De ‘beste premier die Israël nooit had’ verlaat de politiek

M/V in het nieuws: Tzipi Livni Na een ruwe breuk met Labor, werd de partij van Tsipi Livni weggevaagd in de peilingen. De ooit machtige Livni stapt op.

Tzipi Livni (rechts) maakt een selfie met een supporter, maandag, na haar aftreden. Links, op het bord van een andere supporter, staat: ‘Tzipi bedankt voor de gezamenlijke inspanning voor de democratie’
Tzipi Livni (rechts) maakt een selfie met een supporter, maandag, na haar aftreden. Links, op het bord van een andere supporter, staat: ‘Tzipi bedankt voor de gezamenlijke inspanning voor de democratie’ Foto JACK GUEZ / AFP

Tzipi Livni verlaat de politiek. De „beste premier die Israël nooit heeft gehad”, zoals ze door verschillende commentatoren wordt genoemd, nam maandag op een emotionele persconferentie in Tel Aviv afscheid van het werkveld dat de afgelopen decennia de hare was.

Was de genante vertoning op nieuwjaarsdag, toen Labor-leider Avi Gabbay publiekelijk van zijn politieke partner scheidde zonder haar dat van te voren te melden, de doodsklap voor Livni en haar partij Hatnuah? Even was er nog de hoop dat ze met name van vrouwelijke kiezers nog stemmen kon winnen voor de verkiezingen van 9 april. Maar nu ook de laatste opiniepeilingen voorspellen dat haar partij wordt weggevaagd, geeft Tzipi Livni het met tranen in de ogen op.

Livni (1958) wordt beschouwd als de machtigste vrouw in de Israëlische politiek sinds de legendarische premier Golda Meir. Ze bekleedde talloze posities, was onder meer minister van Justitie en minister van Buitenlandse Zaken. Als kind van Likud-ouders verliet ze in 2005 de rechtse partij om samen met Ehud Olmert en Ariel Sharon de Kadima-partij op te richten en de Israëlische terugtrekking uit de Gazastrook te bewerkstelligen.

In 2008 werd Livni bijna premier toen Olmert aftrad na corruptiebeschuldigingen. Ze slaagde er echter niet in een coalitie te vormen, naar eigen zeggen omdat ze haar „principes niet wilde verkwanselen”. Hoewel ze in de daaropvolgende vervroegde verkiezingen Benjamin Netanyahu’s Likud nipt versloeg, werd er een rechtse coalitie gevormd. Livni werd vervolgens de eerste vrouwelijke oppositieleidster van Israël.

Maar Livni is ook het politieke gezicht van een afbrokkelend vredeskamp. Ze toonde zich een uitgesproken voorstander van de tweestatenoplossing en onderhandelde diverse malen met de Palestijnen. Ze werd in de hele wereld, inclusief de Arabische, gerespecteerd om haar pogingen om tot een vredesovereenkomst te komen. Dat is nou juist het probleem, twitterde hoofdredacteur Yaakov Katz van de Jerusalem Post maandag na haar aangekondigde vertrek. „Buitenlandse leiders stonden achter haar en steunden haar vredesbesprekingen met de Palestijnen, maar Israëliërs niet. Het lukte haar niet het volk te overtuigen. En als je het volk verliest, verlies je de stemmen.”

„Vrede is een vies woord geworden”, zei Livni zelf in haar afscheidsspeech. Na de scheiding van Labor, waarmee haar in 2012 opgerichte partij Hatnuah een alliantie vormde, slaagde Livni er niet in een nieuw centrum-links blok te vormen. Naar verwachting zou Hatnuah de kiesdrempel niet halen. Dat wilde Tzipi Livni, ooit de hoop voor de toekomst, niet meemaken.