Driekwart huisartsen baalt van contract verzekeraars

Extra zorgtaken Door de contracten met zorgverzekeraars is de uitvoering van het hoofdlijnakkoord niet mogelijk, zeggen huisartsen.

Een huisarts neemt de bloeddruk op bij een patient.
Een huisarts neemt de bloeddruk op bij een patient. ANP/Koen Suyk

Ze valt om de haverklap. Huisarts Mark Pul (47) ziet steeds dezelfde 77-jarige dame terugkeren in zijn spreekkamer in het Gelderse Doornspijk. Door diabetes werken de zenuwen in de voeten van de vrouw niet goed. Vaak komt ze er relatief goed vanaf met alleen kneuzingen, maar ze heeft ook schade aan de ruggenwervel door het vallen.

Om meer leed te voorkomen stuurde Pul zijn praktijkondersteuner naar het huis van de vrouw. Zij keek of de drempels niet te hoog zijn, of alle stoelen stevig zijn, het bed niet te hoog. De praktijk van Pul betaalde dat huisbezoek „uit eigen zak”. „In het contract van Zilveren Kruis is daar helemaal geen ruimte voor.”

De waardering van huisartsen voor de contracten die zij van zorgverzekeraars krijgen, was al laag en is nog minder geworden. Dat blijkt vrijdag uit een enquête door onderzoeksbureau Newcom in opdracht van de Landelijke Huisartsen Vereniging. Meer dan zevenhonderd praktijkhoudende huisartsen reageerden op de oproep.

Driekwart van de ondervraagden vindt niet dat het zorgcontract hen in staat stelt om patiënten de juiste zorg te bieden. Bij dezelfde enquête een jaar eerder was ‘nog maar’ tweederde van de huisartsen zo ontevreden.

Onvoldoendes

De zorgcontracten krijgen gemiddeld een 5 van de huisartsen. Vorig jaar was het gemiddelde 5,4. Vooral Zilveren Kruis springt eruit, in negatieve zin. Huisartsen die een contract met deze zorgverzekeraar hebben, gaven dat gemiddeld een 4,4. Alleen huisartsen die een contract met CZ hebben, waarderen dat iets hoger dan vorig jaar.

Wat is er aan de hand? Van huisartsen wordt de afgelopen jaren steeds meer gevraagd. Om de stijgende zorgkosten te temperen, wordt zorg waar mogelijk uit het ziekenhuis verplaatst, bijvoorbeeld naar het huis van de patiënt. Door deze ontwikkelingen krijgen huisartsen een belangrijkere rol.

Volgens huisartsen wordt steeds meer een beroep gedaan op hen

Om dit in goede banen te leiden, zijn in juni afspraken gemaakt door het ministerie van Volksgezondheid, zorgverzekeraars en onder meer de Landelijke Huisartsen Vereniging: het zogenoemde hoofdlijnakkoord. Tussen 2019 en 2022 komt ongeveer een half miljard euro extra beschikbaar voor huisartsenzorg.

Huisartsen klagen nu dat zij te weinig ruimte krijgen in de contracten van zorgverzekeraars. „We willen wel zorg overnemen van het ziekenhuis, we kunnen het ook, maar we hebben er de tijd niet voor”, zegt Paulus Lips, bestuurslid van de Landelijke Huisartsen Vereniging, en zelf een van de onderhandelaars van het hoofdlijnakkoord. „Er komen mondjesmaat initiatieven die tegemoetkomen aan de afspraken. Maar grosso modo gebeurt er nog veel te weinig.”

Laagste beoordeling

Het negatieve sentiment rond Zilveren Kruis valt op. Slechts 6 procent van de ondervraagden zegt in de enquête vertrouwen te hebben in Zilveren Kruis, en 7 procent vindt dat de zorgverzekeraar meedenkt. Honderden huisartsen weigerden in november om het nieuwe contract van de zorgverzekeraar te tekenen. Uiteindelijk tekenden veruit de meesten wel; driekwart van de in de enquête ondervraagde huisartsen is bang voor te weinig inkomsten als ze niet tekenen.

Lees meer over het hoofdlijnenakkoord voor de huisartsenzorg dat minister Bruins sloot met onder meer de huisartsen en de zorgverzekeraars

Op het gebied van het toespitsen van de contracten op de regio krijgt Zilveren Kruis de laagste beoordeling: een 3,7. In het hoofdlijnakkoord is afgesproken dat de extra miljoenen per regio worden uitgegeven naar gelang de regionale behoefte, zoals vergrijzing, of een hoog aantal achterstandswijken. Desondanks kregen huisartsen bij Zilveren Kruis het gevoel dezelfde standaardcontracten te hebben gekregen. Een woordvoerder van Zilveren Kruis laat weten dat de zorgverzekeraar zich „de uitkomst van de enquête aantrekt”. „Wij zullen regionaal meer verbinding zoeken en de huisartsen actief betrekken bij het beleid.” De zorgverzekeraar zegt ook hard te werken aan meer tijd voor de patiënt, „bijvoorbeeld door de regeldruk te verminderen”.

Geen tijd

Een woordvoerder van Zorgverzekeraars Nederland zegt dat het proces waarbij huisartsen contracten krijgen „noodzakelijk minder persoonlijk is dan huisartsen zouden willen”. De koepelorganisatie noemt de meer dan zevenhonderd huisartsen die meededen aan het onderzoek, een „kleine steekproef”. De koepelorganisatie zegt niet te herkennen dat er sprake is van een negatiever sentiment. „Veel van de contracten die zorgverzekeraars met huisartsen afsloten, faciliteren mooie plannen om samen de juiste zorg op de juiste plek voor patiënten te bieden.”

Volgens de huisartsen wordt ondertussen steeds meer een beroep gedaan op hen. „Dan word ik bijvoorbeeld door ambtenaren gebeld of we in wijkteams structureel meer kunnen doen tegen eenzaamheidsproblematiek”, zegt Pul. „Daar hebben we simpelweg geen tijd voor.”

Pul ziet veel kwetsbare ouderen in zijn praktijk. „Eenvijfde van de 75-plussers die wij behandelen, wordt als kwetsbare oudere aangemerkt. Voor die groep krijgt mijn praktijk honderd euro per jaar extra. Dat geld is al op aan overleg met de thuiszorg en gemeente voordat mijn praktijkondersteuners ze thuis kunnen bezoeken om te kijken hoe het met ze gaat.”