18.000 tieners negeerden oproep meningokokken-vaccinatie

132.000 kinderen van 13 en 14 jaar oud werden opgeroepen. Met name in Zeeland en Amsterdam was de opkomst met 72 en 77 procent laag.

De tieners hadden een gecombineerde vaccinatie tegen meningokokken typen A, C, W en Y moeten krijgen.
De tieners hadden een gecombineerde vaccinatie tegen meningokokken typen A, C, W en Y moeten krijgen. Foto Robert Vos/ANP

Ongeveer 18.000 jongeren hebben geen inenting tegen meningokokken gekregen. Dat is bijna 14 procent van de 132.000 kinderen van 13 en 14 jaar oud die eind 2018 werden opgeroepen voor een inentingsprogramma. Dat blijkt uit cijfers die het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) aan NRC verschafte na berichtgeving van het AD.

De opkomstpercentages verschilden behoorlijk per regio. In Drenthe en Noord-Limburg kwam respectievelijk 92 en 91 procent opdagen, in Zeeland en Amsterdam was dit 72 en 77 procent. Volgens hoofd van het rijksvaccinatieprogramma Hans van Vliet is dit een bij vaccinatierondes terugkerend fenomeen: in de grote steden en in de Bible Belt ligt de vaccinatiegraad altijd laag.

Er is een “1-op-1 verband” tussen de opkomst in sommige gebieden en veel besproken besmettingsgevallen, zegt Van Vliet. Zo liet in de Gooi en Vechtstreek 90 procent van de opgeroepen jongeren zich vaccineren. In de laatste maanden van 2018 was daar veel media-aandacht voor het overlijden van de 17-jarige Hilversummer Maurits Gravendeel.

MenACWY

De vaccinatieoproep ging uit naar kinderen die tussen 1 mei en 31 december 2004 werden geboren. Zij kregen een gecombineerde vaccinatie tegen meningokokken typen A, C, W en Y. Het vaccin tegen meningokokken type W is in mei 2018 toegevoegd omdat het aantal slachtoffers van dit type - momenteel de dodelijkste variant - de laatste jaren flink steeg.

In 2016 overleden zes patiënten aan een hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging als gevolg van dit type meningokokken. In 2017 waren dat er elf en vorig jaar 22. De kans op overlijden is met name hoog bij jongeren en adolescenten tussen de veertien en 24. Ongeveer 28 procent van de geïnfecteerden van die leeftijden komt te overlijden. In de jaren vanaf 2015 ging het in totaal om negen, vijftig, tachtig en 103 geïnfecteerde patiënten.

Lees ook dit interview met de ouders van drie aan meningokokken overleden kinderen: Amber, Noa en Daniël waren kerngezond.

Nieuwe vaccinatieronde

Dit voorjaar worden nog eens 860.000 Nederlandse jongeren uitgenodigd voor een vaccinatie. Het gaat dan om kinderen tot 18 jaar oud die vóór 1 mei 2004 geboren zijn, plus 13- en 14-jarigen geboren in 2005. Jongeren van veertien tot achttien behoren niet alleen tot de grootste risicogroep, maar zijn ook de belangrijkste verspreiders. Ook zullen de spijtoptanten die niet kwamen opdagen een herhaalverzoek krijgen.

De vaccinatie is niet alleen belangrijk voor de gezondheid van de kinderen zelf, maar ook voor die van hun omgeving. Als de vaccinatiegraad in een gebied onder de 50 procent komt, is dat gevaarlijk, zegt Van Vliet. “Boven de 80 procent zit je veilig. Wat de precieze gevolgen zijn van een vaccinatiegraad die daartussen ligt, is niet duidelijk.”

Tijdens een Tweede Kamerdebat over vaccinaties donderdag stelde de VVD voor dat er sancties moeten komen voor vaccinatieweigeraars. VVD-Kamerlid Hayke Veldman verzocht het kabinet te onderzoeken of het mogelijk is om ouders die hun kinderen niet laten vaccineren een lagere kinderbijslag te geven. Ook zou de regering andere sancties moeten onderzoeken.