Opinie

De eerste hulp redden? Leve de lokale politiek

Menno Tamminga

De telefooncel. Het postkantoor. De brievenbus. De geldautomaat. Het loket van de Nederlandse Spoorwegen. De postbezorging op maandag. Staat de spoedeisende hulp in het ziekenhuis bij u in de buurt straks ook op dit lijstje? Is die 24 uur per dag, zeven dagen in de week bemande hulppost straks het volgende ‘slachtoffer’ van een combinatie van technologische verandering, kostenbesparingen en schaalvergroting? Slachtoffer van trends die vroeger, zeg maar, vol optimisme ‘de vooruitgang’ heetten.

Eind vorig jaar sloot het laatste zelfstandige postkantoor, in Den Haag. De geldautomaten volgen de brievenbussen. Een deel verdwijnt nu ABN Amro, ING en Rabobank hun automaten geel spuiten en ‘geldmaten’ noemen. Ze worden te duur. Ze trekken te weinig klanten, en te veel plofkrakers. Zeker in drukke winkelgebieden kan er best wat gewied worden, is de redenering van de geldgiganten. Ze beloven zich wel aan de afgesproken norm te houden dat alle Nederlanders maximaal 5 kilometer van een automaat wonen. Da’s mooi, dat de banken zich aan de normen houden, maar zoals dat met normen gaat: ze schuiven een stukje op. Straks 7,5 kilometer?

Voor de bereikbaarheid van spoedeisende hulp bestaan ook zulke criteria (45 minuten tussen melding en aankomst ambulance bij ziekenhuis), maar die staan krimp niet in de weg. In 2003 waren er nog 107 permanent toegankelijke spoedeisende hulpposten in ziekenhuizen, tien jaar later 94 en nu zijn het er 83, waarvan er nog drie gaan sluiten: in Tilburg, Stadskanaal en Hoogeveen. Die laatste twee heeft het overkoepelende zorgconcern Treant vorige week aangekondigd.

Dat nieuws volgt op het bankroet van MC Slotervaart en MC IJsselmeerziekenhuizen en de vrijwillige sluiting binnen vijf jaar van alle afdelingen van het Haagse Bronovo.

Lees ook deze reportage over de gevolgen van een sluiting: Na het ziekenhuis ging in Woerden de huisartsenpost dicht

Kwaliteit en kosten zijn de twee argumenten vóór sluiting. Tekort aan personeel komt daar nog eens bovenop. Dat kostenargument is begrijpelijk, want puike gezondheidszorg is duur en de zorgverzekeraars zijn de poortwachters om de uitgavengroei te beteugelen. Maar toch… Moet een eerstehulppost kostendekkend zijn, laat staan winstgevend? En snoei je dan zoveel mogelijk in wat niet aan die (impliciete) rendementsnorm voldoet?

Burgers moeten door de sluitingen langer reizen. Dat kost ziekenhuizen en verzekeraars niks. U wel. Zoals Bernard ter Haar, een Haagse ‘eenmans denktank’, vorig jaar op zijn blog schreef: „In de medische wereld lijkt de tijd van personen in de wachtkamer gratis te zijn, maar maatschappelijk is dat natuurlijk niet zo.”

Het valt me op dat lokale en provinciale overheden deze trends van sluitingen en afslankingen met woorden betreuren, maar weinig in daden omzetten. Het lijkt erop dat zij, afhankelijk van de kleur van hun partij, liever bezig zijn met de aanleg van nieuwe industrieterreinen, woningen of klimaatpolitiek. Al te gemakkelijk kijken ze naar de rijksoverheid voor steun en maatregelen. Maar hé: 20 maart, provinciale verkiezingen. Wat doen jullie zelf?

All politics is local is een gevleugelde Amerikaanse verkiezingswijsheid. Alle politiek begint op de hoek van de straat, niet aan het Binnenhof.

Dat kan best. De gemeente Noordoostpolder kocht vorige maand voor 4,5 miljoen euro het pand van MC IJsselmeerziekenhuizen in Emmeloord. Dat maakt het nu mogelijk dat de Antonius Zorggroep uit Sneek in Emmeloord en omstreken de zorg uitbreidt. Zorgpolitiek om de hoek. Goed voor de burger, goed voor het vestigingsklimaat, misschien zelfs goed voor de huizenprijzen en de lokale belastinginkomsten.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.