Opinie

Wie zijn wij om IS-gangers hun kind af te pakken

Maxim Februari

Met kinderen wordt heel wat afgehannest. Als je het nieuws volgt, zie je hoe druk iedereen het heeft met hun veiligheid en hun welzijn. Maar eerlijk gezegd heeft de mensheid geen flauw benul hoe je een beetje netjes op ze past.

Laten we eens wat nieuwsberichten en commentaren achter elkaar plakken. Eerst over de Syriëgangers: Nederlanders die naar Syrië zijn gereisd om daar Islamitische Staat te steunen. Sommigen hebben uit Nederland kinderen meegenomen naar het kalifaat, anderen hebben ter plekke kinderen gekregen. Volgens de AIVD leven er nu 175 kinderen van Nederlandse komaf in de regio en zitten dertig van hen na een vlucht in drie Koerdische kampen, waar de families als gevangenen worden behandeld.

Die kinderen zitten daar niet goed. Kou, ziekte, geweld: de situatie is ellendig. Wat te doen? De Kinderombudsman heeft minister van Justitie Grapperhaus in januari per brief verzocht ze naar Nederland te halen. Desnoods zonder ouders, zoals België heeft besloten te doen. Minister Kaag voelde daar vorige week nog niets voor. „We zijn niet van plan om actief vrouwen en kinderen op te halen.” Dit weekend schreven twee deskundigen in deze krant dat je de kinderen wel moet halen, maar zonder hun moeder. „Kinderen zouden desnoods met dwang bij hun ouders weggehaald kunnen worden.”

De retoriek rond de kinderen is gedecideerd. De kinderen lijden en dat is de schuld van de ouders. De Kinderombudsman schrijft: „De jonge kinderen in de kampen in Syrië zijn door de keuzes van hun ouders ernstig in hun ontwikkeling bedreigd.” Genoemde deskundigen – een voormalig lid van de Hofstadgroep en een promovendus van de Universiteit Leiden – werken deze gedachte met verve uit. De ouders hebben hun kinderen willens en wetens in de oorlog gestort en geïndoctrineerd met hun ideologie. „Ouders die hun kinderen op zo’n manier traumatiseren, behoren voor altijd het ouderlijk gezag te verliezen. Ze hebben zich in feite schuldig gemaakt aan ernstige kindermishandeling.”

Goed, voordat we daarover verder praten, kijken we eerst nog even naar een ander nieuwsthema van vorige week. Ook over kinderen, duizenden meisjes die dwangarbeid moesten verrichten in wasserijen en naaiateliers van een internationale katholieke orde. Minister Dekker (Rechtsbescherming, VVD) heeft vorige week toegegeven dat de meisjes recht hebben op schulderkenning en genoegdoening. „Daarbij wil hij ook de rol van de overheid erkennen. Die leverde de meisjes af bij de zusters.”

De overheid, of liever gezegd wij, de Nederlandse burgers, hebben de meisjes overgeleverd aan decennialange uitbuiting door nonnen. Ierland deed al veel eerder onderzoek naar collectieve verantwoordelijkheid van de Ieren, het land „erkende schuld en betaalde compensatie”, maar Nederland heeft dit steeds geweigerd. Nu de minister het verzet heeft opgegeven, wacht hij eerst nog op het rapport van de commissie-De Winter , die onderzoek doet naar geweld tegen uit huis geplaatste kinderen. Niet alleen nonnen hebben immers kinderen gemolesteerd die aan hun zorg waren toevertrouwd: de commissie spreekt mensen die zijn mishandeld in diverse instellingen, weeshuizen en pleeggezinnen.

O, en dan nog even over illegale adoptie. Waren er niet onlangs berichten over illegale praktijken die oogluikend door de overheid zijn toegestaan? Dezelfde minister Dekker – hij heeft het er maar druk mee – erkende in december dat Nederlandse ambtenaren mogelijk betrokken zijn geweest bij illegale adopties uit het buitenland. Eerder bleek al dat kinderen soms onder valse voorwendselen aan hun buitenlandse biologische ouders zijn ontfutseld. Er komt een onderzoek, zei de minister. En een commissie.

Kinderen weghalen bij hun ouders en ze toevertrouwen aan folterende nonnen en misbruikende hulpverleners. Kinderen achter de rug van hun ouders om ter adoptie aanbieden aan Nederlanders met een kinderwens. Betrokkenheid van ambtenaren en overheidsdiensten. En ons land dat maar steeds niets wil uitzoeken, dat pas na decennia en onder publicitaire druk voorzichtig een commissie instelt. Ik weet het niet hoor, maar misschien zijn wij collectief niet in de positie om naar Syrië afgereisde moeders hun kinderen af te pakken.

Die moeders mogen landverraad hebben gepleegd, er mag een ingewikkelde situatie bestaan rondom hun berechting – ze zijn wel de ouders. Lees portretten van wanhopige moeders in de Koerdische kampen: „Ik weet niet wat ik mezelf aandoe als één van mijn kinderen doodgaat.” Hoezo kindermishandeling? Hoezo uit ouderlijk gezag ontzetten? Zoals deze vrouwen niet automatisch slechte moeders zijn, zo is ons zelfgenoegzame land niet automatisch de beste Moeder Teresa.

Maxim Februari is jurist en schrijver, www.maximfebruari.nl.