Kloof Intertoys en Blokker toont wezenskenmerk economie

Voor het eerst publiceert de familie Blokker z’n beleggingen. Wat rendeert beter? Beleggen, winkels exploiteren, of werken?

Vestiging van Intertoys in Sassenheim
Vestiging van Intertoys in Sassenheim Frank van Beekhoven / Hollandse Hoogste

Zelden was de tegenstelling tussen falen en succes in de winkelstraten binnen een paar uur op één dag zo groot.

Arm Intertoys, rijk Blokker.

Dinsdag moest Intertoys (ruim 3.000 werknemers) uitstel van betaling aanvragen. Intertoys is met 286 winkels en nog eens ruim 100 franchisewinkels een vertrouwd beeld in de winkelstraten. Het betalingsuitstel volgt op teleurstellende speelgoedverkopen met Kerst.

Dezelfde dag dinsdag meldde Het Financieele Dagblad dat een investeringsmaatschappij van de familie Blokker over het boekjaar 2017/18 100 miljoen euro na belastingen had verdiend met zijn beleggingen in vastgoed, effecten en participaties in bedrijven.

Lees ook: Speelgoedketen Intertoys vraagt uitstel van betaling aan

Intertoys was tot eind 2017 een dochter van Blokker Holding, het bedrijf van de gelijknamige familie dat ontmanteld wordt vanwege de aanhoudende verliezen.

Rendement

De kloof tussen Intertoys en Blokkers succesbeleggingen illustreert een wezenskenmerk van de moderne economie: beleggen rendeert beter dan werken. Anders gezegd: geld met geld verdienen is de snelste weg om van rijk nog rijker te worden. Werken is daartegenover bijna synoniem geworden met geringe loonstijgingen, onzekere arbeidscontracten en een gevoel van stagnatie.

Twee cijfers vertellen het verhaal. Het ene is het rendement van de beleggingen. Het is voor het eerst dat de beleggingsmaatschappij van de familie Blokker inzage geeft in de resultaten en de waarde van zijn beleggingen. De Hoornsche Broeder Capital heet de maatschappij, kortweg HB Capital, een verwijzing naar Hoorn, de bakermat van het familiebedrijf.

De winst van deze HB Capital van 100 miljoen euro vertaalt zich in een rendement op het gemiddelde eigen vermogen van 18 procent in het boekjaar 2017/18. HB Capital volgt daarmee het boekjaar van detailhandelsbedrijven, dat loopt van de zondag van week 4 tot en met de zaterdag van week 4 in het daaropvolgende kalenderjaar.

Schraal

Tegenover dit rendement steekt de loonstijging voor de werknemers wel schraal af. Het is zelfs de vraag of die stijging er is. Blokker heeft sinds het aflopen van de zogeheten Gebra-cao (Gemengde Branche en Speelgoedbranche) in 2012 geen collectieve arbeidsovereenkomst meer. Voor de vakbonden is onduidelijk of de lonen sindsdien zijn verhoogd, met hoeveel en voor wie. Ter vergelijking: in de cao voor de detailhandel ligt de loonstijging op ongeveer 2 procent.

De familie Blokker heeft, net als andere vermogende families overigens, zijn vermogen altijd goed afgeschermd. En deze cijfers geven niet het definitieve antwoord op de vraag hoe groot dat vermogen is.

Na het overlijden van Jaap Blokker in 2011 is zijn aandeel in Blokker Holding en de beleggingen van de familie overgegaan op zijn vrouw Els. Jaaps broer Ab, die samen met hem het concern groot maakte, bleef ook eigenaar. Zij hebben ieder ook een beleggingsmaatschappij. Die van haar heet SomethingEls, met 223 miljoen euro vermogen eind januari 2018. De ander, waar Ab Blokker bestuurder is, heet Nieuwgeluk Beheer met 479 miljoen euro per eind januari 2018.

Hoe de aandelen in Blokker Holding en HB Capital tussen hen verdeeld zijn, valt uit jaarverslagen niet op te maken.

Zwijgende cijfers

Wel duidelijk is hoe groot de beleggingen zijn en waar het geld in wordt belegd. Het grootste deel, 957 miljoen euro, belegt HB Capital op de beurs en in participaties in bedrijven, waaronder private equityfinancieringen. Maar HB Capital is ook een aanzienlijke vastgoedeigenaar: op de balans staan bedrijfsgebouwen, zoals winkels, voor een bedrag van meer dan 300 miljoen euro.

Hoeveel is daarvan verhuurd aan winkelketens die eigendom zijn of waren van Blokker Holding, zoals Blokker zelf, Marskramer of Intertoys? Als het belabberd gaat in de winkelstraten, heeft HB Capital als verhuurder daarvan ook last. Maar daarover zwijgen de cijfers. Het verslag zegt alleen dat 15 Xenos-winkels en een deel van een distributiecentrum in Waalwijk aan Casa zijn verhuurd. Bij Casa zwaait Ab Blokker van oudsher de scepter. Casa kocht de Xenos-winkel begin vorig jaar.

Wie de superieure rendementen op de beleggingen ziet, snapt beter waarom Blokker Holding na lang aarzelen alle winkelketens inclusief Blokker zelf wil afstoten. Het verlies van Blokker Holding in het boekjaar 2017/18 was 344 miljoen euro.

Daar valt niet tegen op te beleggen.

Lees ook het achtergrondverhaal: Het is mooi geweest, vindt de familie Blokker
    • Menno Tamminga