De diva daalt niet meer, leve de diva

Afscheid Lindsey Vonn Het skileven van Lindsey Vonn (34) heeft langer geduurd dan haar vele blessures rechtvaardigden. Het fenomeen nam op de WK afscheid met brons op de afdaling. Kleine frustratie: ze heeft het recordaantal wereldbekerzeges niet gebroken.

De Amerikaanse skiester Lindsey Vonn in actie tijdens haar laatste WK, op de piste in Åre (Zweden), waar ze zondag op de afdaling de derde tijd neerzette.
De Amerikaanse skiester Lindsey Vonn in actie tijdens haar laatste WK, op de piste in Åre (Zweden), waar ze zondag op de afdaling de derde tijd neerzette. Foto Marco Trovati/AP

Op het oog klopt alles aan Lindsey Vonn. De Amerikaanse heeft de looks, is een buitengewone skiester met een uitpuilende prijzenkast en geliefd bij sponsors. Wat wil een sportvrouw nog meer? Nou, in haar geval een goed functionerend lichaam. Al die pistes hebben haar gebutst, de vele crashes haar lichaam gesloopt. ‘My body is screaming at me to STOP, and it’s time for me to listen’, kondigde ze tien dagen terug haar afscheid via Instagram aan. En nu is het zo ver, na de WK skiën in Zweden waar ze haar loopbaan stijlvol afsloot met brons op de afdaling. De diva daalt niet meer, leve de diva.

Vonn gaat met vervroegd pensioen. De planning was na dit seizoen haar carrière te beëindigen met een verbetering van het recordaantal wereldbekerzeges. Vonn had er nog vijf te gaan om de score (86) van de Zweedse slalomspecialist Ingemar Stenmark te overtreffen. Maar een val in de seizoensvoorbereiding voorkwam die greep naar de macht. Eenmaal terug op de ski’s haperde zo ongeveer alles aan haar getourmenteerde lichaam. De oude, blakende Vonn was voltooid verleden tijd, besefte ze, waarna ze kort voor de WK in Åre haar vervroegde afscheid aankondigde. Ze blijft staan op 82 zeges. Het doet pijn, maar ze heeft geen keus.

Het wordt voor Vonn en haar vele fans afkicken na zestien jaar dominantie op de snelheidsdiscipline. Vonn was ook best goed in slalommen, maar haar kracht lag op de afdaling en de super-G: nummers goed voor een snelheid van 100 kilometer per uur of meer, waar met een mengeling van respect en doodsverachting naar wordt gekeken. Met haar agressieve stijl en vloeiende techniek was Vonn doorgaans onverslaanbaar. Welke troeven skilanden als Oostenrijk, Duitsland en Zwitserland ook inzetten, tegen een ontketende Vonn was niemand opgewassen.

Oneindige reeks trofeeën

Een filmpje van de Amerikaanse sportzender ESPN illustreert kernachtig haar jarenlange suprematie. Een rondgang door haar ietwat pompeuze huis in Vail (Colorado) laat een oneindige reeks trofeeën zien. Vonn koestert ze, stuk voor stuk, omdat ze nu eenmaal alles bewaart, maar vooral als tastbare herinnering aan haar carrière, en uit eerbied voor de sport waaraan ze haar status als celebrity te danken heeft. Haar ogen glinsteren als ze het verhaal achter die prijzen vertelt.

Lees ook een verhaal uit 2016 over de bijzondere kwaliteiten van Lindsey Vonn

Als een monument, in de vorm van een heilig kruis, pontificaal middenin haar woonkamer een wand met de kristallen bollen – Kugeln – die winnaars van wereldbekerklassementen krijgen uitgereikt. Vonn heeft er liefst twintig, waarvan vier voor het hoogst aangeschreven allround-klassement (‘Grosse Kristallkugel’), acht voor de afdaling, vijf voor de super-G en drie voor de supercombinatie (afdaling en slalom). Het oogt in zekere zin als Vonns heiligdom, maar ook als symbool voor haar eeuwige verbondenheid met het skiën.

Lindsey Vonn viert met haar coaches en familieleden haar afscheid van het professionele skiën.

Foto FRANCOIS XAVIER MARIT / AFP)

Merkwaardigste relikwie: een stuk rots met een hoofdletter K, als prijs voor een overwinning op de Kandaharpiste in het Duitse Garmisch-Partenkirchen. Cool, zo’n stuk steen van een berg waarop je geskied hebt, vindt Vonn. Zo mogelijk nog cooler in haar woonkamer vindt ze de grote koe-bel, als herinnering aan de zes koeien die ze als extra premie heeft gewonnen. Naar Oostenrijks gebruik het symbool voor een geldprijs van 5.000 euro. Even op het podium poseren met die koe en dan inleveren. Maar Vonn stond er op dat niet het geld, maar de koeien haar eigendom bleven. Gekregen is gekregen, vond ze. Sindsdien verzorgt de eigenaar van een skischool in Kirchberg, tevens boer, haar koeien en komt Vonn de beesten op gezette tijden strelen.

