Is slapen op je linkerzijde echt beter?

Durf te vragen Wekelijks zoekt de redactie wetenschap het antwoord op een veelgestelde vraag. Sommige websites beweren dat slaaphouding de werking van organen beïnvloedt.

Illustratie Rik van Schagen

Op internet circuleren theorieën over in welke positie je het beste kunt slapen. Slapen op je linkerzij zou het gezondste zijn. Beter voor de spijsvertering en de positie van de aorta. Websites als gezonderleven.com en cosmopolitan.com baseren dat op een studie in het Journal of Clinical Gastroenterology zonder exacte verwijzing. De studie uit dit journal die er het meest op lijkt gaat over een speciaal kussen dat reflux (het lekken van maagzuur in de slokdarm) zou verminderen. Maar er wordt niets gezegd over de aorta.

Je zou denken dat op links of op rechts liggen verschil zou kunnen maken. Sommige organen zitten niet symmetrisch in je lijf gepositioneerd. Het hart zit een beetje links van het midden, net als de maag, milt en alvleesklier. En de lever zit juist meer aan de rechterkant. Maakt het uit voor de werking van je organen op welke kant je ligt? En is slapen op je linkerzijde echt het beste?

Hartpatiënten liggen graag op de rechterzij

In de wetenschappelijke literatuur is bijna niets te vinden over de slaapposities bij gezonde mensen. En zeker niet in relatie tot de werking van organen. Slaaponderzoeker Eus van Someren van het Nederlands Herseninstituut mailt dat hij geen gecontroleerd onderzoek kent „waarbij je mensen forceert op de een of andere zijde te slapen”. Alleen voor medische aandoeningen zijn wat studies te vinden.

Vier gebelde artsen, op het gebied van keel, neus, oor, long, interne geneeskunde en cardiologie, zeggen meteen dat ze niet in een linkerzij-slaaptheorie geloven. Geen van hen adviseert het zijn patiënten. „Er is geen reden om wel of niet op je linkerzij te liggen”, zegt Prabath Nanayakkara, internist bij Amsterdam UMC. „Mensen kiezen de gemakkelijkste houding zelf. Dat is de natuur!”

Toch even kijken welke medische studies er dan wel gedaan zijn. Vorig jaar verscheen er bijvoorbeeld een Turkse publicatie over de voorkeursslaapkant van patiënten met hartproblemen. Daarin gaf iets meer dan de helft van de 26 (let op: het zijn er maar 26!) ondervraagde hartpatiënten aan dat ze juist liever op hun rechterzij sliepen. Ook een Canadese observerende studie, uitgevoerd in een slaaplaboratorium, wijst uit dat 75 patiënten met hartfalen onbewust liever op hun rechterzij slapen. De reden wordt niet duidelijk, mogelijk voelen zij hun hart meer in hun borst kloppen wanneer ze op hun linkerzij liggen.

Gebakken ei met worst

Er zijn – zoals eerder gezegd – wat studies gedaan naar slaappositie en reflux. Zo testten Nederlandse onderzoekers of er meer maagzuur de slokdarm in lekt wanneer mensen op hun linker- of rechterzij liggen. 10 gezonde proefpersonen moesten na het eten van een vette maaltijd, bestaand uit koffie, beschuit en gebakken ei met worst, vier uur lang op hun rechter-, dan wel linkerzijde liggen (niet slapen). Rechterzijliggers kregen meer maagzuur in hun slokdarm. Mogelijk werkt de sluitspier tussen maag en slokdarm dus inderdaad beter wanneer je op je linkerzijde ligt. (Maar wederom, het waren maar 10 proefpersonen.)

Wel zijn er veel studies gedaan naar slaaphouding en apneu, al heeft dat niet met de positie van interne organen te maken. Veel mensen hebben daar last van als ze op hun rug slapen. Hun tong verslapt, zakt naar achter en sluit de luchtweg af. Daardoor stokt de adem even. „Mensen met lichte apneu moeten dus op hun zij of buik slapen, punt”, zegt Nico de Vries, KNO-arts en onderzoekers bij het OLVG in Amsterdam. „Dan zakt de tong opzij.” Maar of ze op hun rechter- of linkerzij liggen maakt echt niet uit.

Ook een vraag? durftevragen@nrc.nl