Opinie

    • Carolien Roelants

Sterke-man-voor-het-leven maakt comeback in Egypte

Een amendement op de Egyptische grondwet gaat Sisi twee extra termijnen geven. Waar zag Carolien Roelants dergelijke neigingen toch eerder?

Ten afscheid van het oude jaar schreef ik u al dat de ‘Arabische Lente’ niets goeds heeft opgeleverd. Ik wil vandaag nog even inzoomen op Egypte en niet omdat ik daar nu opeens wel iets positiefs kan signaleren. Integendeel. Acht jaar na de opstand tekent de comeback van de ouderwetse sterke-man-voor-het-leven zich af.

Toen het al snel weer misging in de Lentelanden zeiden optimisten dat in elk geval de drempels waren weggenomen die het volk verhinderden om tegen onrecht te protesteren. President Sisi heeft inmiddels in plaats van drempels muren opgetrokken. Straatprotest is bij wet verboden, onafhankelijke media en websites zijn gesmoord. Wie zijn stem verheft tegen wat dan ook gaat de cel in, bovenop de Moslimbroeders, seculiere activisten, journalisten, supporters van voetbalclubs etc. etc. die al zijn opgeborgen als terrorist of verspreider van nepnieuws.

Verdachten – en ook als je niks doet ben je al verdacht in Egypte – worden ontvoerd en gefolterd voor ze op een gegeven moment weer met naam en toenaam in gevangenschap opduiken. Of dood. Volgens mensenrechtenorganisaties telt Egypte tienduizenden politieke gevangenen. Om al die verdachten te herbergen zijn negentien nieuwe gevangenissen gebouwd.

De Franse president Macron stelde onlangs op bezoek in Egypte „het gevangenzetten van bloggers en intellectuelen” aan de orde – zo Frans, vindt u niet, om intellectuelen specifiek te noemen? Sisi was daar op de gemeenschappelijke persconferentie volstrekt open over: hij stelde politieke rechten tegenover het recht op huisvesting en gezondheidszorg. „Egypte wordt niet gebouwd door bloggers”, zei hij. „Wat moet ik doen voor de 2,5 miljoen [Egyptenaren] die elk jaar geboren worden? Bloggers staan ver weg van onze werkelijkheid.” Weg ermee.

Vraagje: rechtvaardigt woningnood foltering?

Sisi werd in maart 2018 voor zijn tweede en laatste termijn van vier jaar gekozen met 97 procent van de stemmen (voor alle zekerheid waren alle tegenkandidaten van enig statuur opgepakt of anderszins geëlimineerd). Ik begrijp best dat Sisi’s aanhangers hem langer bij zich willen houden. Daarom zijn zij nu bezig de grondwet te wijzigen die op dit moment het aantal presidentiële termijnen tot twee van elk vier jaar beperkt om een nieuwe president-voor-het-leven onmogelijk te maken.

Het idee is het bij die twee termijnen te houden, maar van zes jaar. Omdat er dan een nieuwe situatie is, zou Sisi in 2022 opnieuw mogen meedoen. En dus tot 2034 kunnen blijven, wanneer hij 80 is. Dan ziet iedereen wel weer verder. In Algerije gaat de zieke Bouteflika (81) nu voor zijn vijfde termijn.

Maar er zijn ook felle tegenstanders opgestaan – wat buitengewoon dapper is gezien Sisi’s allergie voor kritiek. Een groep mensenrechtenorganisaties waarvan het een wonder is dat ze nog niet zijn verboden, sprak van een „rampzalige koers”. De Civiele Democratische Beweging, een alliantie van kleine liberale partijen, heeft zich uitgesproken tegen „elke poging om te knoeien met de grondwet”. „We weten allemaal wat de belangrijkste reden daarvoor is: terug te keren naar de fase waarvan we allemaal geloofden dat die door de revolutie was gepasseerd en voorgoed voorbij was. Namelijk de heerschappij van één man; de dictatuur die de staatsinstellingen vernietigt en de heerser in een god verandert.”

Op 17 februari stemt het parlement voor Sisi’s bevordering tot god. Uittorenend boven Egypte, tot in lengte van dagen en vast ook daarna.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

    • Carolien Roelants