Indonesisch collectief Ruangrupa organiseert Documenta 15

Kunstmanifestatie Ruangrupa uit Jakarta is de artistiek directeur van de vijftiende editie van kunstmanifestatie de Documenta. In 2016 organiseerde het collectief de beeldenexpositie Sonsbeek in Arnhem.

Het collectief Ruangrupa begon in 2000 met een kunstruimte in Jakarta.
Het collectief Ruangrupa begon in 2000 met een kunstruimte in Jakarta. Foto Gudskul / Jin Panji

Het curatorencollectief Ruangrupa uit Jakarta is benoemd tot artistiek directeur van de vijftiende editie van de Documenta, de belangrijkste tentoonstelling voor actuele beeldende kunst in de wereld. De Documenta wordt sinds 1955 eens in de vijf jaar georganiseerd in de Duitse plaats Kassel. Het is voor het eerst dat een collectief de functie van artistiek directeur bekleedt, zegt de organisatie. De Documenta 15 vindt plaats van 18 juni tot 25 september 2022.

Ruangrupa bestaat uit een groep van tien Indonesische kunstenaars, die in 2000 gezamenlijk een kunstruimte openden in Jakarta. De commissie die de artistiek directeur voor de Documenta uitkiest, roemt Ruangrupa voor de vele samenwerkingen die de groep aangaat. „Het collectief heeft bewezen dat ze verschillende doelgroepen kunnen bereiken – ook buiten het reguliere kunstpubliek – en die lokale betrokkenheid en participatie uitdagen.” Ten minste een van de leden van Ruangrupa zal in de voorbereiding van Documenta 15 naar Kassel verhuizen.

Kolonialisme en kapitalisme

In de bekendmaking op de website van Documenta neemt het collectief vast een voorschot op hun invulling van het programma: „Toen de Documenta in 1955 begon was dat om de wonden van de oorlog te genezen, waarom zouden we niet proberen Documenta 15 te gebruiken om ons te concentreren op de verwondingen van vandaag? Vooral de wonden die hun oorsprong hebben in kolonialisme, kapitalisme of patriarchale structuren.”

Werk van Iswanto Hartono tijdens de door Ruangrupa gecureerde editie van Sonsbeek in 2016 in Arnhem.
Lees ook deze recensie van Documenta 14: Documenta heeft moreel goede bedoelingen, maar de kunst is zwak

In 2016 organiseerde Ruangrupa de elfde editie van de beeldenexpositie in Park Sonsbeek in Arnhem. ‘Transaction’ was daarvan het motto. „Wij willen niet als een UFO in het park landen om er ons eigen ding te doen. Onze manier van werken bestaat uit nieuwe vrienden maken”, zei Ruangrupa-lid Reza Afisina (1977) toen tegen NRC.

Ruangrupa nam eerder deel aan tal van internationale kunstmanifestaties, waaronder de biënnales van Istanbul (2005), Singapore (2011) en São Paulo (2014). Op de meest recente editie van de Documenta in 2017 verzorgde Ruangrupa een online radioprogramma, Every Time A Ear di Soun, waar acht radiozenders uit onder andere Griekenland, Indonesië en Zuid-Afrika aan meewerkten.