Mark Rutte krijgt een uithaal van dé Spitzenkandidat Weber

Premier Rutte wordt onderdeel van een groter politiek spel in het Europarlement. Jet Bussemaker ziet niks meer in de participatiemaatschappij. En de beveiliging van de Tweede Kamer wordt aangescherpt.

De Haagse Stemming

SPITZENKANDIDAT: Mark Rutte is keer op keer duidelijk geweest: hij is geen kandidaat voor een Europese topfunctie. Maar in Europa gelooft niemand dat meer na zijn Churchill-lezing in Zürich. Manfred Weber, de Spitzenkandidat van de christen-democraten en de belangrijkste kandidaat om voorzitter van de Europese Commissie te worden, haalt vandaag naar Rutte uit. In de podcast Betrouwbare Bronnen zegt hij dat Rutte nú duidelijk moet maken of hij wel of niet op dezelfde baan zit te azen. Als Rutte pas ná de verkiezingen blijkt voorzitter van de Commissie te willen worden, zullen de christen-democraten daar niet mee instemmen. “Als Mark Rutte mee wil doen, moet hij dat nu zeggen.”

Spitzenkandidat II: Rutte lijkt daarmee inzet te worden van een groter politiek spel in het Europees Parlement. In 2014 waren er voor het eerst Spitzenkandidaten, die werden voorgedragen door de politieke families van het Europarlement. Het parlement sprak af alleen in te stemmen met één van deze kandidaten als voorzitter. Op die manier moest de benoeming van de voorzitter van de Europese Commissie uit de achterkamertjes gehaald worden. Maar de liberale ALDE, waar VVD en D66 onderdeel van zijn, heeft zich bedacht: zij zijn tegen dit systeem. Niet alle kiezers kunnen op de Spitzenkandidaten stemmen - dat kan alleen in het land waar de kandidaat op de lijst staat. Daarnaast wordt de christen-democratische EVP altijd de grootste, dus de liberale Spitzenkandidat maakt nooit kans. “Sorry, maar wat is het probleem”, zegt Manfred Weber daarover. “Zelfs Mark Rutte kan toch begrijpen dat de grootste fractie de kans krijgt om de Commissie te gaan leiden? Ik ben er een beetje klaar mee om elke keer de principes van democratie uit te leggen.”

HEIMWEE: In Den Haag gelooft men wel dat de toespraak van Rutte geen sollicitatie was voor een Europese topfunctie. “Hij heeft al zo vaak gezegd dat hij niet wil. Daar moeten we dan maar vanuit gaan, toch?”, aldus D66-Kamerlid Kees Verhoeven in De Telegraaf. Die krant zette bovendien op een rijtje waarom Rutte helemaal niet naar Brussel wil. Rutte rijdt graag zelf auto en gaat graag “een cappuccino halen bij zijn favoriete koffietentje”. Maar “als Europese bons zal aan zo’n ‘Hollands’ leven vanwege veiligheidsmaatregelen een abrupt einde komen”. Bovendien is Rutte gehecht aan “zijn trouwe schare medewerkers” en “de caissière van zijn Albert Heijn”. In Brussel, zo voorspelt De Telegraaf, wacht Rutte alleen maar heimwee.

STEMMEN OP GEERTJE: Wie zich in elk geval wel als Spitzenkandidat heeft gepresenteerd: Frans Timmermans. De Groene Amsterdammer liep drie maanden met de Limbuger mee. Of Timmermans een reële kans maakt? Elio Di Rupo, de sociaal-democratische oud-premier van België, vraagt het zich af. Timmermans is een goede kandidaat, “maar we staan er zo ontzettend zwak voor”. Uit zijn geboortestreek krijgt Timmermans alleen morele steun. Hij kreeg afgelopen jaar een carnavalsonderscheiding en werd toegelaten tot de ‘Orde van de Gulden Humor’ (Timmermans was “op slag emotioneel”), maar op stemmen hoeft hij niet te rekenen. “Wij zijn geen socialisten hè? Het is hier allemaal CDA of anders PVV.” Timmermans geeft de moed niet op, hij hoort het vaker: “‘Ik stem op Geertje.’ Oké, zeg ik dan, jij hebt ons in de steek gelaten maar ik laat jou nooit in de steek.”

REFLECTEREN: Ze was staatssecretaris van Volksgezondheid en daarna minister van Onderwijs. Jet Bussemaker had als politicus weinig tijd om te reflecteren. Nu haar politieke rol is uitgespeeld (dat is nu “echt wel gewoon genoeg”) en ze wordt geïnstalleerd als hoogleraar is die tijd er wel, en is ze bijzonder kritisch op haar eigen beleid. De participatiemaatschappij? “Achteraf waren we te optimistisch.” Keukentafelgesprekken van wijkteams bij ouderen en kwetsbare burgers? Werkte “in de praktijk” niet. Professionals meer vrijheid geven om mensen te helpen? “We zijn doorgeschoten in denken in protocollen en richtlijnen.” Bussemaker wil nu, als hoogleraar, proberen inzichtelijk te maken welke aanpak wél werkt, zodat andere politici daar hun voordeel mee kunnen doen.

SILVER BULLET: “Een taai onderwerp”, verzucht Wouter Koolmees, maar hij denkt een manier te hebben gevonden om buitenlandse financiering van moskeeën te verbieden. Het werkt volgens de minister “heel simpel”: “Als landen buitenlandse financiering van religieuze of maatschappelijke organisaties zelf niet toestaan, hoeven wij dat ook niet te doen.” Maar of het gaat werken? Koolmees maakt zich zorgen over de diplomatieke relaties met landen waaruit het geld komt. En hij vraagt zich af: “Hoe ver wil je gaan in het beperken van vrijheden om dit probleem op te lossen?” De silver bullet, zoals Koolmees het noemt, is nog niet gevonden.

PASPOORT MEE: Wie een Tweede Kamerdebat wil bijwonen, moet al door een scanner. Maar de beveiligingsmaatregelen worden verder aangescherpt - straks moet je ook je paspoort meenemen en adresgegevens achterlaten. De Kamer wil precies weten wie er in het gebouw is. De afgelopen tijd waren er diverse incidenten: vorige week gooide een man zijn rugtas op de grond en riep dat hij een aanslag wilde plegen. In maart vorig jaar probeerde iemand op de publieke tribune zelfmoord te plegen door zich aan de reling op te hangen.

QUOTE VAN DE DAG:

“Tot zover de fictie van Turkije als veilig land.”

De Volkskrant-columnist Sheila Sitalsing ziet dat de Turkse president Erdogan zelf een vluchtelingenstroom veroorzaakt.