Liever op de tribune dan steward bij FC Emmen

Stewards bij FC Emmen Sinds FC Emmen in de eredivisie uitkomt, is het toeschouwersaantal bijna verdrievoudigd: van zo’n 3.000 naar 8.301. Maar één ding veranderde niet: het aantal stewards.

FC Emmen doet sinds de promotie van alles om de toestroom van duizenden extra fans in goede banen te leiden.
FC Emmen doet sinds de promotie van alles om de toestroom van duizenden extra fans in goede banen te leiden.

‘Rokers stuur je maar gewoon het stadion uit jongens.” Veiligheidscoördinator Johan Boers leunt achterover in zijn stoel op het kantoor van FC Emmen. Voor hem ligt de briefing voor de thuiswedstrijd tegen ADO Den Haag van deze zondag. „Alhoewel, niet allemaal.”

„Wie niet dan?”, vraagt stewardcoördinator Harrie Harms. „Joep Schreuder zeker?”

Boers: „Nee die wel. Ik bedoel Ronald Lubbers.”

Lubbers is de voorzitter van FC Emmen, en tevens geldschieter in tijden dat de club tegen een lege bankrekening aankeek. Hij wil nog weleens verdekt een sigaret roken als hij zich voor de wedstrijd bij de dug-outs ophoudt, tussen de trainer en diens assistenten. „Bij hem pak je maar gewoon zijn peuk af, al is-ie volgens mij gestopt met roken.”

In stadion De Oude Meerdijk is het even na twaalf uur ’s middags. Terwijl voor de deur een ‘biergarten’ voor supporters wordt neergezet, horen zes mannen en twee vrouwen de veiligheidsbriefing aan zoals Boers die voor elke wedstrijd houdt. Tegenstander deze middag: ADO Den Haag. „We kunnen rekenen op 320 man. Ze wilden een groot spandoek over hun hoofden laten wapperen, maar met de pilaar in het midden wordt dat wat lastig.”

Toiletpot

Boers: „Nog even over die toiletpot in het gastenvak. Dat is allemaal opgelost.” De PSV-fan die daar twee weken geleden de toiletpot van de muur trapte, had niet door dat er naast hem een agent in burger urineerde. Hij kon direct worden aangehouden. „De rekening is al verstuurd.”

Toen Emmen eind vorig seizoen naar de eredivisie promoveerde – voor het eerst in de clubgeschiedenis – veranderde er van alles op De Oude Meerdijk, een klassiek stadion met vier gelijke tribunes aan de rand van Emmen. Er kwam een nieuwe geluidsinstallatie, het vermogen van de lichtmasten werd opgevoerd, zendgemachtigde Fox Sports legde vier kilometer aan bekabeling aan en de club opende vier nieuwe horecapunten, wegens de verwachte toestroom van duizenden extra supporters, die het wel eens wilden zien. Sinds Emmen – voor het eerst – in de eredivisie uitkomt, is het toeschouwersaantal bijna verdrievoudigd: van zo’n 3.000 naar de huidige 8.301, de capaciteit van het stadion.

Na de wedstrijd van FC Emmen tegen ADO Den Haag zitten de stewards bij elkaar in het Stewards Home. Foto Siese Veenstra

Maar één ding veranderde niet: het aantal stewards.

„Het wil maar niet lukken om ze te vinden”, verzucht coördinator Harrie Harms. Hij werd zelf 27 jaar geleden steward, nadat hij namens zijn toenmalige werkgever had geholpen de vier lichtmasten aan de Meerdijk op te tuigen – „in één dag” naar eigen zeggen – en voor het leven betrokken raakte bij de club.

Op zoek naar nieuwe stewards plaatsten Harms en de club advertenties op de clubsite en in lokale kranten. Er werden interviews aan RTV Drenthe gegeven. Daarnaast bedacht hij dat de club scholieren van de lokale mbo voor beveiliging in kon zetten, onder het mom van een stage. Maar het hielp allemaal niets. Harms: „Van de veertig die zich na de promotie aanmeldden, zijn er twee gebleven. De mensen zitten toch liever op de tribune.”

