Kolven beïnvloedt melk ín de borst

Moedermelk Bij vrouwen die kolven verandert de samenstelling van de moedermelk. Of het de gezondheid van de baby schaadt, is niet duidelijk.

De melk van kolvende moeders bevatte meer potentiële ziekteverwekkers, zoals enterobacteriën en enterokokken.
De melk van kolvende moeders bevatte meer potentiële ziekteverwekkers, zoals enterobacteriën en enterokokken. Foto iStock

Door af en toe te kolven in plaats van de baby direct aan de borst te laten drinken verandert de bacteriële samenstelling van de moedermelk. Bacteriën uit de zuigelingenmond én van het kolfapparaat nestelen zich kennelijk in de melkklieren. Dat schrijven Canadese onderzoekers na een vergelijkende studie onder 393 moeders en hun pasgeboren baby’s.

Als kinderen uitsluitend aan de borst gezoogd worden dan heeft de moedermelk 17 weken na de geboorte een grotere bacteriële diversiteit. Bij moeders die ook af en toe kolven zitten er minder bifidobacteriën in de melk en meer potentieel ziekteverwekkende bacteriën. Wat de gevolgen zijn voor de gezondheid van het kind zou nog verder uitgezocht moeten worden, schrijven de onderzoekers in het artikel in Cell & Host Microbiome, dat woensdag is gepubliceerd.

Dat moedermelk de beste voeding is voor een pasgeborene is wetenschappelijk al vaak aangetoond. De eerste melk zit vol antistoffen die het kind beschermen tegen infecties, en onder invloed van de voedingsstoffen en bacteriën in de moedermelk ontwikkelt het kind zijn eigen darmflora, die van belang is voor een goede vertering en de ontwikkeling van het eigen afweersysteem. De samenstelling van moedermelk is zo complex dat kunstvoeding dat maar ten dele kan vervangen.

Voldoende nachtrust

Veel jonge moeders kolven de moedermelk, vaak om praktische redenen, zodat ze voldoende nachtrust krijgen of weer aan het werk kunnen terwijl hun kind bij de opvang of thuis de gekolfde melk kan drinken.

Bij het afkolven van moedermelk is hygiëne uiteraard ontzettend belangrijk. Als de kolfspullen niet goed schoon zijn of de melk niet goed gekoeld bewaard wordt, kan de kwaliteit achteruitgaan en kunnen er zelfs schadelijke bacteriën in de melk gaan groeien. Over het algemeen zijn jonge ouders goed doordrongen van de risico’s en ongelukken daarmee gebeuren gelukkig zelden.

Maar nu blijkt uit het Canadese onderzoek dat nu en dan kolven ook invloed heeft op de kwaliteit van de melk die bij volgende voedingen direct uit de borst komt. Het team van Meghan Azad, verbonden aan het Children’s Hospital Research Institute of Manitoba in Winnipeg, vindt een significant verschil in de bacteriesamenstelling van de melk. De melk van vrouwen die hun kind sinds de geboorte uitsluitend aan de borst hadden gevoed was rijker en diverser dan die van vrouwen die minimaal één keer gekolfd hadden. Bovendien bevatte de melk van de kolvers meer potentiële ziekteverwekkers, zoals enterobacteriën en enterokokken. Enterobacteriën zijn weliswaar vaak te vinden in de moedermelk (bij 70 procent van de moeders), maar bij kolvers waren de aantallen wel vijf keer groter. Het relatieve aantal bifidobacteriën in de melk was bij de kolfgroep juist lager.

Dat verschil kan in theorie de gezondheid van het kind beïnvloeden, opperen de onderzoekers. Ze verwijzen daarbij naar eerder onderzoek van hun groep waarin zij het verband legden dat kinderen grootgebracht met kolfmelk een groter risico hebben op astma als peuter. Maar in dit onderzoek met 393 kinderen en hun moeders is (nog) niet gekeken naar de gezondheid van de kinderen. Deze uitkomst is in ieder geval een reden om dat verder uit te zoeken, schrijven Azad en haar team.

Orde scheppen

Overigens bleek in het onderzoek ook dat de bacteriologische samenstelling van de melk van verschillende moeders behoorlijk verschilde. De onderzoekers probeerden er orde in te scheppen door de gemeten bacterieflora in te delen in vier groepen, maar ze zeggen er meteen bij dat zulke scherp afgebakende groepen in werkelijkheid helemaal niet hoeven te bestaan. In de groep met een relatief arme bacterieflora bleek 86 procent gekolfd te hebben, terwijl in de meest rijke groep bijna de helft exclusief borstvoeding gaf.

Lees ook: Ooit maken we ook synthetische moedermelk

De onderzoekers concluderen dat de bacteriesamenstelling in de moedermelk kennelijk voor een groot deel van buitenaf beïnvloed wordt. Door de bacteriën in de mond van het drinkende kind, maar wanneer de moeder kolft ook door de bacteriën die zij via het kolfapparaat uit haar omgeving oppikt.