Amazon is te rijk om verleid te worden

hoofdkantoor in new york Amazon zet een streep door een plan voor een kantoor in New York. Het lokkertje, een belastingvoordeel, van 3 miljard, riep weerstand op.

Een ludieke variant op het Amazon-logo als protest tegen de plannen een nieuw hoofdkantoor in New York te openen.
Een ludieke variant op het Amazon-logo als protest tegen de plannen een nieuw hoofdkantoor in New York te openen. Foto Justin Lane/EPA

Wat in 2017 begon als een beauty contest voor Amerikaanse steden, is uitgelopen op een blamage voor Amazon. En voor New York.

De webgigant trok deze week de stekker uit een plan om een groot kantoor in New York te bouwen. Bewoners en lokale politici vinden niet dat een welvarend bedrijf als Amazon (beurswaarde 790 miljard dollar, jaaromzet 233 miljard) een douceurtje van 3 miljard dollar (2,7 miljard euro) verdient.

Dat was het bedrag aan belastingvoordelen waarmee de burgemeester van New York, Bill de Blasio, en gouverneur Andrew Cuomo Amazons nieuwe campus naar de oostkust wilden halen. Ze verkeken zich op de weerstand van progressieve politici. Ook oud-burgemeester Michael Bloomberg vond het lokkertje te veel van het goede.

Amazon heeft geen zin in discussie en schrapt de campus die in Long Island City, in de wijk Queens, gebouwd had moeten worden. Aan East River, met uitzicht op Manhattan, zouden 25.000 mensen komen te werken. Het zou New York in één klap tot een belangrijke techhub maken, was de gedachte.

Van A naar B

Twee jaar geleden ging Amazon op zoek naar ‘HQ2’, een stad waar het een tweede hoofdkantoor kon openen voor 50.000 medewerkers. Om deze investering ter waarde van 5 miljard dollar (4,4 miljard euro) te verdienen moesten steden hun voorstel naar Amazon opsturen.

Meer dan 200 steden dongen publiekelijk naar Amazons hand. De slogans waren tenenkrommend – ‘Breng A (van Amazon) naar B (van Birmingham)’ – en de belastingvoordelen beschamend hoog. Zo probeerde New Jersey Amazon te verleiden met 7 miljard dollar aan meevallers.

De spanning rond de stedelijke schoonheidswedstrijd liep hoog op toen Amazon eerst een shortlist van twintig steden bekend maakte en daarna een topdrie. Tot verbazing van de deelnemende steden besloot Amazon ‘HQ2’ in tweeën te splitsen en het prijzengeld te verdelen over Crystal City, Virginia en New York.

Waarom? Misschien wel om de optimale belastingvoordelen te combineren. Of omdat één enorme campus te veel druk op een stad legt en het aantrekken van 50.000 getalenteerde medewerkers ook niet eenvoudig is. Achteraf gezien bleek het opbouwen van een tweede hoofdkantoor ‘uit het niets’ geen goed idee. Nu de campus in New York afgeblazen is wil Amazon de schoonheidswedstrijd niet meer heropenen.

Zwervers in Seattle

Amazon zocht een tweede hoofdkantoor omdat het bedrijf in de eigen thuisstad, Seattle, uit zijn voegen groeit. Daar heeft het 20 procent van alle kantoorruimte in het centrum. Seattle heeft nu veel goedbetaalde banen, maar de huizenprijzen en de kosten voor levensonderhoud stegen. De binnenstad van Seattle is overspoeld door zwervers.

Lees ook: Straatarm in steenrijk Seattle.

Amazon was tegen een lokale belasting om het daklozenprobleem aan te pakken en zette het gemeentebestuur onder druk door de aanleg van nieuwe kantoren te pauzeren.

Een te grote concentratie goedbetaalde techbanen kan een stad minder leefbaar maken, merken ook San Francisco en Los Angeles. Dat is het scenario waar New York voor vreest. Daarnaast lijkt het besef door te dringen dat rijke techbedrijven zich toch wel in New York vestigen en niet per se verleid hoeven te worden met excessieve voordelen. Amazon heeft al 5.000 medewerkers in New York, verspreid over de stad. Dat aantal wordt uitgebreid. Google maakte in december bekend dat het zijn kantoren in New York wil verdubbelen, voor 12.000 extra medewerkers.

Correctie 20/2: in een eerdere versie van dit artikel stond dat de nieuwe Amazon campus aan de rivier de Hudson zou verschijnen. Dat moet East River zijn. Het huidige Amazon-kantoor in New York zit in Hudson Yards.