‘Ben Smith niet het makke schaap dat hij lijkt te zijn’

Franse reacties De manier waarop Air France-KLM-topman Ben Smith ‘het lastige filiaal’ in Nederland aanpakt kan in Frankrijk op instemming rekenen. „KLM moet niet vergeten dat het nog bestaat omdat Air France het in 2004 heeft gered.”

Topman Ben Smith met president-commissaris Anne-Marie Couderc, vorige maand in Parijs voor een hoorzitting.
Topman Ben Smith met president-commissaris Anne-Marie Couderc, vorige maand in Parijs voor een hoorzitting. Foto Philippe Wojazer/ Reuters

Een „foutloos” begin. Zo noemt de gezaghebbende Franse nieuwszender BFM de eerste maanden van Ben Smith aan de top van Air France-KLM. Hij sloot cao-akkoorden met alle categorieën Frans personeel, hij maakte snel een eind aan het onduidelijke merk Joon en hij beloofde van de Frans-Nederlandse groep de „eerste Europese maatschappij” te maken. Terwijl Franse bonden eerst mokten over zijn Canadese paspoort, is de tevredenheid nu groot over een Angelsaksische baas die heeft gebroken met de afstandelijke Franse bestuurstraditie en in de kantine, op de bowlingbaan en tijdens drankjes met medewerkers spreekt, schrijft Le Figaro.

Ook zijn aanpak van het lastige „filiaal” in Nederland kan op instemming rekenen. Smith is „niet het makke schaap dat hij lijkt te zijn”, schrijft de krant. „Dat beseft nu ook Pieter Elbers (…) die op een schietstoel zit.” De „spanning loopt in Nederland op”, kopte de Franse luchtvaartsite Air Journal over de petitie van het KLM-personeel voor het behoud van Elbers en de expliciete steun van de Nederlandse regering.

‘Ondiplomatiek en lomp’

Wie wil begrijpen hoe in Frankrijk de weinig subtiele campagne voor Elbers bezien wordt, moet de commentaren onder het stuk lezen.

Lees ook: KLM is 100 maar feestelijk is het niet

„KLM is niet meer onafhankelijk. Dat is een realiteit”, schrijft een lezer. „KLM moet niet vergeten dat het nog bestaat omdat Air France het in 2004 heeft gered”, schrijft de ander. „De Bataven hebben altijd gelijk, vooral tegen de Fransen, die ze minachten.” Het gaat over het „cultuurverschil”, waarover in 2017 een uitgebreid rapport is verschenen (en waarin al harde noten werden gekraakt over de „ondiplomatieke en lompe” communicatie van de van zelfvertrouwen overlopende Nederlanders). Zelfs ex-vicepremier Annemarie Jorritsma komt voorbij: „Herinnert u zich wat een Nederlandse minister in de jaren negentig heeft gezegd? Frankrijk is prachtig, maar jammer dat er Fransen wonen.” Kortom: „Als Ben Smith KLM niet aanpakt, dan heeft de groep AF-KLM geen bestaansrecht meer.”

Veel Franse media vergelijken de relatie tussen KLM en Air France met die tussen Nissan en Renault. De Franse autobouwer redde Nissan van de ondergang en heeft er nog steeds de macht, ook nu Nissan een maatje groter is. „In beide gevallen zijn de Fransen met vreugde onthaald”, schrijft Le Monde. Maar de „fluwelen” wijze waarop met „nationale gevoeligheden” rekening is gehouden, heeft ook in beide gevallen geleid tot „een complexe en fragiele” bestuursstructuur. Meer integratie, zeer tegen de zin van KLM, of volledige controle vanuit Parijs is voor analisten onvermijdelijk. Le Monde: „een duurzaam huwelijk bestaat niet zonder fusie.”