‘Veel mensen ziek thuis met uitkering zonder controle UWV’

De achterstand van het aantal herkeuringen is vele malen groter dan het ministerie van Sociale Zaken beweert, zeggen verzekeringsartsen tegen Nieuwsuur.

Uitkeringsinstantie UWV kampt al jaren met werkachterstanden.
Uitkeringsinstantie UWV kampt al jaren met werkachterstanden. Foto Roos Koole/ANP

Uitkeringsinstantie UWV loopt dusdanig achter bij het keuren van mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering dat tienduizenden van hen ongecontroleerd thuiszitten. Volgens de laatste schatting van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is de achterstand van het aantal herbeoordelingen vorig jaar opgelopen tot ruim 30.000, maar in werkelijkheid is de achterstand vele malen groter, zeggen verzekeringsartsen tegen actualiteitenprogramma Nieuwsuur.

Het UWV kampt al jaren met een tekort aan verzekeringsartsen. De achterstanden die hierdoor zijn ontstaan zijn “zorgwekkend”, schreven minister Koolmees en staatssecretaris Van Ark van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in juli 2018 aan de Tweede Kamer. Toen al was de verwachting dat de achterstand van herbeoordelingen nog in 2018 zou toenemen tot 37.000.

De voorzitter van vakbond Novag van UWV-artsen, Wim van Pelt, spreekt in het programma van “creatief boekhouden”. Van Pelt, tevens verzekeringsarts bij het UWV, schat in dat er nog 180.000 mensen thuiszitten bij wie artsen nog verbetering verwachten. Zij zouden eigenlijk opnieuw gekeurd moeten worden, maar het UWV heeft daar de mankracht niet voor. “Maar het ministerie heeft besloten dat een heel groot deel van hen gewoon niet per se gezien hoeft te worden. En die mensen tellen daarom niet mee in de officiële achterstanden”, zegt hij tegen Nieuwsuur.

‘Herbeoordeling niet altijd nodig’

Het ministerie weerspreekt dat. “Een standaard periodieke herbeoordeling is niet altijd nodig en is daarom geen uitgangspunt van wet of beleid”, zegt een woordvoerder tegen NRC. Bij een mogelijke herbeoordeling baseert het UWV zich in eerste instantie op “een professioneel oordeel” van de verzekeringsarts over de ontwikkeling van het ziektebeeld en ervaring met herstelduur, aldus het ministerie. Daarnaast kunnen de werkgever, diens verzekeraar, het UWV en ook werknemers zelf vragen om een herbeoordeling.

Lees ook: Volgens de Rekenkamer hindert de politiek het UWV bij het uitvoeren van haar taak.

Dat laatste gebeurt in de ogen Van Pelt vrijwel nooit omdat mensen dan het risico lopen om hun uitkering te verliezen, zegt hij tegen Nieuwsuur. Volgens voorzitter Rob Kok van de Nederlandse Vereniging voor Verzekeringsgeneeskunde (NVVG) zitten sommige mensen jaren thuis zonder UWV-controle, terwijl zij eigenlijk na enkele maanden alweer aan het werk kunnen.

Bij arbeidsongeschiktheid dragen werkgevers de eerste twee jaar zorg voor hun werknemer, daarna vervalt de loondoorbetalingsplicht. Na toestemming van het UWV kan de werkgever dan ontslag aanvragen en komt diegene in aanmerking voor een uitkering.

Onderzoek

In 2016 stelde de voorganger van minister Koolmees, Lodewijk Asscher, een onderzoek in naar de problemen bij het UWV. Dit nadat bleek dat de uitkeringsinstantie kampte met onder meer werkachterstanden en grote ICT-problemen met bijvoorbeeld werk.nl. Vanwege het capaciteitstekort werden in 2016 basisartsen ingezet bij de herkeuring van arbeidsongeschikten, wat weer tot kritiek leidde bij vakbond Novag.

Het ministerie zegt voor de zomer met nieuwe cijfers te komen over de achterstanden van herkeuringen bij het UWV. Dan moet blijken of er aanvullende maatregelen nodig zijn om het tekort in te lopen, aldus de woordvoerder.

    • Chris Koenis