Recensie

Een onvoorstelbaar sympathiek kreng

Biopic Vervalser Lee Israel was een enorm kreng. Zonder dat te verzachten of te psychologiseren ga je tijdens de film ‘Can You Ever Forgive Me?’ toch van haar houden.

Lee Israel (Melissa McCarthy) vervalst brieven van literaire grootheden in ‘Can You Ever Forgive Me?’
Lee Israel (Melissa McCarthy) vervalst brieven van literaire grootheden in ‘Can You Ever Forgive Me?’

Niemand zit op een biografie van comédienne Fanny Brice te wachten, laat de agent van de aan lagerwal geraakte schrijfster Lee Israel weten. En ze moet ook iets aan haar houding doen: „Je kunt pas een kreng zijn als je beroemd bent.”

Heel even had Israel een kans op die roem, toen ze als biografe van journalist Dorothy Kilgallen de New York Times-bestsellerlijst haalde. Maar Israel (1939-2014) had meer talent om kreng te zijn dan voor de roem.

Er had waarschijnlijk niemand de moeite genomen een biografie over haar te schrijven, dus dat moest ze uiteindelijk zelf doen. Laat staan een film over haar te maken, als ze op het dieptepunt van haar leven niet zo’n onverwachte wending had gemaakt. In het kort: om in haar levensonderhoud te voorzien verkocht Israel zo’n 400 zelfgeschreven brieven van beroemde schrijvers en showbizz-figuren. Een bijzondere vorm van vervalsen. Vooral omdat de bibliofielen en antiquairs die ze kochten de brieven roemden om hun authenticiteit. „Echt helemaal Dorothy Parker”, zegt er een in de film, omdat het geen moment in hem opkomt dat iemand nog betere brieven kan schrijven dan de satirische schrijfster zelf. Het is 1991, dus het duurt even voordat het bedrog wordt ontdekt. Twee van Israels Noël Coward-brieven haalden zelfs kortstondig een officiële bundel.

Het voor drie Oscars genomineerde Can You Ever Forgive Me? is een bijna onvoorstelbare film (en daardoor onwaarschijnlijk interessant). Israel is een onsympathiek personage, en noch regisseur Marielle Heller (The Diary of a Teenage Girl) noch actrice Melissa McCarthy doet haar best om dat te verzachten of, aan de andere kant, te psychologiseren of karikaturaal te maken. Een echte Hollywoodfilm had de ontknoping van de film aangegrepen voor veel schuld en boete – en met dat overdadige drinken moest het ook maar eens afgelopen zijn. Maar niets van die moraal in deze film.

Lees ook een interview met Richard E. Grant: ‘Acteren is niet rationeel, eerder het tegenovergestelde’

Het enige wat je kunt zeggen is dat je van haar gaat houden omdat de film je toestaat tijd met haar door te brengen. Als ze haar boeken naar de lommerd brengt om medicijnen voor haar zieke kat te kopen. Als ze zich over een andere verlopen figuur uit het literaire wereldje ontfermt. Deze Jack Hock (Richard E. Grant gaat evenals McCarthy op voor een acteer-Oscar) ontpopt zich als de perfecte handlanger. En even krijgen hun vervalsingen en personificaties de vleugels van echte kunst. Daar gaat de film over natuurlijk. De obsessie van onze cultuur met authenticiteit, terwijl iedereen zich aan ontelbare ongeschreven regels moet aanpassen.

Maar het mooiste is toch wel die kortstondige vriendschap tussen die twee verschoppelingen. In een andere wereld waren zij Dorothy Parker en Oscar Wilde geweest.