OM: Syriër uit De Balie was hoge commandant terreurbeweging

Terreurverdachte Ex-vriendin en journalist Ans Boersma kende volgens Justitie het jihadistische verleden van 33-jarige Abd A.

De Syriër Abd A. werd in 2017 in De Balie in Amsterdam werd herkend als jihadstrijder. Dinsdag stond hij voor de rechtbank.
De Syriër Abd A. werd in 2017 in De Balie in Amsterdam werd herkend als jihadstrijder. Dinsdag stond hij voor de rechtbank. Foto Jerry Lampen

De Syriër die in 2017 tijdens een evenement in De Balie in Amsterdam werd herkend als jihadstrijder, wordt verdacht van moord met een terroristisch oogmerk, witwassen en het gebruikmaken van valse paspoorten. Dat bleek dinsdag tijdens een pro-formazitting in Rotterdam.

Volgens het Openbaar Ministerie (OM) was de 33-jarige Abd A. een hoge commandant van Jabhat al-Nusra, een terroristische strijdgroep gelieerd aan Al-Qaeda. Hij zou in direct contact hebben gestaan met leiders van de terreurbeweging.

Vorige maand werd de Nederlandse journalist Ans Boersma Turkije uitgezet. Zij had een relatie met de verdachte en zou hem hebben geholpen in Nederland te komen. Inlichtingendienst AIVD heeft gesprekken van Boersma met de Syriër afgeluisterd.

Audiobestanden

Het onderzoek naar de Syriër is begonnen nadat de inlichtingendienst AIVD in 2016 een ambtsbericht stuurde met daarin zeventien audiobestanden van afgeluisterde gesprekken die Abd A. voerde met familieleden. Het team van tolken had grote moeite met het uitwerken van de geluidsbestanden, zei officier van justitie Jolanda de Boer tijdens de zitting. „Het zijn langdurige gesprekken die moeilijk te verstaan zijn. Het is merkbaar dat verdachte rekening houdt met afluisteren. Hij zet de televisie bijvoorbeeld harder als het even spannend wordt tijdens een gesprek.”

Ans Boersma wil het Rijk aansprakelijk stellen voor de emotionele en materiële schade die ze opliep door haar uitzetting

In die gesprekken horen tolken hoe Abd A. met zijn oom praat over een aanslag met tweehonderd doden. Ook horen ze hoe hij een propagandafilm van Jabhat al-Nusra afspeelt waarin hijzelf zou figureren. De beelden zijn volgens de officier „schokkend”, in het donker vindt een vuurgevecht tussen twee militaire eenheden plaats. Na het vuurgevecht telt al-Nusra de zeventien doden en twee gevangenen. Abd A. zegt in het afgeluisterde gesprek dat de twee nadien zijn gedood.

‘Emir van Raqqa’

Uit een ander afgeluisterd gesprek zou blijken dat Abd A. door de leider van Al-Nusra, Abu Mohammad al-Julani, is aangesteld als ‘Emir van Raqqa’ op het moment dat de terreurbeweging de controle had over de Syrische stad. Zijn broer heeft tegen de politie gezegd dat dit opschepperij was.

Abd A. wordt eveneens verdacht van het witwassen van geld via de horecazaak van zijn broer, die ook in Nederland woont en vastzit in deze zaak.

Het OM is voor een belangrijk deel afhankelijk van getuigenverklaringen, omdat het zelf geen onderzoek kan doen in Syrië. Daarom hoopt het OM dat getuigen uit Syrië naar voren zullen komen om te verklaren over Abd A.

De Syriër, in het bezit van minstens drie valse paspoorten, zou door zijn ex-vriendin Ans Boersma naar het aanmeldcentrum in Ter Apel zijn gebracht. Volgens justitie kende Boersma zijn verleden: ze had op zijn twitteraccount ingelogd en ontdekte dat hij contact onderhield met strijders. Ook zou zij strijdfoto’s op zijn iPad hebben gevonden. In een afgeluisterd gesprek vertelde Abd A. dat hij zijn vriendin heeft „gezworen niet meer te slachten; geen man, geen vrouw, niemand”.

Het OM verwacht dat het onderzoek op de volgende pro-formazitting op 9 mei nog niet is afgerond vanwege de grote hoeveelheid vertaalwerkzaamheden.

    • Andreas Kouwenhoven
    • Kim Bos