Opinie

    • Hugo Camps

Brandstof

De reverence van Ajax naar het Nederlandse publiek toe is brandstof voor jaren van hoop, geloof en liefde. Voor het eerst in lange tijd was Amsterdam weer een Latijnse voetbalstad. Het Stedelijk, Rembrandt, coffeeshops, de Wallen en tutti quanti overschaduwd door Frenkie. Het zegt iets over een Nederlandse cultuur: er is weinig nodig om in de huid van euforie te kruipen.

De nipte verliespartij tegen Real Madrid deed er niet meer toe, de mythe Ajax was niet stuk te krijgen. Amsterdam leefde even in een andere tijdzone, wie weet in een land met ander licht. Ajax was nu de parameter van trots en geluk. Op slag was de stad jonger geworden, jongensachtiger ook, in een volksfrontachtige ambiance. Voetbal blijft het beste exportartikel van de BV Nederland. De uitruil van zwaarmoedig calvinisme voor speelse bravoure voltrok zich in anderhalf uur voor het oog van de wereld. Het Europese gehakkel van premier Mark Rutte doofde meteen uit tot armzalig fait-divers. De trog van hemel en aarde lag niet in Europa, maar in de Johan Cruijff Arena, het sacrosanctum van Amsterdamse bluf. Ajax gaf de verbinding stad-burger een enorme zweepslag. Voetbal heeft inderdaad socio-culturele consequenties.

Ajax paradeerde tegen de Koninklijke als een diva. In een subtiel evenwicht tussen jonkies als De Ligt en bonken als Tadic en Schöne en met een herboren Daley Blind. In die rebelse cohabitation stond de VAR als een tang op een varken. De videoscheidsrechter blijft een Fremdkörper in het voetbal. Scheidsrechters horen te oordelen op het veld, onder de hete adem van spelers en onder het eigen zweet.

De VAR zal een lichaam blijven dat afstotingsverschijnselen oproept. Feilbaarheid is een wezenlijk onderdeel van de attractie voetbal. Technologische spitsvondigheid hoort bij tennis. Als er uitgebreid gekeken moet worden naar hinderlijk buitenspel van Tadic om het doelpunt van Tagliafico te valideren is de opwinding uitgeraasd. Voor meetkunde gaat geen zinnig mens naar een stadion.

De geest van de wedstrijd wordt niet meegenomen in arbitraire oekazes van buitenaf, en dus betekent de VAR een verarming van het voetbal. Geef de blaadjes van een roos in handen van techneuten – weg roos. De VAR vernietigt de essentie van de attractie, het onverwachte drooggelegd aan de rand van regeltjes. Niets is lekkerder dan eindeloze doordeweekse discussies over een duwfout in de zestien of er net buiten. Tot de sensatie van buitenspel hoort het quasi onzichtbare. Voetballers accepteren een beoordelingsfout van een goede scheidsrechter. In een zinderende wedstrijd gaat het om intuïtie, meer dan om precisiegeneuk van ingehuurde klerken. Doe mij maar de oude scheids Dick Jol, liever dan een anonieme schermgek in een kelder. Ajax-Real was een feest van schoonheid en drama in menselijke onvolkomenheid. Dan krijg je altijd iets van tragiek.

Ajax-Real was ook een mirakelavond omdat er in tegenstelling tot de laatste wedstrijden van de competitie heerlijk gefladderd en gevlinderd werd. In een onverwachte symbiose van jong en oud. Tadic speelde als een veulen en het melkwitte museumhoofd van Donny van de Beek werd tijdens de wedstrijd almaar ouder. Het generatieverschil van de Ajacieden werd weggespeeld. Het wonder van eenvormigheid.

Na jaren van impotentie heeft het Nederlandse voetbal zich deze woensdagavond aan Europa gepresenteerd als een machine met engelengeluid. Lege handen horen bij transcendentie. Niets mis mee.

Hugo Camps is journalist, columnist en schrijver.