Waar voetbalsupporters zijn, vind je stewards. Vaak gehuld in knalgele hesjes springen ze in het oog als lampen in de nacht. Ze fouilleren stadionbezoekers, scannen seizoenkaarten, bewaken entrees of zien er van onder de tribune op toe dat er niet onverhoopt een rookpot of fakkel op het veld belandt.

„Ik moet zeggen dat het hier wel meevalt met het gedoe”, zegt oud-politieman Rob Banis, die de wedstrijden van FC Emmen doorbrengt achter een rij beeldschermen, in een hok naast de harde kern. Als oud-rechercheur is hij op zijn plek. Van hem wordt verwacht dat hij opkomende brandjes ziet nog voordat ze zijn opgelaaid. Bieden de 37 camera’s geen helder beeld, dan pakt hij zijn verrekijker – ook als hij wil zien of de burgemeester er is. „Ik zie meestal niets van de wedstrijd”, vertelt hij. „De doelpunten zie ik straks op Studio Sport.”

Geen financiële vergoeding

Als een van de weinige clubs biedt Emmen zijn stewards geen financiële vergoeding. Koffie, thee, snacks en een seizoenkaart voor een familielid, dat is het wel. Veranderen zal dat niet. Van de zes miljoen euro op de balans, is elke euro nodig om het avontuur in de eredivisie zo lang mogelijk te rekken. De nieuwe mutsen en petten voor de stewards, bleken er maar net af te kunnen. „Ik heb er lang bij de financieel manager voor moeten leuren”, zegt veiligheidscoördinator Boers tijdens de briefing. „Wees er zuinig op.”

Een steward aan het werk bij de thuiswedstrijd van FC Emmen. Foto Siese Veenstra

De stewards bij Emmen merken dat hun aanwezigheid soms als vanzelfsprekend wordt gezien. Dat is het niet. Vrijwilligers blijken niet in de rij te staan om hun vrije dag op te offeren voor hun clubgenoten. „We worden wel eens als vijfde wiel aan de wagen gezien”, zegt hoofdsteward Sjoerd Bos. „Maar zonder ons geen wedstrijd”, zegt Harry Vorstenveld, die doordeweeks bij Defensie werkt als monteur van straaljagers.

„Zie je die jongen daar?” Coördinator Harms wijst naar een supporter die een spandoek aan de reling hangt. „Die kwam hier vroeger met zijn pa. Altijd maar kloten, vechten, zuipen. Doet-ie niet meer. Ik ken hem goed. Als je allebei al zo lang hier rondloopt, groei je naar elkaar toe.”

Steward-coördinator Harrie Harms van FC Emmen. Foto Siese Veenstra

Wat mannen als Harms typeert is dat ze vrijwel van niemand onder de indruk zijn. Niet van de fanatici met zwarte capuchontruien. Niet van de invloedrijke sponsor met jasje-dasje. En ook niet van de Commissaris van de Koning Jette Klijnsma die zondag te gast is.

De stewards vormen een eigen gemeenschap binnen een club, met een eigen honk waar zondagmiddag Hollandse muziek weerklinkt. Aan de muur hangen fluorescerende hesjes, op de plek waar bij kantines ingelijste shirts hangen. De koffie staat te pruttelen.

De 39 mannen en vrouwen hebben hun eigen personeelsvereniging. Per wedstrijd betalen de leden daarvoor 3 euro contributie. Is een van hen 12,5 jaar getrouwd, dan zorgt de vereniging voor een bloemetje. Hetzelfde bij het overlijden van een naaste.

Zondag verzorgt Gerda van den Berg de warme hap na de wedstrijd. Ooit knipte ze kaartjes in de kassahokjes, maar toen er een gastvrouw nodig was in het stewardhome, heeft ze daar haar intrek genomen. Haar man is ook steward, haar zus deelde ooit de veiligheidsjassen uit voor de wedstrijd.

Terwijl een nieuwe generatie supporters de zege op ADO (3-2) viert, serveert ze hamburgers met uienringen aan de stewards die een voor een komen binnendruppelen. De een is nat van de regen, de ander kreeg bier over zich heen na het winnende doelpunt.