Haagse vreugdevuren waren te hoog, maar minder hoog dan gedacht

Vreugdevuur Scheveningen De bouwers werden gewaarschuwd dat ze moesten stoppen met bouwen, maar dat deden ze niet. De ME werd niet ingezet, dat zou te veel risico met zich meebrengen.

De Scheveningse vuurstapel in aanbouw.
De Scheveningse vuurstapel in aanbouw. Foto ANP/Koen van Weel

De vreugdevuren op Scheveningen en in Duindorp, waarvan de eerste de afgelopen jaarwisseling leidde tot een gevaarlijke vonkenregen, waren minder hoog dan eerder gedacht. Op de ochtend van 31 december waren ze respectievelijk 38,7 en 37,8 meter hoog, met „een torentje” 41,4 meter.

Dat was hoger dan de afgesproken 35 meter, maar onder de 48 meter die bouwers van de vuurtorens aan elkaar hadden gecommuniceerd en die na het uit de hand gelopen vuur de ronde deed. In documenten is niet terug te vinden of burgemeester, brandweer of politie hebben overwogen vanwege de hoogte-overschrijding het aansteken van de brandstapels te verbieden. Wel is overwogen om de ME in te zetten. Maar burgemeester Pauline Krikke (VVD) besluit dat de veiligheidsrisico’s te groot zijn: in het donker kunnen er slachtoffers vallen.

Dat blijkt onder meer uit de ruim 1.800 pagina’s aan documenten en 60 gigabyte aan beeldmateriaal dat de gemeente Den Haag donderdagmiddag vrijgaf. Het gaat om interne communicatie, afspraken met de bouwers en contact tussen gemeente en onder meer de brandweer van de afgelopen 25 jaar. Het is overgedragen aan de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV), die onderzoekt wat er tijdens oudejaarsnacht fout ging, en of er voor het vuur werd aangestoken nog een beslissing tot afstel of uitstel had kunnen worden genomen.

Maximale hoogte

Uit de nu vrijgekomen documenten blijkt dat de bouwers in beide Haagse wijken op 30 december het maximale volume (10.000 kuub) hadden bereikt en de maximale hoogte naderden. Per app worden ze daarover – door wie is onduidelijk want de naam is weggelakt – geïnformeerd: „Ha mannen, zoals jullie hebben kunnen zien hebben we een uur geleden de hoogte van de stapel gemeten. Jullie zitten beide rond de 32,33 meter. Dat betekent dat de afgesproken maximale hoogte van 35 meter heel dichtbij komt. Jullie meten zelf ook, dus we gaan ervan uit dat jullie je aan deze afspraak houden.”

De brandstapels werden vanaf Tweede Kerstdag opgebouwd en iedere dag gemeten. Al op 28 december wijst een prognose om acht uur ’s ochtend uit dat de stapel van Duindorp snel de 10.000 kuub zal bereiken en op 29 december om drie uur dat volume daadwerkelijk heeft bereikt. Vrachtwagens met nieuwe pallets worden dan tegengehouden. De stapel is dan 32,10 meter hoog. Scheveningen bereikt het volume van 10.000 kuub de ochtend van 30 december. De stapel is dan ook 32,10 meter, blijkt uit een meting van de brandweer.

Een vreugdevuur ga je niet met regeltjes te lijf

Bouwers gaan toch door

Maar de bouwers in Duindorp gaan toch door, zo staat in een verslag van een vergadering van burgemeester Krikke, de directeur veiligheid van de gemeente en politie en officier van justitie. In de nacht van 30 op 31 december, dus 24 uur voordat de stapels zouden worden aangestoken, worden zes vrachtwagens met pallets gesignaleerd die het strand oprijden. Vlak voor één uur wordt de burgemeester hierover gebeld door de directeur veiligheid.

Besloten wordt, zo blijkt uit zijn verslag, niet de ME in te zetten. Dat zou te veel risico met zich meebrengen. Omdat „de ME van bovenaf en vanuit het donker wordt bekogeld met projectielen” en omdat „er geen omheining is en de bouwers niet gezekerd zijn”. Ze zijn bovendien „onder invloed”.

De volgende ochtend besluit de burgemeester de overschrijding niet ongedaan te maken: het afbreken zou opnieuw „gevaar voor mensenlevens en letsel” opleveren.

Ze vraagt dan ook over bedreigingen tussen de bouwers onderling. Die zijn, zo zegt de directeur veiligheid, „een jaarlijks terugkerend fenomeen dat is terug te voeren op de onderlinge competitie”. Hij meldt dat ook gemeenteambtenaren zouden zijn bedreigd, maar daarvan zijn geen aangiften of meldingen gedaan.