee Indiase piloten ging.

Indiase autoriteiten zeggen op hun beurt dat een poging van Pakistan om India aan te vallen is „afgeslagen”. Daarbij zou een Pakistaanse F-16 uit de lucht zijn geschoten. Daarnaast erkende een woordvoerder van het Ministerie van Buitenlandse Zaken dat een Indiaas gevechtsvliegtuig is neergehaald en dat één piloot vermist is.

Daarmee is het gevecht om de beeldvorming losgebarsten. Zo circuleert op Twitter een video van een geblinddoekte en geboeide man met schijnbaar lichte verwondingen aan zijn gezicht, die zegt een Indiase gevechtspiloot te zijn. Indiase media melden op hun beurt het nieuws over de Pakistaanse F-16 die door de Indiase luchtmacht zou zijn neergeschoten.

Trainingskamp

Pakistan leek de aanvallen van India, die waren gericht op een trainingskamp van terreurorganisatie Jaish-e-Muhammed (jeM), in eerste instantie nog te bagatelliseren. Zo ontkende een woordvoerder van het leger dinsdagochtend dat er doden waren gevallen, al had India geclaimd dat bij de aanval „zeer veel militanten” waren gedood. Maar naarmate de dag vorderde werd de taal vanuit Islamabad steeds strijdlustiger.

Lees meer over Kashmir: het eeuwige strijdtoneel

India moest zich erop voorbereiden om op haar beurt „verrast” te worden, bezwoer majoor-generaal Asif Ghafoor aan het eind. Die verrassing liet niet lang op zich wachten.

Volgens een verklaring van het Pakistaanse leger, getiteld ‘Pakistan slaat terug’, waren de luchtaanvallen van woensdagochtend „geen vergelding voor Indiaas voortdurende oorlogszuchtigheid”, maar was het doel slechts de demonstratie van Pakistans „recht, wil en vermogen tot zelfbescherming”. „We zijn niet uit op escalatie, maar we zijn daar volledig toe bereid, als wij in die sfeer getrokken worden.”

Nog altijd is veel onduidelijk over wat de Indiase gevechtsvliegtuigen dinsdagochtend in Pakistan precies hebben geraakt en hoeveel schade is aangericht. Tijdens een korte persconferentie waarbij geen vragen mochten worden gesteld, benadrukte de Indiase onderminister van buitenlandse zaken Vijay Gokhale vooral dat de luchtaanvallen van India „niet militair” en „preventief” waren, specifiek gericht op een kamp van JeM.

Die terreurgroep zegt verantwoordelijk te zijn voor een recente zelfmoordaanslag op een konvooi van Indiase paramilitairen in Kashmir. Daarbij vielen ruim veertig doden. Na die aanslag beloofde de Indiase premier Narendra Modi dat „een gepast antwoord” zou worden geven. Daarbij richtte hij zich ook tot Pakistan, dat volgens Modi vrij baan zou geven aan militante organisaties als Jaish-e-Muhammed om India aan te vallen.

Pakistan ontkent ook maar iets met de militanten te maken te hebben.

Staat van paraatheid

Na de luchtaanvallen van dinsdagochtend verkeerde India in opperste staat van paraatheid. Het luchtruim in het noorden van het land werd gesloten. Ook Pakistan heeft binnenlandse vluchten naar steden als Lahore en Islamabad stilgelegd. Lokale bronnen melden dat Kashmiri’s aan de Indiase zijde van de zogenoemde Line of Control, de de facto grens, hun huizen zijn ontvlucht.

De internationale gemeenschap heeft bezorgd gereageerd op de laatste ontwikkelingen. Zo riep de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Mike Pompeo, de landen op tot „terughoudendheid” om een escalatie „koste wat kost te voorkomen”.