Horrorcrash: het begin van het einde

Naast skiester is Vonn bovenal een krachtige vrouw. Mentaal en vooral fysiek, omdat nagenoeg al haar botten wel eens zijn gebroken. En steeds kwam ze die tegenslagen te boven, werkte ze consciëntieus aan haar revalidatie om terug te keren aan de top. Zelfs de horrorcrash in 2013 bij de WK in Schladming, waarbij ze haar been brak en haar knie goeddeels ruïneerde, verdrong haar niet van de pistes. Ze knokte en knokte, kwam terug, maar helemaal de oude was Vonn sindsdien niet meer. Ze voelde dat ook. Achteraf bleek die val het begin van het einde van haar skiloopbaan. Maar opgeven ligt niet in haar aard, dus rekte ze haar carrière nog zes jaar. Vonn was taai, héél taai.

Zo nadrukkelijk als ze zich manifesteerde als sportvrouw, zo presenteerde Vonn zich ook buiten de pistes. Ze wilde een voorbeeld zijn en zocht bewust de schijnwerpers en de rode lopers op, maakte gretig gebruik van de platforms die haar werden geboden. Om vrouwen en meisjes te tonen dat zij sterk moeten zijn en zich vooral niet te bescheiden moeten opstellen. Waarom zouden ze? Toon je kracht als vrouw, leg jezelf geen beperkingen op vanwege je vrouwelijkheid, is Vonns adagium. Ze maakte het tastbaar met een foundation, die tot doel heeft jonge skiesters te ondersteunen.

Eén gevecht won Vonn niet: de emancipatie van skiërs. Het mannenbolwerk van de internationale skifederatie FIS kreeg ze niet geslecht. Vonn vroeg vaak toestemming om in mannenraces uit te komen. Niet om permanent deel uit te maken van dat circuit, maar om zo nu en dan tegen mannen te kunnen racen én de gelijke rechten van skiesters te promoten. Vonn trainde veel met mannen, op materiaal van de mannen en bleek dan niet significant minder. Waarom dat niet eens getest in wedstrijden? Haar wens bleek voor de FIS vooralsnog een stap te ver.

Boven alles is Vonn een open boek, een vrouw die haar hart laat spreken, ook als het tegenzit. Zoals zeven jaar terug toen ze vrijuit sprak over de depressies als gevolg van een problematisch privéleven. Haar huwelijk met de ex-skiër Thomas Vonn liep stuk, wat haar er overigens niet van weerhield diens naam aan te houden in plaats van terug te keren naar haar meisjesnaam Kildow.

De ware reden blijft mysterieus. Er ooit naar gevraagd, antwoordde ze: „Het is nu eenmaal mijn naam.” Waarna ze er verder het zwijgen toe deed. Het verhaal gaat dat Vonn een dusdanige, korte, krachtige merknaam was geworden, dat het zakelijk nadelig zou zijn daar afstand van te doen. Haar verdiensten zouden die hypothese kunnen bevestigen. Waarom een in 2018 door het Amerikaanse zakenblad Forbes berekend jaarinkomen van ruim 4,2 miljoen euro op het spel zetten?

Haar extraverte kant

Vonn opereert in verschillende werelden. Die op en rond de skipiste, maar ook die als model, bijvoorbeeld voor het badpakkennummer van Sports Illustrated, waarin ze zich onverhuld in een ‘bodypainted’ badpak liet fotograferen. Dat is haar extraverte kant, die ook tot uiting komt in haar liefdesleven. Na de scheiding met Thomas Vonn begon ze een veelbesproken relatie met ’s werelds beste golfer Tiger Woods. Een romance die een paar jaar standhield, want inmiddels heeft Vonn een verhouding met de beroemde Canadese ijshockeyer P.K. Subban.

Wat resteert, nu Vonn voorgoed is gestopt: haar sportieve erfenis, waarvan ze hoopt dat die zal beklijven en jongeren zal aanmoedigen te gaan sporten. Want zij wil de inspiratiebron zijn die Picabo Street ooit voor Vonn was. „Ik wil jonge meisjes aanmoedigen het beste uit zichzelf te halen en leren dat er geen beperkingen zijn om de simpele reden dat je vrouw bent”, zei Vonn vorig jaar in Peyonchang tijdens haar laatste Olympische Spelen ten overstaan van de internationale pers. Of ze duidelijk was geweest? Ja, dat was ze.