Christian Bale als Dick Cheney in ‘Vice’: „Je denkt eerst: Ik, Dick Cheney? Waanzinnig, dat was nooit bij me opgekomen. En dan: wow, zou ik dat kunnen?”

Foto Matt Kennedy

Christian Bale: ‘Ik heb mezelf geïndoctrineerd tot Dick Cheney’

Interview Acteur Christian Bale keek voor de nieuwe film ‘Vice’, waarin hij Dick Cheney speelt, eindeloos filmpjes van conservatieve denkers. Zijn transformatie naar de oud-vicepresident van Amerika is verbluffend. „Al bleef Cheney voor mij ook nog een raadsel.”

Of Christian Bale (45) nog contact had met zijn Britse collega Gary Oldman? Die won vorig jaar een Oscar als Winston Churchill in Darkest Hour. Bale speelt in Vice een andere dikke, oude politicus met latex onderkinnen: de Amerikaanse vicepresident Dick Cheney.

Bale buigt zich samenzweerderig voorover in een hotelkamer van het Viceroy L’Ermitage in Beverly Hills. Zonder Gary Oldman was ik sowieso nooit acteur geworden, zegt hij. Als 13-jarige was hij al wereldberoemd door zijn hoofdrol in Spielbergs Empire of the Sun. „Ik vond dat vreselijk. Mijn familie was er slecht aan toe, ik was broodwinner. Mijn zus was gek op acteren maar ik voelde er onderhuidse rancune tegen want ik móést acteren. We hadden het geld gewoon nodig.”

Tot Bale er op de filmset van Henry V zowaar plezier in kreeg. „Toen dacht ik: als ik dan ga acteren, wil ik trots op mezelf zijn en zo hard werken dat ik zo goed word als Gary Oldman. Dat was mijn doel. Dus ja, ik belde met Gary over Churchill en over gewichtstoename. Maar twee weken geleden heb ik hem pas verteld dat hij mijn inspiratie was.”

Geen acteur die zo vaak afvalt en aankomt voor een rol als Christian Bale; hij is de ultieme gewichtsartiest

Bales verbluffende transformatie in Dick Cheney leverde hem zijn vierde Oscarnominatie op – Bale won niet, wel won Vice de Oscar voor beste make-up en haarstyling.

Net als in American Hustle (2013) vormt hij een koppel met de ook voor een Oscar genomineerde Amy Adams. Zij speelt Dicks wilskrachtige eega Lynne, maar in deze hotelkamer komt ze er niet aan te pas. De enthousiaste Bale beantwoordt ook haar vragen.

Regisseur Adam McKay stuurde Bale begin 2017 het script van Vice; een jaar eerder had hij een Oscarnominatie verdiend als autistisch beursgenie Michael Burry in McKays kredietcrisisfilm The Big Short. „Je denkt eerst: Ik, Dick Cheney? Waanzinnig, dat was nooit bij me opgekomen. En dan: wow, zou ik dat kunnen? Met Adam, Amy, Steve (Carrell) en Sam (Rockwell) wordt het sowieso leuk. Maar wat me opwond, echt opwond, was de gedachte hoe spectaculair we konden falen.”

Dick Cheney is een uitdaging. Met Lynne was hij decennialang het Republikeinse ‘power couple’ van Washington. Cheney was als 34-jarige al stafchef van Fords Witte Huis, minister van Defensie onder Bush sr., topman van Halliburton, de machtigste vicepresident ooit die onder Bush jr. was belast met de bureaucratie, veiligheid en energie. Maar ook een grijze, onpeilbare bureaucraat achter de schermen.

In ‘Vice’ zie je twee Dick Cheneys: de warme familieman en de cynische machiavellist. Hoe lijmde u ze samen?

„Ik zie hem niet per se als cynicus. Cheney is ongeduldig over het glaciale tempo van de democratie. Zoals Churchill zei: het beste argument tegen democratie is een gesprek van vijf minuten met een doorsnee kiezer. Hij wil zijn zaakjes snel en discreet regelen, zonder al te veel toezicht. Met cynisme kan ik als acteur weinig. Het is niet zozeer een karaktertrek, het maskeert iets. Maar wat? Daar moest ik naar op zoek.”

En wat vond u?

„Fascinerende contradicties. Dick Cheney heeft een enorme wilskracht en was een echte zeloot als het ging om de ‘unitary executive theory’, die de president ongebreidelde macht geeft. Maar zelf wilde hij niet echt president worden. Hij is tegelijk schokkend arrogant én de ultieme lakei die voor zijn baas – en zijn vrouw – door het vuur gaat. Ik geloof dat hij volstrekt respectvol was richting George W. Bush. De deal was: ik doe wat u niet kan, de zaakjes in de coulissen regelen. Want Cheney kende als geen ander de bureaucratische machine en de taal van de macht.”

Lees hier de recensie van ‘Vice’

In ‘Vice’ lijkt Cheney toch echt een cynicus…

Vice is Adams film, zijn visie. Hij wilde absoluut geen nudge nudge, wink wink. Cheney heeft een ijzeren wil en liet nooit enig berouw of spijt blijken. Hem met ironische afstand spelen zou ongepast zijn.

„Adam en ik sloten daarom een pact: binnen zijn script ben ik Dick Cheneys advocaat. Ik zoek zijn diepste motivatie, ik verdedig hem. Ik heb maandenlang alleen conservatieve denkers gelezen om de wereld te zien zoals Cheney, dat ‘liberals’ zelfzuchtig, gemakzuchtig en week zijn. Ik heb mezelf als het ware geïndoctrineerd, mijn eigen mening erbuiten gehouden. Cheney is zo gesloten en geheimzinnig dat hij ook voor mij een raadsel bleef, maar ik heb het cadeautje zo wel een beetje uitgepakt.”

Hoe kroop u in Cheneys huid?

„Door veel te eten uiteraard. Intussen keek ik eindeloos naar filmpjes en luisterde ik naar interviews. Ik wandel dan door mijn huis, praat tegen spiegels en lees dikke boeken. Het is een enorm tijdrovend proces, ik laat Dick Cheney als het ware in me percoleren.”

Voelt u geen afkeer van de man?

„Kom op, heiligen en duivels bestaan niet. Dick Cheney aarzelde geen moment om zijn dochter Mary te knuffelen toen ze opbiechtte dat ze lesbisch was. Geen seconde. ‘Ik hou van je schat.’ Terwijl homoseksualiteit toen echt anathema was onder Republikeinen. Een prima vader.”

Echtgenote Lynne is een soort lady MacBeth. Tegen de jonge, dronken Dick zegt ze: vertel me dat ik de verkeerde vent heb gekozen, dan vertrek ik nu direct …

Amy Adams veert op. „Ik bewonder Lynnes focus, ernst, ambitie en werkethos enorm. Zij deed alles met totale inzet, of ze nou majorette wilde worden of professor. Academisch was ze veel sterker dan Dick, die alleen studeerde omdat Lynne dat eiste. Eén beeld blijft me bij: dat Lynne als majorette jongleerde met vlammende batons en Dick bezorgd achter het podium stond met een emmer water. Dat vat voor mij hun relatie samen.”

Bale: „Mensen die ze van school kennen zijn verbijsterd dat Dick het zover heef geschopt. Lynne niet, zij was altijd ‘most likely to succeed’. Dick Cheney zei ooit dat ‘iedere man die Lynne had getrouwd in het Witte Huis was beland’. Dat was geen grap, denk ik. Fascinerend toch? Voor de man die iedereen ziet als de grote manipulator?”