Nooit meer het grote speelgoedboek van Intertoys

Faillissementsaanvraag Intertoys Intertoys heeft donderdag faillissement aangevraagd. De 286 winkels blijven voorlopig open om te kijken of een doorstart mogelijk is.

Vestiging van Intertoys in Sassenheim.
Vestiging van Intertoys in Sassenheim. Foto Frank van Beek Hollandse Hoogte

Jarenlang speelde zich in kinderkamers door het hele land elke herfst hetzelfde tafereel af. Het begon veelal met gespannen wachten, elke dag na school even snel in de brievenbus kijken. En dan, als het grote speelgoedboek eenmaal was bezorgd, volgde een wekenlang proces van keuzes maken. Van aankruisen, omcirkelen of uitknippen. Wilde je die ene Lego-doos? Of toch liever een nieuwe racebaan?

Meer dan dertig jaar lang vormde het jaarlijkse Speelboek van Intertoys, een dikke gids waarin de winkelketen zijn nieuwe speelgoed presenteerde, dé inspiratiebron voor de verlanglijstjes voor Sinterklaas. De enige plek om ideeën op te doen, misschien zelfs wel. Wie aan speelgoed dacht, dacht eigenlijk meteen aan Intertoys. En anders aan concurrent Bart Smit.

Dit jaar dreigt het eerste te worden waarin kinderen hun verlanglijstje zónder de gids van Intertoys moeten samenstellen. Deze donderdag werd duidelijk dat het bedrijf vanwege aanhoudende verliezen en acute geldnood bij de rechtbank in Amsterdam faillissement heeft aangevraagd. De stap komt amper een week nadat de keten om uitstel van betaling vroeg, in een poging een oplossing te bedenken voor de financiële problemen.

Het streven was om in die bedenktijd een koper voor het gehele bedrijf te vinden, zeggen curatoren Joris Lensink en Jasper Berkenbosch nu. Dat bleek al snel niet mogelijk. De komende tijd voeren de curatoren daarom gesprekken met verschillende partijen over de doorstart van een deel van het bedrijf. De 286 eigen winkels van Intertoys, waar 3.200 mensen werken, blijven voorlopig open. De ruim honderd franchisewinkels van Intertoys, en de veertig Belgische filialen, vallen buiten het faillissement.

Aanleiding voor de geldproblemen bij Intertoys is de „aanhoudende druk op de gehele detailhandel”, schreef de keten donderdag in een verklaring. Of specifieker: de concurrentie met onlinewinkels zoals Bol.com en andere winkelketens zoals Action en Kruidvat, die ook speelgoed zijn gaan verkopen. Klanten komen misschien nog wel bij Intertoys kijken, maar kopen hun speelgoed vervolgens op de plek waar de prijs het laagste is. Doorgaans is dat elders.

Het is een ontwikkeling waar niet alleen Intertoys last van heeft. In tien jaar tijd hebben fysieke speelgoedwinkels bijna de helft van hun omzet verloren aan onlineconcurrenten, becijferde marktonderzoeker GfK vorig jaar. Het gevolg is dat steeds meer winkels ophouden te bestaan. Uit cijfers van onderzoeksbureau Locatus blijkt dat in vijf jaar tijd bijna een kwart van de fysieke speelgoedzaken uit de winkelstraat is verdwenen.

Aanpassingen door investeerder

Toch vormde dat voor de Britse investeerder Alteri, die Intertoys anderhalf jaar geleden overnam van Blokker, geen belemmering. Intertoys had immers een „sterke positie” op de speelgoedmarkt, zei Alteri-topman Gavin George destijds. Met de juiste ingrepen was er wel degelijk toekomst voor een bedrijf als Intertoys.

De afgelopen tijd zijn daarom tal van veranderingen doorgevoerd, zei Intertoys-directeur Roland Armbruster vorige week tegen NRC. Zo werd flink geïnvesteerd in de webwinkel en een nieuw IT-platform en zijn in- en verkoopprocessen vlotgetrokken. Ook is het personeel van de winkels op een cursus klantgerichtheid geweest. Want juist op het gebied van service konden de winkels zich onderscheiden van hun onlineconcurrenten, was het idee.

Een paar maanden geleden toonde Armbruster zich, in gesprek met Het Financieele Dagblad, nog uiterst optimistisch de nieuwe strategie. Binnen anderhalf jaar zou zijn bedrijf weer winstgevend zijn, beweerde hij. Dat het bedrijf niet veel later op omvallen stond, kwam volgens de directeur doordat Intertoys heel slecht presteerde in de belangrijke decembermaand. In de weken tot aan de Kerst is de verkoop nog „veel sneller gedaald” dan in de speelgoedmarkt in het algemeen. De precieze resultaten wilde hij niet zeggen, alleen dat Intertoys verlies leed.

„We hebben een efficiëntere organisatie neergezet”, vatte Armbruster het laatste jaar samen. „Dat heeft goed gefunctioneerd, maar het was te weinig en te langzaam.” Bovendien verschoof de verkoop van speelgoed zich nog sneller richting internet dan gedacht, waardoor het bedrijfsmodel van Intertoys volgens de Duitser simpelweg niet langer was vol te houden. „We hebben te veel winkels en te weinig online. Dus we moeten ons winkelnetwerk aanpassen.”

In afgeslankte vorm verder?

Eigenaar Alteri had op dat moment de hoop al min of meer opgegeven. Vorige week werd duidelijk dat de Britse investeringsmaatschappij Intertoys twee weken eerder al in de etalage had gezet. Volgens directeur Armbruster werd met verschillende partijen gesproken, zowel strategische kopers als investeerders, die Intertoys in zijn geheel of gedeeltelijk wilden overnemen.

De geïnteresseerden die nu bij de curatoren aan tafel zitten, zijn „voor 98 procent” andere partijen, laten Lensink en Berkenbosch via de telefoon weten. Het gaat volgens hen onder meer om „strategische partijen die al speelgoedwinkels hebben in het buitenland” en om „ondernemers”, zoals franchisewinkeliers die willen uitbreiden.

Lees ook: De speelgoedwinkel als pretpark

Eén van de opties die op tafel ligt, is volgens de curatoren dat Intertoys in afgeslankte vorm onder een andere eigenaar wordt voorgezet. Mocht dat niet lukken dan betekent dat het einde voor een van de laatste grote speelgoedketens in de Nederlandse winkelstraat. De winkels van Bart Smit en Toys XL verdwenen drie jaar geleden al, toen toenmalig eigenaar Blokker ze besloot om te bouwen tot filialen van Intertoys. Franchiseketen Top1Toys, met ruim tachtig aangesloten winkels, blijft dan over.

Correctie: in een eerdere versie van dit bericht stond dat Intertoys de laatste grote speelgoedketen van Nederland was. Dat is onjuist en is hierboven aangepast.