Reportage

Een bijna onzichtbare gemeenschap in de stad

Venezolanen in Amsterdam De crisis in Venezuela duurt onverminderd voort. In Amsterdam wonen ruim negenhonderd Venezolanen. Zij houden hun hart vast voor verdere escalatie van het conflict. Hoe kijken zij aan tegen de situatie in hun geboorteland? En wat vinden ze van Amsterdam?

Dat het al tijden crisis is in Venezuela, inclusief een steeds verder escalerende strijd om de macht, kan niemand zijn ontgaan. In november vorig jaar meldden de Verenigde Naties dat inmiddels zo’n 3 miljoen mensen Venezuela zijn ontvlucht: de nijpende voedsel- en medicijntekorten, hyperinflatie en criminaliteit jagen de bevolking hun moederland uit. Het merendeel van de vluchtelingen zoekt zijn heil in buurlanden als Colombia, Ecuador, Peru en Brazilië.

Ook in Nederland is het aantal Venezolanen de afgelopen jaren toegenomen. De laatste statistieken van het CBS tonen dat er in 2010 nog geen 5.000 mensen met een Venezolaanse migratieachtergrond in Nederland woonden. In 2017 was dit aantal al opgelopen tot bijna 7.000. Ruim 900 daarvan wonen in Amsterdam, blijkt uit cijfers van de gemeente. Ook de asielaanvragen uit het Zuid-Amerikaanse land nemen toe. Daar waar de IND in 2015 nog maar vijf officiële asielaanvragen uit Venezuela registreerde, waren dit er vorig jaar honderdvijftig. Slechts enkele daarvan werden gehonoreerd.

Werken of de liefde

Het aanvragen van asiel in Nederland biedt Venezolanen dus weinig perspectief op een verblijfsvergunning. De meeste migranten uit het Latijns-Amerikaanse land zoeken dan ook andere manieren om aan papieren te komen. Bijvoorbeeld via de arbeidsmarkt. Op uitnodiging van Nederlandse bedrijven kunnen hoog opgeleide Venezolanen betrekkelijk makkelijk aan een arbeidscontract en een verblijfsvergunning komen. Maar er zijn meerdere wegen die van Caracas naar Amsterdam leiden. Zo kwamen veel Venezolanen de afgelopen jaren voor de liefde naar Nederland, en haalden zij naast een boterbriefje ook een verblijfsvergunning.

Onzichtbare gemeenschap

Ondanks het relatief grote aantal Venezolanen in Amsterdam is de Venezolaanse gemeenschap in de stad tamelijk onzichtbaar. Er is weinig onderlinge toenadering. Zo was er tot voor kort niet één Venezolaans restaurant in Amsterdam te vinden – nu is er één (tijdelijke) broodjeszaak in De Pijp. Ook Venezolaanse bars, verenigingen of culturele centra zijn geheel afwezig in de stad. De enkele keren dat Venezolanen wel zichtbaar van zich laten horen, is bij manifestaties tegen president Nicolás Maduro. Zo kwamen begin februari enkele tientallen Venezolanen samen op de Dam om te demonstreren tegen de omstreden president. Ook in Den Haag vinden bij tijd en wijle politieke betogingen tegen de socialistische leider plaats.

Wie goed zoekt, kan echter ook buiten de demonstraties om een glimp opvangen van de Venezolaanse gemeenschap in Amsterdam. Bijvoorbeeld tijdens gastronomische festivals zoals de Rollende Keukens, de Smaakboulevard of ADAM’s Beer Festival. Bij de afgelopen edities van deze evenementen klonk het rondom de Venezolaanse foodtruck als in de straten van Caracas. Maar ook onder het genot van een arepa of cachapa voerde de crisis in het moederland onder de aanwezigen de boventoon.