Sportbonden zien weinig in speciaal fonds voor misbruikte sporters

Seksueel misbruik Van de acht bonden die het vaakst zijn geconfronteerd met seksueel overschrijdend gedrag, staat slechts één bond open voor het idee om een speciaal fonds voor misbruikte sporters op te richten.

Petra de Bruin
Petra de Bruin Anabel Oosteweeghel

Sportbonden reageren overwegend negatief op het pleidooi van experts in NRC voor een speciaal fonds voor misbruikte sporters. Van de acht bonden die, in absolute aantallen, het vaakst zijn geconfronteerd met seksueel overschrijdend gedrag, staat slechts één bond open voor het idee, blijkt uit een rondgang.

Oud-wielrenster Petra de Bruin vertelde dit weekend over de hulp die zij sinds vorig jaar krijgt aangeboden door sportkoepel NOC*NSF. Zij is, voor zover bekend, de eerste sporter die vanuit de sportkoepel een tegemoetkoming krijgt vanwege seksueel misbruik. Slachtofferhulp Nederland schat dat zo’n tien procent van de circa honderd misbruikte sporters die zich daar hebben gemeld, behoefte heeft aan compensatie. Dit kan volgens Victor Jammers, lid van de raad van bestuur, „alleen in de vorm van een fonds op landelijk niveau”. Dit is ook waar De Bruin voor pleit.

Lees ook het nieuwsbericht: NOC*NSF compenseert leed wielerkampioen De Bruin

Het overgrote merendeel van de bonden vindt dat bestaande opties voor het compenseren van misbruikte sporters – het indienen van een claim bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven of het consulteren van een advocaat – voldoen. „Tot nu toe is niet gebleken dat een speciaal fonds voor misbruik in de sport wenselijk is”, zegt een woordvoerder van gymnastiekunie KNGU. De misbruikslachtoffers die zich bij hockeybond KNHB hebben gemeld, zouden geen behoefte hebben aan financiële genoegdoening. Voetbalbond KNVB is bereid „in individuele gevallen” naar „financiële oplossingen” te zoeken, maar vindt een fonds niet nodig.

Alleen korfbalbond KNKV noemt het idee voor een fonds „het onderzoeken waard”. Een woordvoerder: „Eerst dient te worden gekeken of de financiële schade verhaald kan worden op de dader of dat er gebruik kan worden gemaakt van het bestaande fonds. Mocht het slachtoffer hierdoor niet geholpen kunnen worden, dan zou zo’n nieuw op te richten fonds een uitkomst zijn.”

Lees ook het achtergrondverhaal: De emotionele bankrekening van een misbruikte sporter

Advies

De meeste bonden verwijzen naar het advies van de door oud-minister Klaas de Vries geleide Onderzoekscommissie Seksuele intimidatie en misbruik in de sport. Volgens die commissie moet zo’n fonds alleen worden overwogen als binnen een bond of vereniging „een groot aantal meldingen” van seksuele misdrijven wordt geconstateerd – en er waarschijnlijk dus sprake is van nalatigheid.

Volgens experts bieden de bestaande regelingen slachtoffers van misbruik weinig houvast. Degenen die een advocaat inschakelen, moeten een lange en zware juridische weg afleggen zonder garantie op resultaat. Verjaring speelt een rol en misbruikzaken zijn moeilijk te bewijzen. „Meerdere mensen die met seksueel misbruik in de sport te maken kregen, hebben me verteld dat hun aanvraag bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven werd afgewezen”, zei hoogleraar sport en recht, Marjan Olfers, in NRC. „Omdat zij verder geen realistische optie hebben – misbruik aantonen via de rechter is een pijnlijk en ingewikkeld proces – kunnen zij niet op financiële compensatie rekenen.”

Volleybalbond Nevobo stelt dat slachtoffers zich niet bij de bond melden om financiële compensatie te krijgen. De sporters zouden voornamelijk behoefte aan erkenning hebben. Voor het verwerken van hun leed, raadt Nevobo aan om zo snel mogelijk organisaties als Centrum Seksueel Geweld en Slachtofferhulp Nederland in te schakelen, zoals NOC*NSF aanbeveelt. Ook de zwem- en paardensportbond volgen dit advies van de sportkoepel.

Lees ook het interview met Petra de Bruin: ‘Opeens zat ik daar met mijn beerput’

De meeste bonden menen dat de expertise vooral buiten de sportwereld ligt. „De thematiek overstijgt de grenzen van de sport”. aldus Nevobo. „Het (financieel) ondersteunen van slachtoffers is in onze opinie een maatschappelijke verantwoordelijkheid.”

De Atletiekunie betwijfelt of genoegdoening te realiseren is. Een woordvoerder: „We vragen ons af: is het leed dat slachtoffers is aangedaan überhaupt te vergoeden?”