Brieven

Jongeren zijn niet negatiever over democratie

Illustratie
Illustratie Cyprian Koscielniak

In Democratie in de verdrukking (16/9) wordt terecht vastgesteld dat het met de democratie op veel plekken in de wereld de verkeerde kant op gaat. Denk aan landen als Hongarije, Polen, Venezuela en Turkije. Maar er wordt ook een andere reden tot zorg aangehaald: dat jongeren, in Nederland en in andere Europese landen, negatiever over democratie zijn dan hun ouders. Met andere woorden: ook de steun voor de democratie staat onder druk. Zelfs in Nederland.

Dit verhaal van de ontevreden jongeren klopt niet. Desalniettemin is deze mythe wijdverbreid. Het vindt zijn oorsprong in een invloedrijk artikel van de politicologen Roberto Stefan Foa en Yascha Mounk uit 2016. Eén van hun belangrijkste stellingen: jongeren zijn cynischer geworden over de waarde van de democratie als politiek systeem.

Lees het stuk over de democratie in de wereld terug: Democratie in verdrukking

Na het verschijnen van hun studie kwam er kritiek en bleek steeds duidelijker dat dit verhaal van de ontevreden jongeren op empirisch drijfzand berust. Op het blog Stuk Rood Vlees legde politicoloog Tom van der Meer haarfijn uit wat er mis is met de opzet van het onderzoek van Foa en Mounk. En nader onderzoek van politicoloog Erik Voeten liet zien dat jongeren helemaal niet cynischer zijn geworden over de democratie als waarde. Bovendien zijn ze niet ontevredener geworden over het functioneren ervan. Sterker: in veel landen (waaronder Nederland) zijn jongeren juist tevredener dan vroeger. Ook zijn jongeren niet ontevredener dan mensen uit andere leeftijdsgroepen.

Het probleem is dat een opzienbarende claim veel meer aandacht krijgt dan de eventuele weerleggingen ervan, daardoor herhaald blijft worden, en uiteindelijk een eigen leven gaat leiden. Journalisten zouden er daarom goed aan doen empirische uitspraken van onderzoekers altijd bij andere onderzoekers te dubbelchecken. Sommige onderzoeksresultaten hebben nu eenmaal een stevigere empirische basis dan andere.


Politiek socioloog (UvA). Een langere versie verscheen op het blog Stuk Rood Vlees