Chaos bleef uit bij nationale staking België

België Woensdag werd in België een nationale staking gehouden. Geen vliegtuigen, minder treinen en sommige supermarkten bleven dicht.

De lege vertrekhal van luchthaven Zaventem in Brussel. Vanaf dinsdagavond werd 24 uur niet gevlogen.
De lege vertrekhal van luchthaven Zaventem in Brussel. Vanaf dinsdagavond werd 24 uur niet gevlogen. Foto Stephanie Lecocq/EPA

De stationshal van Brussel Centraal ligt er woensdagochtend rustig bij. Geen gestrande reizigers, geen alarmistisch rood kleurende borden waarop wordt aangekondigd dat treinen ‘afgeschaft’ zijn. Zelfs op Twitter nauwelijks klachten: de aangepaste dienstregeling werkt, de treinstellen zijn leger dan normaal. Kunnen we niet vaker staken, grapt een enkeling.

Al dagen werd in België door vakbonden gewaarschuwd voor de nationale staking van „ongeziene proporties”. Vanaf dinsdagavond 22.00 uur vlogen er 24 uur lang geen vliegtuigen. Er reden minder treinen, veel gemeentehuizen waren dicht en ook havens lagen stil. Sommige kinderdagverblijven en scholen bleven gesloten, net als supermarkten.

Onvrede over loonstijging

De nationale staking werd afgekondigd door de drie grootste vakbonden omdat ze geen genoegen nemen met de maximale loonstijging van 0,8 procent die werkgevers de komende twee jaar bovenop de automatische indexering mogen bieden. Ze zijn ontevreden over sociaal overleg dat tot dusver plaatsvond. De lonen zouden meer moeten stijgen, vinden ze. Ook strijden ze voor een hoger minimumloon.

Hoeveel werknemers staakten, was woensdag nog niet duidelijk. Nationale chaos bleef uit. Veel werknemers bleven – al dan niet werkend – thuis. Vervoersbedrijven hadden een alternatieve dienstregeling, maar het openbaar vervoer bleek alsnog rustiger dan normaal. Ook op de snelweg was het rustiger: nog geen 40 kilometer file, telde het Vlaams Verkeerscentrum. De meeste reizigers vanaf Brussel Zaventem boekten hun vlucht om naar een dag eerder of later.

Een grote demonstratie werd niet georganiseerd, in plaats daarvan waren er kleinere georganiseerde acties en stakersposten bij bedrijven. Inkomende automobilisten werden daar – tijdelijk – tegengehouden.

Gele hesjes

In Gent liep het aan een van die posten fout toen een automobilist met opzet inreed op een aantal stakers. Een van hen raakte licht gewond. Elders bleef het ordelijk. Aan de Belliardstraat in Brussel verzamelden zich zo’n tweehonderd stakers voor een Brussels regeringsgebouw om te demonstreren. Onder hen ook veel ‘gele hesjes’, zoals een 35-jarige man uit Brussel die niet met zijn naam in de krant wil. Hij houdt al twaalf jaar toezicht op een lagere school, en mag volgens zijn contract niet meer dan krap 20 uur per week werken bij zijn werkgever, vertelt hij kort na de demonstratie. Zijn loon: 1.000 euro per maand. „Dat is niet leefbaar. Als ik naar de supermarkt ga om wat boodschappen te doen, ben ik zo al 40 euro kwijt.” Bij een vakbond zitten hij en de om hem heen verzamelde vrienden niet – die doen niet genoeg, vinden ze – maar de staking steunen ze wel.

Veel Belgen lid van vakbond

In België zijn bovenmatig veel werknemers wél lid van een vakbond. Ruim drie miljoen Belgen – meer dan de helft van de werkende bevolking – zijn bij een vakbond aangesloten. In Nederland is tegenwoordig nog maar krap 20 procent van de werkenden lid. De Belgische vakbondsleden staken ook relatief veel ten opzichte van andere Europese landen. Alleen in Frankrijk wordt meer gestaakt, meldde Belgische krantDe Standaard woensdagochtend. En de laatste jaren, onder de rechts-liberale regering-Michel, nog meer.

Toch is het de vraag hoeveel ze dit keer zullen bereiken. Regering en werkgevers toonden zich woensdag sceptisch tegenover de demonstranten. Werkgeversorganisatie VOB riep de vakbonden op tot meer „verantwoordelijkheidszin”. Premier Charles Michel benadrukte dat de koopkracht door zijn regering al „fors verhoogd” is, en dat staken „niets oplost”: „Sociale rust is in het belang van iedereen.” „De vakbonden hebben de onderhandelingstafel te snel verlaten”, vond minister van Werk Kris Peeters. Maar de werknemers zijn, zo reageerde vakbond ABVV, „het samenspel van patronaat en politiek rechts meer dan beu”.