Opinie

    • Wilfried de Jong

We ‘varren’ ons een ongeluk

Wilfried de Jong

Er bestaat tegenwoordig zoiets als ‘uitgesteld kijken’. Een vreemde term. Uitgesteld kijken bestaat niet; als ogen iets waarnemen is dat in het hier en nu. Een rood stoplicht vanachter het stuur is meteen een rood stoplicht, niet pas een halve minuut later.

Natuurlijk begrijp ik wat er met uitgesteld kijken wordt bedoeld. Het is een term voor beelden die je later ziet dan het ‘live’ op televisie geprogrammeerd stond. We hoeven niet per se op het vastgestelde tijdstip te kijken, het kan een paar uur of zelfs een paar weken later.

In een ver verleden was je tijdens een voetbalwedstrijd al blij met een knipperende, witte H in de hoek van het beeld. Vanuit Hilversum werd je zo duidelijk gemaakt dat het hier een herhaling van een doelpunt betrof. Iedereen raakte er zo aan gewend dat je op de tribune in een stadion vaak om je heen hoorde dat de herhaling gemist werd.

De techniek heeft niet stilgestaan. Alle beeld is voorhanden. Herhalingen zijn gemeengoed geworden, op ons mobieltje kunnen we terugkijken en ons een mening vormen over een penalty. De scheidsrechter heeft inmiddels ook een hulpje: de VAR. En het televisiepubliek kan over de schouder van de twijfelende arbiter meekijken naar die VAR.

Caleidoscoop par excellence.

We herkauwen, herhalen en ‘varren’ ons een ongeluk.

De herinnering aan een moment is niet meer genoeg.

Bij het cruciale duel tussen FC Utrecht en PSV waren twee verrukkelijke terugkijkmomenten: spits Luuk de Jong werd in het strafschopgebied aan zijn shirt getrokken en verdediger Denzel Dumfries gleed een tegenstander omver. De VAR wakkerde de discussie over die momenten alleen maar meer aan.

Het met twee wijsvingers in de lucht natekenen van een televisiescherm is inmiddels een klassieker in de kroeg of op een studentenfeest. Laat je een paar glazen bier vallen? Even de VAR aanroepen.

Het liefst kijk ik naar trainer Dick Advocaat als de VAR wordt geraadpleegd. De ontwikkeling van een woede op dat verongelijkte gezicht, het is een genot om te zien. Je zou bijna gaan geloven dat de VAR is uitgevonden om Advocaat op de kast te jagen. De beslissing valt altijd in zijn nadeel uit.

Hier en daar heeft de VAR een goede invloed op de wedstrijd. Maar vaak genoeg roept het nieuwe systeem net zoveel discussie op als een verkeerd fluitsignaal van de scheidsrechter. Op zijn slechtst wordt een voetbalduel – zeker naderhand – teruggebracht tot een paar ‘varretjes’ en een ellenlange discussie.

Aan het einde van het sportweekend bezondigde ik me ook maar eens lekker aan uitgesteld kijken. Ik had live gekeken naar de gouden 1.500 meter van schaatsster Ireen Wüst. Ze barstte naderhand in tranen uit en droeg de overwinning op aan haar overleden maatje Paulien van Deutekom.

Geen var. Geen discussie.

Dit sportmoment was – live en in de herhaling – precies wat het was: puur, knap en emotioneel.

Wilfried de Jong is schrijver en programmamaker.