‘Besluit Lelystad Airport deugt niet’

Luchtvaart De opening van Lelystad Airport moet worden uitgesteld, zeggen verenigde actiegroepen. Ze schreven een boek vol kritiek.

De Boeing 737-800 die op alle beoogde vertrek- en aankomstroutes vanaf Lelystad Airport vliegt.
De Boeing 737-800 die op alle beoogde vertrek- en aankomstroutes vanaf Lelystad Airport vliegt. Robin van Lonkhuijsen/ANP

Opening van Lelystad Airport in 2020 is onwettig en voorbarig. Het kabinet stelt de economische baten te hoog voor, en de geluidsoverlast en veiligheidsrisico’s te laag. Besluitvorming over Lelystad Airport moet daarom worden opgeschort. Dat stellen de Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen (SATL), een bundeling van achttien lokale en regionale bewonersgroepen.

De actiegroepen presenteerden donderdagmiddag hun bezwaren tegen de uitbreiding van Lelystad Airport. Het kabinet wil dat het vliegveld in de polder vakantievluchten overneemt van Schiphol, zodat daar ruimte ontstaat voor zakelijk en intercontinentaal verkeer. Vooral langdurig laagvliegen boven Oost-Nederland, nodig om onder het verkeer voor Schiphol te blijven, zorgt voor breed verzet tegen de plannen.

De afgelopen zes weken kon iedereen een ‘zienswijze’ indienen bij het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat. Indieners kunnen daarin hun visie geven op het gewijzigde Luchthavenbesluit en op de milieueffectrapportage (MER) voor Lelystad Airport. Dat laatste document moest worden aangepast nadat actiegroep HoogOverijssel fouten in de eerste versie uit 2014 had ontdekt.

De inspraakprocedure sloot donderdag om middernacht. Op vrijdagochtend waren er 9.400 zienswijzen ingediend, zegt het ministerie desgevraagd. Ook overheden hebben hier gebruik van gemaakt. De provincies Overijssel en Gelderland willen bijvoorbeeld dat de opening wordt uitgesteld tot 2023, als de herindeling van het luchtruim is voltooid.

Vogelaanvaringen

De zienswijze van SATL is een boekwerk van 217 pagina’s, met hoofdstukken over onder meer geluid, gezondheid, klimaat en juridische zaken. Volgens de actiegroepen is het voorgenomen Luchthavenbesluit gebaseerd op onjuiste uitgangspunten. Goede besluitvorming is onmogelijk omdat een aantal kwesties, zoals de kans op vogelaanvaringen, niet goed is onderzocht. Zij willen dat het Nederlandse luchtruim eerst opnieuw wordt ingedeeld, waardoor lage vliegroutes niet meer nodig zijn. Pas daarna zou bekeken moeten worden of Lelystad Airport nog nodig is.

Een van de onjuiste uitgangspunten die het ministerie volgens SATL hanteert betreft geluidsoverlast door vliegtuigen. Voor het berekenen van het te verwachten geluidsniveau hanteert de overheid tabellen die uitgaan van een temperatuur van 25 graden Celsius, de mondiaal vastgelegde standaard. Voor Nederland zou dit moeten worden omgezet naar 15 graden Celsius. Hoe lager de temperatuur, hoe minder atmosferische demping en hoe meer geluid. Volgens de actiegroepen vindt in Nederland geen omrekening naar 15 graden plaats, waardoor de werkelijke geluidsoverlast (op een vlieghoogte van 1.800 meter) 1,5 decibel hoger uitvalt dan voorgesteld. Volgens het ministerie gaan de geluidstabellen wél uit van 15 graden.

Een heel ander bezwaar van SATL gaat over de politieke besluitvorming.

Lees ook: Lelystad Airport zet miljoenen Nederlanders in de herrie

De wijze waarop minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) Lelystad Airport wil uitbreiden is in strijd met eerdere afspraken. Al in 2008, en vorig jaar in een Kamermotie, is bepaald dat er geen ‘autonome groei’ mag plaatsvinden: alle vluchten moeten afkomstig zijn van Schiphol. De maatregel van het ministerie die nu ter goedkeuring in Brussel ligt, laat echter wel degelijk ruimte voor autonome groei. In een interview in de Volkskrant begin deze week erkende Van Nieuwenhuizen dit probleem, maar zei ze niettemin dat Lelystad zeker open gaat. Haar stelligheid wekte weerstand, ook bij coalitiegenoten D66 en ChristenUnie.

Van Nieuwenhuizen komt naar verwachting in mei met haar reactie op alle zienswijzen. De Tweede en Eerste Kamer zullen ook reageren op het voorgenomen besluit. Daarna gaat het naar de Raad van State voor advies en volgt beoordeling door het kabinet. Na twee keer eerder uitstel blijft opening van Lelystad Airport in 2020 onzeker.

Update: (22 februari 2019) Het aantal ingediende zienswijzen is op vrijdagochtend geactualiseerd naar 9.400. In een eerdere versie stond de stand van woensdagmiddag, toen betrof het 7.400 zienswijzen.