Opinie

Wie bekommert zich om de kinderen?

Lotfi el Hamidi

Kijken we anders naar de wereld wanneer we kinderen hebben? Het cliché luidt dat je dan meer relativeert, of op z’n minst empathischer wordt. Een nieuwsitem waar kwetsbare kinderen in voorkomen laat je bijvoorbeeld niet meer onberoerd. Toen Mark Rutte in 2015 zei dat Nederlanders die als jihadist naar Syrië of Irak waren afgereisd beter daar konden sneuvelen dan terugkomen, vertelde een radeloze vader van een jonge Syriëganger mij dat de premier alleen zo kil kon zijn omdat die zelf geen kinderen heeft.

De afgelopen jaren is al vaker opgemerkt dat een opvallend aantal leiders in West-Europa geen kinderen heeft. Onder meer Jean-Claude Juncker, Angela Merkel, Theresa May en Emmanuel Macron zijn gewild of ongewild kinderloos. Nadat Macron de Franse verkiezingen won, schreef de radicaal-rechtse denktank Gatestone Institute dat de kinderloze leiders „geen enkele reden [hebben] zich zorgen te maken over de volgende generaties en over de toekomst van hun continent”.

Een kwalijke veronderstelling, al is die niet nieuw te noemen. Zo vond de conservatieve historicus Niall Ferguson dat de keynesiaanse theorie (economische tegenspoed op de korte termijn tegengaan) gedoemd was om te falen omdat de Engelse econoom John Maynard Keynes (1883-1946) homo en kinderloos was, en dus geen waarde hechtte aan de lange termijn. In tegenstelling tot Edmund Burke (1729-1797), de grondlegger van het modern conservatisme, wiens ideeën volgens Ferguson wél succesvol waren omdat Burke veel kinderen had. Ferguson maakte niet veel later excuses voor zijn uitspraken.

(Keynes schreef overigens over de lange termijn in zijn Economic possibilities for our grandchildren (1930), waaruit blijkt dat de toekomst én kinderen hem wel bezighielden. Maar dat terzijde.)

Wat ik me afvraag is waarom rechts-conservatieven zich zo druk maken om kinderen die er (nog) niet zijn. In Oost-Europese landen als Polen en Hongarije worden maatregelen genomen om voortplanting te stimuleren, maar die landen hebben dan ook te maken met bevolkingskrimp en vergrijzing. Toch kon de Hongaarse premier Viktor Orbán het niet laten om daarbij xenofobe angstbeelden te verspreiden, over open grenzen die „gemengde bevolkingen creëren”. Ook het reeds genoemde Gatestone Institute verspreidt met grote regelmaat het idee van een ‘islamisering via de baarmoeder’, een complottheorie die gretig aftrek vindt bij partijen als de PVV.

Als dat voor mensen reden zal zijn om (meer) kinderen te nemen, dan hoop ik van harte dat het bijdraagt aan het empathisch vermogen van ouders.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl@Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.