Wat mag wel in de sauna, en wat niet?

Sauna Bezoek aan de sauna wordt prettiger als bezoekers zich aan regels houden. gaat zelf vaak, dit heeft ze geleerd.

Illustratie Matthias Phlips

Weinig dingen zijn fijner in februari dan in warme maanden, maar saunabezoek is er één van. Dat zou nog fijner kunnen zijn als alle bezoekers zich aan de etiquette zouden houden. Wat mag en kan wel in de sauna, en wat niet?

  1. Kijken is onvermijdelijk, maar doe het niet te lang

    Er zijn mensen die niet naar de sauna gaan omdat ze bang zijn om bekeken te worden. Helemaal onterecht is dat niet. Mensen kijken nu eenmaal naar elkaar, en van blote mensen is het helemaal lastig je ogen af te houden, zeker als er iets opvallends of ongewoons aan of op iemands lichaam te zien is. Maar langer dan één of twee seconden hoort dat niet te duren, daarna wordt het al snel staren.

    Een flinke stap verder ging de man die ik jaren geleden aantrof in het zwembad van een sauna in Noord-Holland. Dat zwembad betrad je niet met de brede trap die je veel in sauna’s ziet, en waarop je zonder al te veel benengespreid het water inloopt, maar met een klassiek zwembadtrapje. Daaronder had deze man zich geposteerd – en hij gaf zijn ogen de kost.

    Net als veel andere mensen maakten mijn vriendinnen en ik de fout dat pas te melden toen we de sauna verlieten, zodat het voor het personeel te laat was om iets te doen. Want hinderlijk bekeken worden is een gegronde reden tot klagen.

  2. Douchen moet, maar scheren doe je thuis

    Er dient veel gedoucht te worden in de sauna, in elk geval bij aankomst en na elke sauna- dan wel stoombadgang (met andere woorden: voordat het zwembad of bubbelbad wordt ingegaan). Maar probeer het bij het douchen te houden. Scheren of nagels knippen is bijvoorbeeld echt niet de bedoeling.

    Eigenlijk is het de bedoeling dat je al schoon bent voor het douchen, net als in een zwembad – je weet best dat iemand niet helemaal schoon wordt van die korte douchebeurt, maar iemand droog het water in te zien springen, is bijkans onverdraaglijk. Haren wassen en scrubben is overigens prima, veel sauna’s bieden de benodigdheden daarvoor ook aan.

  3. Bloot moet (1), maar liever niet te nadrukkelijk

    Het ene bloot is het andere niet, en dat heeft niet alleen te maken met het al dan niet weghalen van schaamhaar. Sommige mensen zijn wel erg nadrukkelijk naakt. Dat zit ’m in kleine dingen: de heupen net iets naar voren gekanteld of juist naar achter, bijvoorbeeld, oogcontact zoeken, naakt dingen doen die niet per se sauna-gerelateerd zijn, zoals (gezien!) staand een fles prosecco opentrekken – lekker suggestief, ja.

    Ook erg storend: mensen die in de zogenaamde relaxruimtes niet alleen bloot zijn, maar ook wijdbeens gaan liggen. In sauna Deco in Amsterdam, zegt eigenaar Rens Visser, zijn deze mensen vrijwel uitsluitend mannen. Hun wordt door het management verzocht zich te bedekken.

    Voor mensen die sowieso niet zo graag bloot zijn, of niet graag omringd zijn door bloot, hebben veel sauna’s tegenwoordig badkledingdagen, waarop het dus op geen enkel moment de bedoeling is naakt te zijn. Die badkledingdagen zijn een trend: bij de Zwaluwhoeve in Hierden, bij Harderwijk, was er twee jaar geleden nog maar één badkledingdag per week, tegenwoordig is de helft van de maand al gevuld met badkledingdagen. Opmerkelijk genoeg zijn die dagen vooral populair bij jonge mensen. Een klein gedeelte van de mensen die een badkledingdag bezoekt, gaat overigens later over op blootbezoek, zegt Hester van den Bos van wellness-bedrijf IWR, waar negen wellnessresorts onder vallen, waaronder de Zwaluwhoeve.

  4. Bloot moet (2), dus laat die zwembroek thuis (of ga naar een badkledingdag)

    Het tegenovergestelde van te bloot is ook een probleem aan het worden in veel sauna’s: bezoekers die op niet-badkledingdagen zwemkleding dragen. Sommige saunagangers vinden het dragen van badkleding hygiënisch – met name in het stoombad, waar je niet op een handdoek zit – maar Rens Visser van Deco vindt het juist onhygiënisch. „In badkleding gaat zweet zitten, en dat spoel je er onder de douche niet zomaar uit.”

    Bij Deco is badkleding verboden, er zijn ook geen speciale badkledingdagen. Maar Visser betrapt regelmatig mensen die toch iets aanhebben, soms verstopt onder een handdoek. Ook stoort ze zich aan mensen die bijna voortdurend een badjas dragen. „De verpreutsing neemt toe, vooral onder jonge mensen.”

