Managers KLM bezorgd over nieuwe strategie

Luchtvaart Geruchten over een mogelijk gedwongen vertrek van KLM-topman Elbers zorgen voor veel onrust binnen KLM. De woede richt zich op de top in Parijs.

Pieter Elbers vorig jaar bij de presentatie van jaarcijfers in Parijs. De herbenoeming van Elbers is de aanleiding voor de onenigheid, maar het echte conflict binnen Air France-KLM gaat over zeggenschap.
Pieter Elbers vorig jaar bij de presentatie van jaarcijfers in Parijs. De herbenoeming van Elbers is de aanleiding voor de onenigheid, maar het echte conflict binnen Air France-KLM gaat over zeggenschap. Foto Bart Maat/ ANP

Een onvrijwillig vertrek van KLM-topman Pieter Elbers zal leiden tot sociale onrust en mogelijke stakingen bij KLM. Het gebrek aan een duidelijke strategie van moedermaatschappij Air France-KLM zorgt voor „verwarring, zorgen en onvrede” bij KLM.

Dat schrijven de 120 topmanagers van KLM in een vrijdag verstuurde brandbrief aan de raad van commissarissen van Air France-KLM. Het is voor het eerst dat het management van KLM zich uitspreekt over de oplopende spanningen binnen de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij. Het conflict tussen de directies in Parijs en Amstelveen wordt steeds openlijker uitgevochten.

Aanleiding voor het conflict is de herbenoeming van Pieter Elbers, bestuursvoorzitter van KLM. Zijn termijn loopt af in april, volgende week spreekt de top van Air France-KLM over zijn contractverlenging. Ben Smith, sinds september topman van Air France-KLM, zou Elbers willen vervangen door een minder krachtige bestuurder. Smith zou het moederbedrijf meer zeggenschap willen geven, ten koste van de zelfstandigheid van Air France en KLM.

In zijn tweede werkweek zorgde Ben Smith al voor rumoer bij Air France-KLM. Lees ook: Vertrouwde ophef bij Air France-KLM

Minder airline

KLM vreest overheveling van bedrijfsonderdelen van KLM naar de holding. Volgens Jan Willem van Dijk, voorzitter van de Ondernemingsraad, gaat het in eerste instantie om vier afdelingen met relatief weinig werknemers maar grote strategische waarde: vlootontwikkeling, allianties, brand en netwerk. De OR heeft ook haar steun uitgesproken voor Elbers. Van Dijk: „We hebben nu drie keer met Smith gesproken en hij was verrassend duidelijk over zijn plannen: meer groep, minder airline.”

In de brief spreekt de ‘KLM Management Group’ „grote zorgen” uit over de ontwikkelingen binnen Air France-KLM. Sinds het aantreden van Smith worden beslissingen zonder overleg genomen. Daarnaast spreken de managers hun steun uit voor Elbers, die KLM de laatste 4,5 jaar wist te transformeren van een „worstelende naar een succesvolle luchtvaartmaatschappij”. KLM draagt veel meer bij aan het groepsresultaat dan zustermaatschappij Air France.

Ook het kabinet steunt de herbenoeming van Elbers. Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) stuurde vorige week een brief met die strekking aan de raad van commissarissen van KLM. De Nederlandse staat bezit 5,9 procent van de aandelen KLM. Uit deze brief: „Ik heb er vertrouwen in dat de heer Elbers een belangrijke bijdrage kan leveren aan het concurrerender maken van het gehele bedrijf.” Een woordvoerder van de minister bevestigde het bericht van RTL Nieuws dat Hoekstra maandag in Brussel met zijn Franse collega Bruno Le Maire over de kwestie zou spreken.

Zeggenschap

KLM-werknemers begonnen vorige week een petitie onder de noemer ‘Pieter Elbers moet herbenoemd als ceo van KLM!’. Deze petitie, met als doel 30.000 handtekeningen, was maandagmiddag al bijna 18.000 keer ondertekend.

De aandeelhouders van KLM besluiten in april over de herbenoeming van Elbers, na een voordracht van de KLM-commissarissen. Zij willen Elbers herbenoemen. Air France-KLM bezit 49 procent van de aandelen KLM. Op 19 februari, een dag voor de presentatie van de jaarcijfers, spreekt de raad van commissarissen van de holding over de herbenoeming. Mogelijk besluit de raad, gezien alle commotie, om een beslissing uit te stellen tot april.

De herbenoeming is de aanleiding, maar het echte conflict binnen Air France-KLM gaat over zeggenschap. Sinds de overname in 2004 door Air France – in Nederland spreekt men liever van een fusie – is KLM gewend geraakt aan een autonome positie binnen de holding. Smith wil hier volgens de Franse krant La Tribune een einde aan maken. Net als bij de Lufthansa Group en IAG (British Airways, Iberia), de twee Europese concurrenten die financieel beter presteren, moet het moederbedrijf leidend zijn.

De relatie tussen KLM en het moederbedrijf in Parijs is al jaren moeizaam. Juist omdat KLM dankzij hervormingen de laatste jaren beter presteert dan Air France leidt dit geregeld tot spanningen. Onder de twee Franse voorgangers van de Canadees Ben Smith wist Elbers pogingen om geld en banen van KLM over te hevelen naar de holding te pareren.

Lees ook: Vier problemen die Ben Smith als nieuwe baas van Air France-KLM moet oplossen

Ook een poging van Smith om plaats te nemen in de raad van commissarissen van KLM is tot nu toe gestrand. KLM vreest belangenverstrengeling als de baas van de holding te veel invloed krijgt binnen KLM. Volgens La Tribune zal Smith, anders dan zijn voorgangers, niet rusten voordat hij KLM onder controle heeft.