Heftruck heeft vele dode hoeken

Veiligheid Heftruckchauffeurs kunnen vaak weinig zien en dat leidt tot ernstige ongevallen. Deze week kwam een jongen van vier om.

Lading kan het zicht blokkeren
Lading kan het zicht blokkeren

Een vierjarig jongetje dat na een aanrijding met een heftruck overlijdt, op een boerderij vlakbij Alkmaar. Een man in Schiedam die dezelfde dag tijdens zijn werk wordt aangereden door een reachtruck, een vergelijkbaar voertuig. Hij raakt ernstig gewond.

Deze week gebeurden twee ernstige ongelukken met heftrucks. Jaarlijks worden bijna 150 incidenten met heftrucks en soortgelijke voertuigen gemeld bij de Inspectie SZW, die namens het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid controleert of werkgevers en werknemers zich aan de regels houden.

„En die cijfers gaan alleen over de ernstige gevallen”, vertelt Patrick van de Sande van de Stichting Arbeidsongevallen, die slachtoffers en hun familie steun biedt. Het gaat om zware ongevallen met de dood, een ziekenhuisopname of blijvend letsel tot gevolg. Lichte ongevallen worden niet gemeld. „Ik vraag al jaren om meer aandacht voor heftrucks. Jaar op jaar regelen we dat er keuringen en certificaten voor chauffeurs komen, maar het aantal ernstige gevallen blijft hetzelfde.”

1.700 ongevallen

Vincent Meier van de Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde (NVVK), een kennisplatform voor deskundigen op het gebied van veiligheid, spreekt over „een bekend probleem”. Jaarlijks gaat het om 1.700 heftruckongevallen. Het transportmiddel is een van de meest voorkomende oorzaken van dodelijke ongelukken bij bedrijven.

Volgens cijfers van de inspectie gaat het bij bijna een derde van de gemelde heftruckongelukken om een aanrijding. Ook komt het voor dat de lading op iemand valt of dat omstanders bekneld raken tussen de heftruck – vaak vier keer zo zwaar als een personenauto – en bijvoorbeeld een muur.

Een van de oorzaken is volgens Meier van het NVVK het slechte zicht: „Ik heb weleens filmpjes gemaakt vanuit een heftruck om te laten zien hoe weinig een chauffeur kan zien. Dat is echt schokkend. Er zitten twee metalen staven aan de voorkant, waar een chauffeur langs moet kijken. Als de truck een lading heeft, is de voorkant helemaal geblokkeerd. Er zijn veel dode hoeken.”

Tjitze van Rijssel, bestuurder bij vakbond CNV, zegt dat het „te vaak gebeurt dat mensen op dezelfde plekken lopen als waar heftrucks rijden”. Dat hoort bij bedrijven gescheiden te blijven, bijvoorbeeld door een streep op de grond. „Maar die strepen zijn vaak tien jaar oud, vervaagd, en de routes zijn niet altijd even handig ingedeeld.”

De beste oplossing is om de paden van heftrucks en medewerkers te scheiden, vindt zowel Van Rijssel als Meier. „En dan het liefst niet alleen met een streepje op de grond”, zegt Meier. „Bovendien moet je jezelf afvragen of die dingen echt nodig zijn in je bedrijf. Vaak werkt een lopende band beter, maar dat is duur, dus kiezen bedrijven er niet voor.”

Ook moeten bedrijven betere keuzes maken, vindt Van Rijssel. „Er zit een verschil tussen een chauffeursopleiding van een dag en één van drie dagen. Ook moet je bij de magazijnindeling rekening houden met je lading. Als je een bocht moet maken, is dat makkelijker met een stapel dozen dan met een vracht met uitstekende buizen.”

Menselijke fouten

Een andere oorzaak van ongelukken met heftrucks zijn menselijke fouten, aldus Van Rijssel. „In de logistiek maken mensen lange dagen en de werkdruk ligt hoog. Daardoor zijn ze minder alert. Bovendien moeten heftruckchauffeurs veel dingen tegelijk in de gaten houden: de lading, de hoogte, de bochten. Dan kan je fouten maken.”

Van de Sande van de Stichting Arbeidsongevallen vindt dat alle partijen met elkaar moeten bespreken wat er, naast chauffeurs beter opleiden, kan worden gedaan. Van Rijssel: „Leidinggevenden moeten het regelmatig over veiligheid hebben en werknemers moeten elkaar aanspreken op onveilig gedrag.”