    Hester van den Bos van IWR signaleert eveneens een toename van het dragen van badjassen op niet-badkledingdagen. Dat is weliswaar verplicht in de restaurants, en ook in de relaxruimtes is het de bedoeling niet bloot te liggen, maar je mag bijvoorbeeld best naakt van de sauna naar buiten lopen.

  5. Een handdoek moet, eigenlijk minstens twee

    Twee grote natte plekken waren een herinnering aan de twee jonge mannen die langdurig voor de open haard hadden gezeten. De beste plek van de haardsauna, maar niet een van de bezoekers maakte aanstalten er te gaan zitten.

    Weinig dat zoveel irritatie oproept bij saunagangers als medebezoekers die te weinig badstof onder hun zwetende lijf hebben. Onder de lichaamsdelen die in contact zijn met de houten saunabanken, hoort een handdoek te liggen. Dat geldt óók voor de voeten.

    Aangeraden wordt minstens twee handdoeken te gebruiken: één om in te zweten, één om mee af te drogen. Met een handdoek omgeslagen lopen mag, maar wordt in de rustruimte niet op prijs gesteld, en is in de restaurantgedeeltes meestal verboden, want niet fris.

  6. Zweten is het doel, maar hou je spetters bij je

    Zweten is een van de hoofddoelen van saunabezoek. Maar het ene zweten is het andere niet. Zorg dat het zweet alleen de eigen handdoek inloopt, wat bij grote drukte, bij opgietsessies bijvoorbeeld, nog best moeilijk kan zijn. Ook niet doen: zweet van je afslaan – sweatspreading – of zo erg wrijven dat het een onsmakelijk klotsend geluid maakt. En nu het toch over spreading gaat: het is voor de meeste omstanders fijner als de benen een beetje bij elkaar gehouden worden.

  7. Praten? Nee. En dat geldt dus ook voor u

    Veel mensen willen dat het in de saunacabine stil is. Dat is een typisch Nederlandse wens. In Finland, weet Pieter Bunt, de eigenaar van sauna Het Friese Woud in Boijl, in de buurt van Wolvega, wordt juist graag gepraat in de sauna. De cabine wordt gezien als een uitstekende locatie voor zakenbesprekingen. En daar wordt ook wel een biertje bij gedronken.

    Hier in Nederland denken we daar dus anders over. Het is niet alleen vervelend om in een afgesloten ruimte te moeten luisteren naar andermans gesprekken – betrokken worden in een gesprek is ook niet per se een pretje. Hoe onschuldig het onderwerp ook is, het woord tot je gericht krijgen kan storend zijn – en ook nog eens maken dat je je pijnlijk bewust wordt van je eigen blootheid (opmerkingen of complimenten over iemands uiterlijk zijn uit den boze). Andere storende geluidsvormen: heel hard kreunen of zuchten. Als er toch gepraat moet worden, bijvoorbeeld om te overleggen over het al dan niet gieten van water over de hete stenen – wat nooit zonder overleg moet gebeuren – denk er dan aan de blik op het gezicht van de gesprekspartner te houden.

    Even Nederlands als de behoefte aan stilte is de onuitroeibare gewoonte die te doorbreken. Veel sauna-eigenaren zijn er daarom op overgegaan cabines toe te wijzen waar gepraat mag worden, alsook via bordjes duidelijk te maken waar gezwegen moet worden. Uiteraard niet altijd met het gewenste resultaat. Wederom: klagen mag.

  8. Groeten mag, maar laat het daarbij

    De kans dat je een bekende tegenkomt in de sauna is klein, de kans dat je op dat moment allebei bloot bent, is nog kleiner. Maar het komt voor. Het is natuurlijk anders om iemand tegen te komen met wie je sport, dan iemand van je werk. Maar in alle gevallen geldt: groet, maar houd het verder kort – een sauna is tenslotte geen bar. Tip van Hester van den Bos van IWR: als je je ongemakkelijk voelt over het feit dat je iemand tegenkomt, zeg dat dan gewoon.

    Lees ook: Tuur eens niet naar dat scherm (en andere nieuwe etiquette)
  9. Aanraken? Ga naar een daarvoor bestemde sauna

    Pieter Bunt van sauna Het Friese Woud trof onlangs een innig omstrengeld paar in zijn zwembad. Toen hij hen vroeg wat afstand te nemen, zei de man: „Ik mag toch zelf wel weten wat ik met mijn vrouw uitspook?” Niet in mijn bedrijf, vindt Bunt, die daar „heel erg streng” op is. „Andere mensen storen zich daar aan.” Niet strelen, zoenen of erger dus, tenzij je in de sauna van een parenclub of in een sekssauna voor homoseksuele mannen bent. Maar daar geldt sowieso een andere etiquette.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.