Straks zie je overal hippe vezelwinkeltjes

Wat eten we? Lang vonden we vezel alleen maar vulling voor poep. Maar vezel blijkt voor zoveel meer goed.

Vet of koolhydraten, er is decennialang om het hardst gevochten of er veel of weinig van in gezonde voeding moet zitten. Stilletjes op de achtergrond wachtten de voedingsvezels hun tijd af. Die is nu gekomen. Vezels zitten volop in alles wat nu als supergezond te boek staat: groente, volkorengranen, noten, fruit. Vlees is vezelvrij.

Decennialang vonden we vezel vulling voor poep. In de jaren zestig had astronautenvoedsel de toekomst. Eten zonder poepen was het ideaal. Niks op te ruimen. Dát was pas duurzaam. Totdat we ons realiseerden dat darmen moeten werken om niet verstopt te raken en niet vol te groeien met poliepen, waarin darmkanker ontstaat. Het witbrood verloor zijn glans.

Daarna vonden we een tweede geweldig voordeel van vezel. Een fikse vezelbrij in de darmen helpt om voedingsstoffen – de suikers vooral – vertraagd vanuit de darm in het bloed op te nemen. Dat topt de herhaalde bloedsuikerpieken af. En dat verlaagt de kans op diabetes type 2. Daarom is fruit gezond, maar fruitsap is net zo slecht als suikerhoudende frisdrank.

Naast het gezond houden van de darm en naast het dempen van de suikerpiek is er een derde fijne vezelfunctie ontdekt: veel vezels zijn het favoriete voedsel van onze miljarden darmbacteriën. Die micro-organismen moeten we koesteren, weten we uit onderzoek van de afgelopen twee decennia. Ze beschermen ons tegen dik worden, diabetes-2, depressie, astma, darmkanker en allergieën. Die medebewoners in de onderbuik wensen een voedselpatroon.

Als klap op de vuurpijl is er in januari een enorm onderzoek gepubliceerd waarin gegevens over 246 aparte onderzoeken naar vezeleten bijeen zijn geveegd. Mensen die dagelijks meer dan 25 gram vezel eten verlagen hun kans om de komende jaren een beroerte of diabetes type 2 te krijgen, en om snel te sterven, met 15 tot 30 procent. Het is vergeleken met mensen die minder dan 10 gram eten. Het Voedingscentrum adviseert iedere dag 30 tot 40 gram vezel te eten.

Weg met de energierijke smoothies

Voor de vezels is dit dus hét moment om door te breken. Nog dit jaar openen in hippe winkelstraten de eerste vezelwinkeltjes hun deuren. Weg met de energierijke smoothies en sapjes, met hun stukgemalen vezels. In een vezelhapje zit natuurlijk weinig energie voor onszelf. Het is een verantwoord tussendoortje. Er zit wel een fijne variëteit aan vezels in, waar darmbacteriën wel weg mee weten zonder direct een enorme winderigheid te veroorzaken. Speciale voeding voor gezonde darmflora heeft een naam: prebiotica.

Lees ook: Steeds maar weer zoeken naar het wonderdieet

Er bestaan veel verschillende vezels. Sommige nemen goed water op en verhogen het poepvolume. Andere zijn juist voor bacteriën heel aantrekkelijk. Wees voorbereid op nieuwe namen: inuline, psyllium, glucanen, pectine, GOS en FOS (galacto- en fructo-olisacchariden) en cellulose. Ze hebben gemeen dat het koolhydraten zijn die onze eigen spijsverteringsenzymen niet kunnen afbreken. Die namen kun je negeren, net als de vezelhype, en gewoon doorgaan met gezond eten: veel groente, weinig vlees. Dan heb je de vezels vanzelf.