Frankrijk verijdelde vorige week couppoging in Tsjaad

Rebellen waren volgens de Franse minister Le Drian vanuit Libië onderweg om de macht te grijpen, waarna president Déby om hulp vroeg.

Franse Mirage 2000D-straaljagers vliegen op dit archiefbeeld uit 2012 boven Tsjaad.
Franse Mirage 2000D-straaljagers vliegen op dit archiefbeeld uit 2012 boven Tsjaad. Foto Nicolas-Nelson Richard/EPA

De Franse luchtmacht heeft vorige week in Tsjaad een poging tot een staatsgreep verijdeld. Het land deed dat op verzoek van de Tsjadische president Idriss Déby, zei de Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Yves Le Drian dinsdag volgens persbureau Reuters.

Het gevaar was volgens Déby afkomstig van een konvooi met zwaarbewapende strijders dat vanuit noorderbuur Libië Tsjaad was binnengereden. De indringers wilden “met geweld de macht overnemen” in de Tsjadische hoofdstad N’Djamena, zei Le Drian. Na de hulpvraag van Déby stuurde Frankrijk straaljagers op het konvooi af, die een groot aantal pick-uptrucks verwoestten. Over eventuele slachtoffers deed Le Drian geen uitspraken.

Tsjaad denkt dat rebellenbeweging UFR achter de verijdelde couppoging zit. Militairen van het regeringsleger namen na de Franse aanval meer dan 250 UFR-leden gevangen. De guerillagroepering probeerde in 2008 ook al de macht over te nemen in het Afrikaanse land. Tegenwoordig opereert de UFR vanuit het zuiden van Libië.

Lees ook dit NRC-profiel van Idriss Déby: Lieveling van Westen doet wat hij wil

Franse steun

President Déby is de baas in Tsjaad sinds 1990, toen hij zelf met een staatsgreep aan de macht kwam. Al jaren proberen tal van rebellenbewegingen hem omver te werpen. Dat Déby tot nu toe alle aanvallen heeft kunnen afslaan, komt niet in de laatste plaats door de Franse steun die hij ontvangt. De Fransen zien Tsjaad als cruciale bondgenoot in de strijd tegen het radicaal-islamitische terrorisme in de Sahel. N’Djamena is de thuisbasis van 4.500 Franse militairen.

Internationaal wordt de nodige kritiek geuit op het bewind van Déby. De verkiezingen waarin hij zich drie jaar geleden verzekerde van een vijfde termijn als president, zijn volgens waarnemers niet eerlijk verlopen. En vorig jaar werd een nieuwe grondwet ingevoerd, die vrijwel alle macht in handen van Déby legt en hem in staat stelt nog tot 2033 president te blijven.