Brieven

Brieven 18/2/2019

Democratie

Macht en meerderheid

Het woord ‘democratie’ betekent dat niet een monarch, de edelen, een kleine machtige groep of de rijken regeren, maar ‘het volk’. Over de kwaliteit van die regering zegt dat woord nog niets. Wel staat vast dat in zo’n regering de meerderheid (uiteindelijk) beslist.

Pas sinds de Verlichting en de Franse Revolutie heeft het woord de pregnante betekenis gekregen die het nu heeft: een regering gebaseerd op humane waarden, waaronder Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap, en respect voor afwijkende meningen en minderheden. Pas wanneer dat alles aan bod is gekomen en tot het uiterste getracht is tot overeenstemming te komen, kan een meerderheidsbeslissing het uiteindelijke democratische besluit vaststellen.

Van genoemde waarden en gezindheid is in het Hongarije van Viktor Orbán geen sprake meer. Het is dus ook onjuist om te stellen dat „Orbán in eigen land [democratische steun] heeft.” (‘Ik snap dat Nederlanders denken: waarom moet ons geld naar Hongarije?’, 14/2) Orbán heeft de meerderheid, en dat is niet noodzakelijk hetzelfde.

Donateurs

Glazen plafond in kunst

Een interessante en in mijn ogen terechte oproep van 34 directeuren van kunstinstellingen in NRC afgelopen donderdag (Minister Dekker, trek uw wetsvoorstel over schenkingen in, 14/2. Zij maken zich grote zorgen over het voorgenomen wetsvoorstel om kunstinstellingen te verplichten de namen te publiceren van donateurs die 15.000 euro of meer schenken. Wie naar de ondertekenaars kijkt, ontdekt iets interessants. Van de 34 ondertekenaars zijn er 22 vrouw. Dat is leuk! Het lukt in de kunstensector dus wel om diversiteit voor elkaar te krijgen, waar andere bedrijfstakken achterblijven. Ik wist het: kijken naar kunst levert altijd verrassende inzichten op.

Migratie

Verhit en verbroederd

Migratie zorgt voor verhitte debatten, maar ook voor verbroedering, af en toe. De afgelopen twee maanden kwamen in het pop-up Migratiemuseum in Heerlen verschillende groepen migranten langs. Onder hen Italiaanse en Marokkaanse mijnwerkers met familie. Zij kwamen ooit naar Nederland om in de Zuid-Limburgse mijnen het werk te doen waar in Nederland niemand voor te porren was.

Wie A zegt, moet ook B zeggen. We weten dat mensen van elders de taal moeten leren om zo snel mogelijk aan de slag te gaan. Daar gaat het fout: het is te veel gevraagd om ontheemden zelf hun taalcursus en inburgering te laten organiseren.

In Zuid-Limburg regelden de Katholieke Kerk en de mijnen (in hun eigen belang) huisvesting. De migranten van nu worden grotendeels aan hun lot overgelaten.

Hier zijn lessen te leren van het verleden. De reactie van de ontvangende samenleving is de belangrijkste succesfactor voor het slagen van integratie. Oftewel: het moet van twee kanten komen. Diep in ons hart weten we dat natuurlijk best.

Catalonië

Kan het genuanceerder?

Verbaasd las ik het hoofdredactioneel commentaar van 14/2, waarin wordt ingegaan op de „hardvochtige rechtlijnigheid” van de Spaanse justitie in de afgelopen week begonnen zaak tegen Catalaanse politici en activisten. Zij worden verdacht van het schenden van de Spaanse grondwet (Hardvochtige rechtlijnigheid in zaak tegen separatisten).

De opmerking dat het „de vraag is of men separatisten daarvoor moet vervolgen”, is misplaatst: vermeende schending van de grondwet is geen klein vergrijp. Het merendeel van degenen die nu terechtstaan, is aangeklaagd wegens rebellie, opruiing en malversatie. Dat zijn tevens degenen die in voorarrest zitten.

NRC schrijft dat het de vraag is of de relletjes in 2017 de aanklacht ‘rebellie’ rechtvaardigen. Dat is nu precies waarover de rechter zich in dit proces zal uitspreken: een aanklacht is nog lang geen vonnis. U spreekt van een ‘politiek proces’. Dit is geen politiek proces, dit is een proces waarin (onder meer) politici terechtstaan. Voor wie de nuance zoekt, mag het verschil duidelijk zijn.