NCTV: reële kans op aanslag, geen concrete dreiging

Dreigingsbeeld De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid signaleert vooral risico’s in jihadistische kring, maar ook van salafisten en rechts-extremisten.

Politieagenten op fietspatrouille.
Politieagenten op fietspatrouille. Foto Robin Utrecht/ANP

De nieuwe terreurbestrijder Pieter-Jaap Aalbersberg handhaaft het substantiële dreigingsniveau. Aalbersberg, die per 1 februari Dick Schoof (nu chef van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst) opvolgde als Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), schrijft in het nieuwe Dreigingsbeeld dat er nog steeds genoeg redenen zijn om een aanslag te vrezen. Er zijn echter geen concrete aanwijzingen voor.

Daarnaast signaleert de NCTV risico's in salafistische en extreem-rechtse kring, dat laatste mede door het verbale optreden van de Amerikaanse president Donald Trump.

Ter illustratie van de blijvende jihadistische dreiging verwijst de NCTV naar het wijdvertakte terreurnetwerk dat september vorig jaar werd opgerold. Zeven mannen, onder meer uit Arnhem, werden gearresteerd op verdenking van het voorbereiden van een grote aanslag. Daarbij werd onder meer een grote hoeveelheid kunstmest in beslag genomen. Het netwerk opereerde grotendeels autonoom, aldus de NCTV.

Lees ook: Hoe een clubje uit Arnhem de jihad ging omarmen

Al-Qaeda

Ook op andere manieren blijft er dreiging vanuit jihadistische kring. Vanuit het buitenland, met name uit de hoek van Al-Qaeda, worden aanslagen gepland, ook tegen Nederland. Daarnaast „bleef en blijft er zorg over mogelijke gewelddadige intenties van Nederlandse jihadisten”, aldus de terreurbestrijdingsdienst. „Zij zijn intrinsiek geweldsbereid, omdat ze de overtuiging aanhangen dat geweld legitiem of noodzakelijk is om te komen tot een ‘kalifaat’.” De jihadistische beweging in Nederland is groter dan voor de oprichting van het kalifaat in de zomer van 2014, aldus de NCTV.

In de gehanteerde propagandamiddelen voor de jihadistische strijd duiken ook vrouwen en moeders uit het strijdgebied op als rolmodel. „Op jihadistische online platformen is er zowel aandacht voor de kwetsbaarheid van vrouwen, als voor hun strijdbare rol binnen de jihadistische beweging”, aldus de NCTV. Over de vrouwen is de laatste tijd veel te doen. De vraag is of zij, samen met hun kinderen, moeten worden gerepatrieerd naar Nederland.

Donald Trump

Ook de groeiende omvang en invloed van een deel van de salafistische beweging blijft zorgen baren. Een deel van de salafisten zamelt veel geld in, vergroot haar invloed binnen moskeeën en vormt soms een aanspreekpunt voor gemeenten. „Zij doen geregeld alsof zij vreedzaam en tolerant zijn”, aldus de NCTV, „een houding die geenszins strookt met de denkbeelden die zij intern uitdragen tot andersdenkenden en de samenleving in den brede”.

De verdere groei van extreem-rechts baart de terreurbestrijdingsdienst eveneens zorgen. De kans op geweld is klein. Het extremistisch gedrag uit zich „meer in een steeds agressiever en opruiender internetdiscours – ook richting politici en bestuurders”.

De dienst ziet een verband met het verbale optreden van de Amerikaanse president Trump. „Trumps discours resoneert ook in rechts-extreme kringen in Europa”, aldus de NCTV. Ze wijst er echter ook op dat het aantal rechts-extremistische ‘hate crimes’ in de VS al aan het stijgen was voor de verkiezingsoverwinning van Trump in november 2016.