Amsterdam veiliger ondanks meer huiselijk geweld en discriminatie

Naast problemen met ondermijning en drugshandel, steeg het aantal meldingen van huiselijk geweld en discriminatie. Het aantal overvallen op woningen daalde, maar ondernemers waren juist weer vaker slachtoffer van overvallen.

Voorgevel van een coffeeshop in Amsterdam nadat in de nacht van 12 en 13 januari een explosief tot ontploffing kwam.
Voorgevel van een coffeeshop in Amsterdam nadat in de nacht van 12 en 13 januari een explosief tot ontploffing kwam. Foto Michel van Bergen/ANP

Amsterdam is op veel vlakken veiliger dan vorig jaar. Toch blijft “een aantal problemen hardnekkig en moeilijk oplosbaar”. Dat concludeert burgemeester Femke Halsema namens de driehoek van justitie, gemeente en politie maandag in een rapport over de veiligheid in de hoofdstad.

“De daling van het aantal misdrijven rechtvaardigt de conclusie dat Amsterdam veiliger is geworden in vergelijking met voorgaande jaren”, schrijft Halsema in de brief aan de gemeenteraad. Het aantal geregistreerde gevallen van zakenrollerij en inbraken, veelvoorkomende misdaden in de stad, daalde in 2018 met 20 en 21 procent ten opzichte van een jaar eerder.

En ondanks enkele veelbesproken liquidaties in het criminele circuit, zoals de moord op de broer van kroongetuige Nabil B. in maart, daalde het aantal doden door geweld in de stad voor het derde jaar op rij. Veertien mensen kwamen in 2018 in Amsterdam door geweld om het leven. Vier van hen werden geliquideerd.

Tegelijkertijd zien gemeente, politie en justitie wel een stijging van huiselijke geweld en discriminatie. Ook ondermijning en georganiseerde misdaad, gecombineerd met het gebrek aan handhavers, baart de driehoek zorgen. Halsema vroeg minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie, CDA) om meer politieagenten, die gesprekken “stemmen tot enige hoop” schrijft ze.

‘Ondermijning nadert kritisch punt’

“Ondermijning door hoge winsten uit de drugscriminaliteit nadert een kritisch punt”, schrijft Halsema in het rapport. Om de ondermijning tegen te gaan, gaat de burgemeester “malafide geldstromen” in de stad in kaart laten brengen. De gemeente komt naar verwachting in april met maatregelen tegen ondermijning. Amsterdam gaat samenwerken met andere grote steden om samen met Grapperhaus de drugshandel aan te pakken.

Halsema schrijft ook “met grote waardering” terug te kijken op het optreden van de politie na het steekincident bij Amsterdam Centraal afgelopen september. Twee Amerikaanse toeristen werden toen aangevallen door een islamitische terrorist op Amsterdam Centraal. De 19-jarige man uit Afghanistan werd kort na zijn aanval door de politie uitgeschakeld en ingerekend.

“Een deel van de veiligheidsmaatregelen in de publieke ruimte heeft gewerkt”, schrijft Halsema hierover. “Het heeft zin om op verschillende manieren goed voorbereid te zijn”. De gemeente blijft “inrijbeperkende objecten” plaatsen die burgers moeten beschermen tegen een aanslag met een voertuig.

Ook wordt de huidige ‘Integrale Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering’ doorgezet. De gemeente volgt momenteel 59 personen, schrijft Halsema. Zij worden nauwlettend in de gaten gehouden door diverse organisaties om te voorkomen dat zij radicaliseren. De gemeente hoopt zo te voorkomen dat zij de samenleving schade toe brengen.

Lees ook: Hoe Amsterdam potentiële terroristen probeert bij te sturen

Geweld in privésfeer en discriminatie stijgen

Geweld in de privésfeer, volgens Halsema een van de meest hardnekkig en vaakst voorkomende vorm van geweld in de stad, nam met 7 procent toe. Het aantal meldingen steeg van 6.183 in 2017 naar 6.608 afgelopen jaar.

Ook discriminatie is een groeiend probleem, schrijft Halsema. Het aantal Amsterdammers dat zich gediscrimineerd voelde, steeg in 2017 naar 15 procent. In 2013 lag dat percentage op 11 procent. De gemeente start binnenkort een campagne om de aangiftebereidheid te verhogen en gaat strenger handhaven op discriminatie in de horeca.

Het aantal overvallen op woningen daalde, maar het aantal overvallen op ondernemers nam juist toe. Vooral de toename van het aantal overvallen op maaltijdbezorgers valt op, omdat zij - in tegenstelling tot winkels - vaak wel contant geld hebben.