Europees akkoord over auteursrechtenrichtlijn

Platforms zoals YouTube en Facebook worden volledig aansprakelijk voor het materiaal dat inbreuk maakt op het auteursrecht.

Eurocommissaris Andrus Ansip in januari. Ansip noemde het akkoord een "belangrijke prestatie die al veel eerder had moeten worden geleverd".
Eurocommissaris Andrus Ansip in januari. Ansip noemde het akkoord een "belangrijke prestatie die al veel eerder had moeten worden geleverd". Foto Stephanie Lecocq/EPA

Na maandenlang onderhandelen hebben onderhandelaars van de lidstaten, het Europees Parlement en de Europese Commissie woensdagavond een akkoord bereikt over een nieuwe auteursrechtenrichtlijn. In een verklaring schrijft de Commissie dat het auteursrecht zich aanpast aan het “digitale tijdperk”. Privacyorganisaties zijn kritisch en vrezen onder meer dat het akkoord zorgt voor een inperking van de vrijheid van meningsuiting.

Volgens de Commissie worden auteurs beter beschermd en hebben ze meer controle op het hergebruik van hun werk online. Ook wordt in de nieuwe richtlijn “een evenredige vergoeding” vastgelegd. Eurocommissaris Andrus Ansip zegt in de verklaring dat makers voortaan “beter beloond worden voor hun werk” en dat de vrijheden die internetgebruikers ervaren “worden versterkt”. Het akkoord moet nog eenmaal worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten. Naar verwachting is dat slechts een formaliteit.

Twitter avatar Ansip_EU Andrus Ansip Agreement reached on #copyright! Europeans will finally have modern copyright rules fit for digital age with real benefits for everyone: guaranteed rights for users, fair remuneration for creators, clarity of rules for platforms. https://t.co/dwQGsAlJvK

Het aanpassen van de auteursrechtenrichtlijn, met name artikel 13, is omstreden. Onder dit artikel komt de verantwoordelijkheid van het auteursrecht van geüpload materiaal bij de eigenaar van de website te liggen. Platforms zoals YouTube en Facebook worden dus volledig aansprakelijk voor het materiaal dat inbreuk maakt op het auteursrecht, ook al wordt het geplaatst door gebruikers.

Lees ook: Het internet is al een tijdje stuk

Kritiek

Tegenstanders wijzen erop dat de techbedrijven een uploadfilter moeten gaan invoeren om alles te controleren wat gebruikers uploaden. Dit zou creatief hergebruik, parodieën en satires in de weg staan. Zo schreven critici in juni een brief naar het Europees Parlement waarin ze waarschuwden dat de richtlijn mogelijk “substantiële schade” aan het internet zou kunnen toebrengen. Zo zouden onder meer memes illegaal worden. De Europese Commissie spreekt dit tegen en benadrukt memes niet te verbieden. “Memes zijn de afgelopen zeventien jaar beschermd geweest en zullen ook in de toekomst beschermd blijven”, twittert de Commissie.

De Nederlandse privacyorganisatie Bits of Freedom reageert kritisch. In een verklaring noemt de organisatie het akkoord “een grote aanslag op jouw vrijheid van meningsuiting en een grote inperking van al het moois dat je op het internet kunt vinden”. De organisatie waarschuwt dat platforms alleen maar machtiger worden. “De technologie werkt niet, het dwingt platforms tot risicomijdend gedrag en gebruikers hebben tegen dit soort volautomatische systemen niets in te brengen.”

Twitter avatar bitsoffreedom Bits of Freedom De Europese instituties juichen terwijl er een surveillance systeem wordt opgetuigd door internetbedrijven die keer op keer laten zien dat ze geen moer om onze privacy, onze vrijheden en onze democratieën geven. Een schande. https://t.co/H0vVr9XuX4 #artikel13 https://t.co/2laoSAO2cI