Opinie

Haal alleen de kinderen, maar laat de jihadisten daar

Syriëgangers die hun kinderen naar oorlogsgebied voerden, zijn schuldig aan kindermishandeling. Haal de kinderen hier, berecht de ouders daar, betogen en
Moeder met kinderen, Al Hasakeh, Syrië
Moeder met kinderen, Al Hasakeh, Syrië Bulent Kilic/AFP

‘Trump heeft gelijk: Europa moet strijders in Syrië terugnemen’, zo kopte het hoofdredactioneel commentaar van NRC (19/2). De Nederlandse overheid onderzoekt sinds de uitspraak van een Rotterdamse rechtbank hoe zes vrouwelijke Syriëgangers en hun kinderen terug naar Nederland te halen. Maar de oproep van Trump, om meer dan achthonderd IS-strijders terug te nemen en te berechten, legt het kabinet vooralsnog naast zich neer.

De repatriëring van Syriëgangers stuit op veel weerstand. De discussie is tweeledig: enerzijds gaat het over kinderen die moreel niet verantwoordelijk zijn voor de keuzes van hun ouders, anderzijds gaat het om die ouders zelf. Zij ervaren nu de gevolgen van hun beslissing naar Syrië af te reizen. Het zou geen slechte zaak zijn wanneer Nederland de kinderen van Syriëgangers terughaalt en de ouders daar laat, zoals België nu probeert. Daar is onder druk van rechters begonnen met de voorbereiding van de terugkeer van kinderen van IS-strijders, terwijl de ouders niet gerepatriëerd worden.

Medewerkers van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) zouden hier een belangrijke rol in kunnen spelen. Zij zouden Nederlandse uitreizigers in vluchtelingenkampen, in samenwerking met de kinderbescherming, kunnen debriefen. Kinderen zouden desnoods met dwang bij hun ouders weggehaald kunnen worden. Daar is in het geval van Syriëgangers meer reden toe dan ooit. Deze ouders hebben hun kinderen meegesleept naar een oorlogsgebied en geïndoctrineerd met een genocidaire ideologie. De kinderen zijn slachtoffers van de keuzes van hun ouders.

Dit is een vorm van ernstige kindermishandeling

Ouders die hun kinderen op zo’n manier traumatiseren, behoren voor altijd het ouderlijk gezag te verliezen. Ze hebben zich in feite schuldig gemaakt aan ernstige kindermishandeling.

Volwassen Syriëgangers hebben zich willens en wetens aangesloten bij een terroristische organisatie die op grote schaal genocide heeft gepleegd. Eenmaal teruggekeerd kunnen zij een aanzienlijk risico vormen voor de veiligheid van onze samenleving, waarschuwde de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV) onlangs.

De straffen die teruggekeerde Syriëgangers krijgen, zijn laag. In eerdere rechtszaken kwamen mannen binnen vier tot zes jaar weer vrij, vrouwen al binnen één jaar. Deradicaliseringstrajecten werken in de praktijk niet of nauwelijks en de Syriëgangers die zich momenteel nog in het voormalige Kalifaat bevinden, behoren overwegend tot de groep ideologisch overtuigden; uitreizigers die echt in IS en haar ideeën geloofden, terwijl ze van de wreedheden wisten.

Niemand haalt hun slachtoffers op

Bovendien is het terughalen van Syriëgangers moreel niet te rechtvaardigen. Hun slachtoffers zijn immers ook veroordeeld tot een getraumatiseerd bestaan in mensonterende vluchtelingenkampen. Wie komt hen ophalen?

Het pleiten voor rehabilitatie van Syriëgangers is dan ook misplaatst. Zij kozen er zelf voor zich bij IS aan te sluiten. Zij kózen voor burgerschap in het Kalifaat. Nu hun droom een rokende puinhoop is, willen ze ineens terug naar Nederland. Als samenleving moeten we hier een grens trekken. We moeten duidelijk maken dat er hier een elementaire, morele lijn is overschreden, en dat de consequenties groot zijn. Berechting in Irak of Syrië, waar IS haar misdaden beging, ligt dan ook meer voor de hand dan terugkeer.

Syriëgangers zijn de zwaarste groep oorlogsmisdadigers sinds Nederlandse vrijwilligers zich bij de SS aansloten. Een internationaal tribunaal à la Neurenberg dat Syriëgangers ter plekke berecht en hun straf daar uit laat zitten, zou op zijn plaats zijn. Maar de kinderen moeten we zo snel mogelijk terughalen. Elke dag dat zij nog boeten voor de fouten van hun ouders, is er een te veel.