Kruidvat verkoopt spullen van De Luizenmoeder, maar meester Anton wist van niets

Reclame Het Kruidvat verkoopt producten met De Luizenmoeder erop. Diederik Ebbinge, een van de scheppers van de comedy, wist van niets: „Je maakt iets moois, en er wordt iets lelijks bij bedacht, voor een paar rotcenten.”

In De Luizenmoeder luistert schooldirecteur Anton (Diederik Ebbinge) naar plassende vrouwen.
In De Luizenmoeder luistert schooldirecteur Anton (Diederik Ebbinge) naar plassende vrouwen. AVROTROS

„Die folder van het Kruidvat, daar zakt mijn broek van af. Het is zo lelijk en armoedig”, zegt Diederik Ebbinge. Zonder dat hij ervan wist, verschenen dinsdag in de schappen van de drogisterij allerlei producten met de naam van De Luizenmoeder erop – de mede door hem gemaakte comedyserie. Met gevleugelde uitspraken erbij. Een roze luizenzak bijvoorbeeld, met ‘dag dag dag’. Een antraciet pannenlap met: ‘Dat vinden wij niet raar, dat vinden wij heel bijzonder.’ En een telefoonhoesje met ‘Zie ik eruit alsof ik humor heb?’

Productiebedrijf Bing sloot, in overleg met Avrotros, een overeenkomst met het Kruidvat, zonder de schrijvers of acteurs daarin te kennen. Dat hoeft officieel ook niet, Ebbinge zegt geen rechten te hebben – volgens zijn agent is het in tv-land gebruikelijk dat de creatieven die contractueel afstaan aan de producent. Bedragen willen de betrokkenen niet prijsgeven. De Luizenmoeder is een ongekend succes. Vorige week keken maar liefst 5,1 miljoen mensen naar de serie; het hoogste aantal tv-kijkers sinds de huldiging van het Nederlands elftal na het EK Vrouwenvoetbal 2017.

Luizenzak Kruidvat

Diederik Ebbinge speelt niet alleen schooldirecteur Anton in De Luizenmoeder, hij schreef ook de serie, samen met onder meer Ilse Warringa (juf Ank). Toch gaat Ebbinge geen werk maken van de Kruidvat-kwestie: „Ik klink misschien naïef, maar ik wil me niet druk maken over geld – daar krijg je een chagrijnig leven van. Als artistiekeling probeer ik gewoon iets moois te maken, en daar krijg ik een prima honorarium voor. Ik vind het alleen wel jammer dat je aan de ene kant zo zorgvuldig bezig bent om iets moois te maken, en er dan aan de andere kant zoiets lelijks wordt bedacht voor een paar rotcenten.”

Lees ook: Zo rebels is De Luizenmoeder niet

Waar Ebbinge zich wel over opwindt, is dat de publieke omroep, die wordt betaald uit gemeenschapsgeld, zich bezighoudt met merchandising. En dat de toezichthouder dit ook nog goedkeurt. „Dat wij er niet rijk van worden, dat hoort ook zo. Een serie als De Luizenmoeder hadden we nooit kunnen verkopen aan een commerciële zender; daar is het veel te grof voor. Ik ben een enorme fan van de publieke omroep, juist omdat je daar dingen kunt maken die risicovol zijn. Des te belangrijker om zorgvuldig om te gaan met zo’n systeem, zeker nu het onder politieke druk staat. Door dit soort kwesties maakt de NPO zich kwetsbaar voor kritiek.

Telefoonhoesjes Kruidvat

De toezichthouder, het Commissariaat voor de Media, keurde vooraf de verkoop goed. Volgens de Mediawet mag een publieke omroep niet „dienstbaar zijn aan winst van derden”, maar volgens de woordvoerder van het Commissariaat is daar geen sprake van omdat de omroep een “marktconforme” licentievergoeding zou krijgen. De transactie is, volgens het Commissariaat, in lijn met de ’Beleidsregels nevenactiviteiten 2016’. AVROTROS zegt “geen commercieel belang” te hebben bij de overeenkomst - de vergoeding aan de omroep zou bescheiden zijn.

Ebbinge zegt dat hij niet wil meewerken aan een derde seizoen van de serie. Maar dat heeft niets te maken met onmin over geld of wat dan ook. „De serie is nu op zijn hoogtepunt, dus vind ik het chic om nu te stoppen. Als je twee seizoenen maakt, heeft het de kans om iets legendarisch te worden. Dan kan ik op mijn palmares rusten.”

De producent van Bing is niet in staat om te reageren, omdat hij op wintersport is.