Opinie

De kinderziektes van YouTube

Marc Hijink

Opnieuw raakt YouTube in opspraak door onfrisse gebruikers. Bedrijven als L’Oreal en Epic Games stoppen met adverteren nu ze weten dat hun reclamespots verschijnen bij video’s van spelende kinderen. Op zich gaat het om onschuldige filmpjes, maar een netwerk van pedoseksuelen verlekkert zich aan zwempartijen en gymlessen. Zo verandert een zomermiddag in de tuin in pseudoporno, gefinancierd door het reclame systeem van ’s werelds grootste videosite.

Perverse kijkers wijzen elkaar op fragmenten waar kinderen onbewust compromitterende houdingen aannemen. De reacties spreken boekdelen, toch glippen deze commentaren door de filters van YouTube. Het toont het beperkte inlevingsvermogen van kunstmatige intelligentie. Sterker nog: YouTube beveelt automatisch andere video’s aan van kleine meisjes in ondergoed.

YouTube werd geboren in 2005 maar is zijn kinderziektes nog lang niet kwijt. Twee jaar geleden bleek het videonetwerk gewelddadige cartoonparodieën voor te schotelen aan jonge kijkers.

De oorzaak: het aanbevelingsalgoritme toont filmpjes die gelijkgestemden kijken, in de hoop je aandacht langer vast te houden. Daardoor gaat de inhoud van video’s vaak van kwaad tot erger, of het nou om cartoons, geweld of kinderen op een strand gaat. Je komt in een ‘wormgat’ van video’s terecht.

Het excuus van YouTube is bekend: als per minuut 400 uur aan video wordt geüpload, kun je niet al dat materiaal door mensen laten controleren. Toch lijkt het me niet onmogelijk om een filter te ontwikkelen dat een menselijke beoordeling vereist zodra video’s van onbekende kinderen miljoenen keren bekeken worden door grotendeels anonieme kijkers die in de commentaren tijdcodes uitwisselen.

Lees ook YouTube Kids: hoe controleer je wat je kind kijkt?

Het is een kwestie van prioriteiten stellen. YouTube investeerde wel 100 miljoen dollar om auteursrechten te bewaken – Content ID controleert elke upload van tevoren. Maar als het gaat om aanstootgevende praktijken vertrouwen de filters vooral op waarschuwingen achteraf. Dat blijft dweilen met de kraan open.

Het netwerk kwam eind vorig jaar aan het daglicht, maar kreeg pas aandacht nadat adverteerders er lucht van kregen. Die zijn medeverantwoordelijk voor de view economy. Ze accepteren dat ze van niks weten. Ze kopen advertenties in via mediabureaus, YouTube voegt commercials automatisch toe aan elk filmpje dat ‘gemonetized’ kan worden. En als het misgaat, ligt de voorgedrukte verontwaardiging klaar: we stoppen met adverteren. Voorlopig dan.

Over verantwoordelijkheid gesproken: ik vraag me af welke ouders minderjarigen toestaan om dit soort filmpjes te delen via een publiek netwerk. Sommige accepteren zelfs de advertentie-inkomsten. Dat maakt hen net zo pervers als de kijkers.

Sociale netwerken zijn gebouwd op de veronderstelling dat de meerderheid van de mensen goede bedoelingen heeft. Net als Facebook onderschat YouTube het schadelijk effect van een paar zieke geesten. Een naïef en vooral commercieel uitgangspunt. Geen kinderziekte maar een structureel defect.

Marc Hijink is redacteur technologie.

Aanvulling (28 feb 2019): op 28 februari maakte Youtube bekend de commentaren bij tientallen miljoenen video’s met kinderen verwijderd te hebben. De reactiemogelijkheid wordt uitgeschakeld.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.