Recensie

Recensie Theater

Theo Nijland zingzegt over zijn frustraties en nostalgie

Recensie Persoonlijke nostalgie maakt plaats voor nostalgie naar betere tijden. Kritiek op de moderne maatschappij dus in het cabaretconcert vol liedjes van Nijland.

Theo Nijland in zijn nieuwe programma ‘En de rest is onzin’.
Theo Nijland in zijn nieuwe programma ‘En de rest is onzin’. foto Ben van Duin

Theo Nijland (64) staat bekend om zijn bitterzoete liefdesliedjes, waarin ironie en melancholie elkaar versterken. In het intieme cabaretconcert En de rest is onzin leren we een politiekere kant van Nijland kennen. De persoonlijke melancholie heeft plaatsgemaakt voor nostalgie naar een betere tijd.

Nijlands gevoel voor drama en trefzekere teksten maken dat hij je regelmatig verleidt om mee te gaan in zijn nostalgie. Zo bezingt hij in ‘De laatste roker’ zijn verlangen naar de vervlogen romantiek van het roken en fantaseert hij in een gevoelig lied over het moment waarop hij en zijn geliefde elkaar terugvinden na een cyberaanval, als er even geen Netflix en Facebook is.

Japanse seksrobot

Helaas is Nijlands nostalgie vaak zo conservatief dat die tegen de borst stuit. In zijn beste liedjes maakt Nijland zijn frustratie persoonlijk en klinkt het besef door dat hij de voeling met deze tijd is kwijtgeraakt. Maar vaker zijn zijn liedjes een mislukte poging om een treffend tijdsbeeld te schetsen. Dan verzandt hij in clichés over Japanse seksrobots, lelijke tatoeages en een politiek correcte samenleving die de humor om zeep helpt.

Verrassend is de conference waarin Nijland verhaalt over een - al dan niet verzonnen - regisseur, die probeert dramaturgische lijntjes in zijn voorstelling aan te brengen. Daar heeft Nijland geen behoefte aan, zegt hij ironisch, want zijn publiek is slim genoeg om zelf verbanden te leggen. Deze conference stelt Nijland in staat om een slimme deconstructie van zijn eigen voorstelling uit te voeren, en daarmee stiekem toch de grote lijn uit te lichten.

Die grote lijn wordt consequent doorgevoerd. Nijland blikt steeds vanuit een nabije toekomst terug op een voorbije tijd. Mooi is ook dat Nijland steeds meer is gaan zingzeggen, waardoor conferences en liedjes vloeiend in elkaar overlopen.

Aan de vorm ligt het dus niet. Het is vooral Nijlands behoudende maatschappijkritiek die, hoe prachtig verwoord ook, enigszins teleurstelt